Petrol fiyatlarında son günlerde yaşanan aşağı yönlü hareketlilikte ABD ile İran arasındaki gerilimin azalması etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmelerin yeniden başlayacağı yönündeki açıklamasının ardından piyasalarda tansiyon düşerken, petrol fiyatlarındaki geri çekilme Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına yönelik indirim beklentisini de güçlendirdi.

MOTORİNE 6,37 TL İNDİRİM BEKLENTİSİ

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre motorinin litre fiyatında 6 lira 37 kuruşluk indirim hesaplanıyor. İndirimin kesinleşmesi ve pompaya hangi tutarda yansıyacağının, rafinerilerin yeni fiyatları akaryakıt dağıtım şirketlerine bildirmesiyle netleşmesi bekleniyor.

Mevcut piyasa şartlarında önemli bir değişiklik yaşanmaması durumunda yeni fiyatların 5 Ağustos Çarşamba günü gece yarısından itibaren geçerli olması bekleniyor.

BENZİNDE İNDİRİM BEKLENMİYOR

Motorin tarafında büyük bir fiyat düşüşü gündeme gelirken, benzin fiyatlarında ise şu aşamada herhangi bir değişiklik öngörülmüyor.

Bu nedenle araç sahiplerinin gözü özellikle motorin fiyatlarına çevrilmiş durumda.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ FİYATLARI NASIL ETKİLİYOR?

Akaryakıt fiyatlarında uygulanan eşel mobil sistemi, petrol fiyatlarındaki sert hareketlerin pompa fiyatlarına etkisini sınırlamak amacıyla kullanılıyor.

Sistem kapsamında uluslararası piyasalardaki fiyat değişimleri ve döviz kuru gibi maliyet unsurları doğrultusunda oluşan artışların belirli bölümü ÖTV üzerinden dengelenebiliyor. Böylece akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin tamamının tüketiciye yansıtılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Son dönemde petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar nedeniyle eşel mobil uygulaması akaryakıt fiyatlarının seyrinde önemli bir unsur haline geldi. Geçtiğimiz günlerde motorinde hesaplanan indirimin tamamının pompa fiyatlarına yansımadığı ve bir bölümünün vergi mekanizması kapsamında değerlendirildiği görülmüştü.

AKARYAKIT FİYATLARI NASIL BELİRLENİYOR?

Türkiye’de benzin ve motorin fiyatlarının oluşumunda uluslararası petrol ve ürün fiyatları, döviz kuru, rafineri fiyatları, vergiler, dağıtıcı ve bayi marjları ile EPDK payı gibi çeşitli unsurlar etkili oluyor.

Gümrüksüz rafineri fiyatının belirlenmesinde ise Akdeniz-İtalyan piyasasında oluşan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile döviz kuru takip ediliyor. Bu veriler üzerinden hesaplanan fiyat değişimleri, rafinerilerin tavan satış fiyatlarının oluşmasında belirleyici oluyor.

Dolayısıyla petrol fiyatlarındaki hareketlilik ve döviz kurundaki değişimler, Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarının yönünü doğrudan etkileyebiliyor.

GÖZLER GECE YARISINDAKİ FİYATLARDA

Motorine yönelik beklenen 6,37 TL’lik indirim, gerçekleşmesi halinde son dönemin en dikkat çekici fiyat düşüşlerinden biri olacak. Ancak indirimin nihai olarak pompaya hangi tutarda yansıyacağı, gün içindeki piyasa hareketleri ve rafineri fiyatlandırmasının ardından kesinlik kazanacak.

Araç sahipleri ise yeni fiyatların uygulanacağı gece yarısını bekliyor.

Oval Ofis’te basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, İran’ın ABD’yi hedef alan girişimlerde bulunduğunu öne sürerek, Washington’un buna güçlü şekilde karşılık vereceğini söyledi.

“Çok Sert Vuracağız”

Trump, İran’ın son saldırı girişiminin başarısız olduğunu savunarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“İran’ı çok sert vuracağız, çünkü artık sıra bizde. Dün gece bize ateş etmeye çalıştılar. Saatte yaklaşık 8.500 mil hızla ilerleyen beş roket fırlattılar ve bunların tamamı etkisiz hale getirildi. Yine de şanslarını denediler.”

ABD Başkanı, ilerleyen süreçte diplomatik bir uzlaşma ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını belirtirken, askeri seçeneklerin de masada olduğunu vurguladı.

“Anlaşma Olup Olmayacağını Göreceğiz”

Trump, açıklamasının devamında İran ile yeniden bir anlaşmaya varılıp varılamayacağının zamanla netleşeceğini ifade ederek, “Bir noktada anlaşmaya ulaşıp ulaşamayacağımızı göreceğiz. Ancak şu an için çok sert karşılık vereceğiz.” dedi.

Hürmüz Boğazı’nda Askeri Baskı Devam Ediyor

Bölgede sıcak gelişmeler sürerken, ABD’nin İran üzerindeki askeri baskısı da devam ediyor. ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri faaliyetlerini sürdürdüğü, İran limanlarına yönelik deniz trafiği üzerinde sıkı kontrol uyguladığı belirtiliyor.

Enerji sevkiyatı açısından dünyanın en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, küresel piyasalarda da yakından takip ediliyor. Uzmanlar, bölgede yaşanabilecek yeni bir askeri tırmanışın petrol fiyatları başta olmak üzere uluslararası ticaret üzerinde önemli etkiler oluşturabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.

Trump, savaşlara ait kayıp sayılarını paylaştı

İran ile İsrail arasında devam eden gerilim ve karşılıklı saldırılar nedeniyle bölgedeki tansiyon yüksek seyrini korurken, ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya hesabından dikkat çeken bir paylaşım yaptı.

Trump, ABD’nin geçmişte yer aldığı Afganistan, Irak, Vietnam ve Kore savaşlarında yaşanan asker kayıplarını karşılaştıran bir tablo yayımladı. Paylaşımda, İran ile yaşanan askeri çatışmaya ilişkin ise “İran Askeri Çatışması: 4 ay, 18 ölü” ifadesine yer verdi.

Trump’ın bu paylaşımı, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri faaliyetleri ve İran ile yaşanan gerilimin boyutuna ilişkin yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.

CENTCOM’dan peş peşe açıklamalar gelmişti

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 17 Temmuz’da İran’ın Ürdün’deki ABD üssüne düzenlediği saldırıda 2 ABD askerinin hayatını kaybettiğini, 1 askerin ise kayıp olduğunu açıklamıştı.

Pentagon da yaşamını yitiren iki askerin kimliklerinin tespit edildiğini, olayla ilgili soruşturmanın sürdüğünü duyurmuştu.

Bunun ardından CENTCOM, 18 Temmuz’da Irak’ta İran’a ait olduğu belirtilen patlamamış bir insansız hava aracı mühimmatının kontrollü imhası sırasında bir ABD askerinin daha yaşamını yitirdiğini bildirmişti.

ABD’li asker kayıpları yeniden gündemde

Irak’taki son olayın ardından, ABD ve İsrail’in şubat ayında İran’a yönelik operasyonlarıyla başlayan süreçte hayatını kaybettiği açıklanan ABD askerlerinin sayısı 17 olarak duyurulmuştu.

Trump’ın son paylaşımında ise İran askeri çatışmasına ilişkin ölü sayısını 18 olarak vermesi dikkat çekti. Bu paylaşım, sahadaki son durum ve resmi açıklamalarla ilgili yeni değerlendirmeleri de gündeme taşıdı.

Son artışla birlikte motorin fiyatları birçok şehirde 75 lira seviyesini aşarken, doğu illerinde ise 77 liranın üzerine çıktı.

Motorin Fiyatları Yeniden Güncellendi

21 Temmuz itibarıyla yürürlüğe giren zam sonrası motorinin litre fiyatı büyük şehirlerde şu seviyelere yükseldi:

• İstanbul: 74,27 TL
• Ankara: 75,39 TL
• İzmir: 75,66 TL
• Doğu illeri: 77,11 TL’ye kadar

Akaryakıt istasyonlarında tabelalar yeniden değişirken, küresel petrol piyasasındaki hareketlilik pompaya doğrudan yansımaya devam ediyor.

Temmuz Ayında Artış 8,54 Liraya Ulaştı

Temmuz ayı boyunca motorin fiyatlarında peş peşe gelen zamlarla birlikte toplam artış 8 lira 54 kuruş oldu. Uzmanlar, bu yükselişte uluslararası petrol fiyatları, döviz kurundaki hareketlilik ve rafineri ürün maliyetlerindeki değişimlerin belirleyici olduğunu ifade ediyor.

Petrol Piyasasında Gerilim Etkisi

ABD ile İran arasında daha önce sağlanan mutabakatın sona ermesi ve bölgede yeniden artan jeopolitik riskler, petrol fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu. Küresel piyasalarda yaşanan bu gelişmeler, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının da yeniden yükselmesine yol açtı.

Enerji piyasalarında belirsizliğin sürmesi nedeniyle önümüzdeki günlerde petrol fiyatlarındaki seyir, akaryakıt fiyatlarının yönü açısından yakından takip ediliyor.

Eşel Mobil Sistemi Zamların Etkisini Sınırlıyor

Hükümet tarafından uygulanan eşel mobil sistemi kapsamında, akaryakıta yansıması beklenen fiyat artışlarının önemli bir bölümü Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanıyor. Bu uygulama sayesinde hesaplanan zamların yalnızca belirli bir kısmı pompa fiyatlarına yansırken, kalan bölüm vergi düzenlemesiyle dengeleniyor.

Yetkililer, sistemin enflasyon üzerindeki baskıyı azaltmaya ve dezenflasyon sürecini desteklemeye katkı sağlamayı amaçladığını belirtiyor.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, İran’a yönelik sert ifadeler kullandı. Trump, İran’ın herhangi bir ABD askerinin ölümüne neden olması halinde bunun karşılığının “kat kat” verileceğini belirterek, gerekli askeri talimatların ilgili komutanlara iletildiğini açıkladı.

Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Daniel Caine ve tüm askeri komutanların bu doğrultuda bilgilendirildiğini ifade ederek, ABD ordusunun gereken adımları atacağını vurguladı.

ABD-İran hattında karşılıklı saldırılar sürüyor

Trump’ın açıklamaları, Washington ile Tahran arasındaki askeri gerilimin yeniden tırmandığı bir dönemde geldi.

ABD’nin son günlerde özellikle İran’ın güney bölgelerine yönelik hava operasyonlarını sürdürdüğü belirtilirken, İran da ABD’nin bölgede kullandığını öne sürdüğü askeri üs ve tesislere yönelik misilleme saldırıları gerçekleştirdi.

ABD Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, hafta sonu düzenlenen saldırılarda üç ABD askerinin yaşamını yitirdiği doğrulandı. Açıklamaya göre askerlerden ikisi Ürdün’deki bir askeri üsse yönelik saldırıda, biri ise Irak’ın kuzeyinde hayatını kaybetti.

Barış mutabakatına rağmen gerilim düşmedi

İki ülke arasında Haziran ayında Pakistan’ın arabuluculuğunda imzalanan ve savaşın sona erdirilerek kalıcı barışın sağlanmasını amaçlayan mutabakat zaptına rağmen, sahadaki çatışmaların devam etmesi dikkat çekiyor. Karşılıklı saldırılar nedeniyle bölgedeki güvenlik endişeleri yeniden artmış durumda.

Trump’tan Netanyahu’ya açık destek

Trump, açıklamalarında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya da destek verdi.

Netanyahu’nun ABD’de bulunduğu süre boyunca hiçbir koşulda tutuklanmayacağını söyleyen Trump, İsrail Başbakanı’nın İran’a karşı mücadele yürüttüğünü savundu.

İran yönetimini sert sözlerle eleştiren Trump, tutuklanması gereken kişilerin Netanyahu değil, İran’daki yöneticiler olduğunu ileri sürdü. Açıklamasında önceki ABD yönetimlerini de eleştiren Trump, İran konusunda daha sert adımların yıllar önce atılması gerektiğini ifade etti.

Bölgede tırmanan askeri gerilim ve karşılıklı açıklamalar, Orta Doğu’da tansiyonun önümüzdeki günlerde de yüksek seyredeceğine işaret ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’da devam eden NATO Liderler Zirvesi kapsamında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile düzenlediği ortak basın toplantısında İran ile yaşanan gerilime ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, İran ile daha önce sağlanan ateşkesin artık geçerliliğini yitirdiğini belirterek, “Bence ateşkes sona erdi.” ifadelerini kullandı.

Trump’tan İran’a Sert Mesaj

Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran yönetimine yönelik sert eleştirilerde bulundu. İran ile yapılan anlaşmanın karşı taraftan beklenen şekilde uygulanmadığını savunan Trump, Tahran yönetiminin anlaşmaya bağlı kalmadığını öne sürdü.

ABD Başkanı, taraflar arasında daha önce bir mutabakat sağlandığını ancak İran’ın bu süreci yok sayarcasına hareket ettiğini iddia ederek, görüşmelerin mevcut koşullarda sonuç vermeyeceğini dile getirdi.

“Ekibimiz Görüşmeleri Sürdürebilir”

Trump, kişisel olarak İran yönetimiyle yeni bir müzakereye sıcak bakmadığını ifade ederken, diplomatik temasların tamamen sona ermediğinin de sinyalini verdi. ABD heyetinin görüşmeleri sürdürebileceğini belirten Trump, kendisinin ise bu sürece doğrudan zaman ayırmak istemediğini söyledi.

Erdoğan Hakkında Dikkat Çeken Sözler

Basın toplantısında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında da konuşan Trump, Erdoğan ile ilişkilerine değinerek olumlu ifadeler kullandı. Trump, Erdoğan’a yönelik kişisel sempatisini dile getirirken, Türkiye’de gördüğü misafirperverliği de örnek gösterdi.

NATO ve İspanya Yorumu

Trump, açıklamalarında NATO’ya ilişkin bazı eleştirilerde de bulundu. İttifakın mevcut yapısına yönelik memnuniyetsizliğini dile getiren ABD Başkanı, İspanya hakkında da sert değerlendirmelerde bulundu.

ABD-İran Geriliminde Askeri Hareketlilik

Trump’ın açıklamalarının gölgesinde ABD ile İran arasındaki askeri gerilim de yeniden tırmanıyor.

ABD ordusu, Hürmüz Boğazı çevresinde ticari gemilere yönelik saldırılara karşılık İran’a ait 80’den fazla askeri hedefin vurulduğunu açıkladı.

İran tarafı ise buna karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt’te bulunan ABD’ye ait 85 askeri tesisi hedef aldığını duyurdu.

Karşılıklı açıklamalar, bölgede tansiyonun yeniden yükseldiğine işaret ederken, uluslararası kamuoyu olası yeni gelişmeleri yakından takip ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, daha önce Hürmüz Boğazı üzerinde görev yapan ABD ordusuna ait bir helikopterin İran tarafından düşürüldüğünü açıklamış ve bu saldırıya karşılık verileceğini duyurmuştu. Bu açıklamanın ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik askeri operasyonların başlatıldığını bildirdi.

CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, operasyonların ABD helikopterine yönelik saldırıya karşı meşru müdafaa kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamada, operasyonların İran’ın saldırgan tutumuna karşı orantılı bir yanıt niteliği taşıdığı vurgulandı.

Daha sonra yapılan bilgilendirmede ise söz konusu operasyonların tamamlandığı duyurulurken, ABD güçlerinin bölgede yüksek hazırlık seviyesinde görev yapmaya devam ettiği kaydedildi.

Trump: İran Büyük Bir Fırsatı Kaçırdı

Operasyonların ardından Truth Social hesabından açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetimini hedef alan sert ifadeler kullandı.

Trump, İran’ın müzakere fırsatlarını değerlendirmediğini savunarak, ülkenin bunun sonuçlarıyla karşı karşıya kalacağını öne sürdü. İran ordusunun ciddi kayıplar verdiğini iddia eden Trump, Tahran yönetiminin bölgedeki etkisinin zayıfladığını söyledi.

ABD Başkanı ayrıca İran’ın anlaşma yolunu tercih etmekte geciktiğini belirterek, bunun bedelinin ağır olacağını ifade etti.

Yeni Operasyon Sinyali

Trump açıklamasında, İran’daki bazı stratejik tesislerin yeniden hedef alınabileceği mesajını da verdi. Bölgede çatışmaların yeniden şiddetlenebileceğine işaret eden Trump, yeni bir askeri operasyon emri vermeye yakın olduğunu dile getirdi.

Bu açıklamalar, ABD ile İran arasındaki gerilimin önümüzdeki günlerde daha da artabileceği yönündeki endişeleri güçlendirdi.

İran’dan Karşılık Mesajı

ABD’nin operasyonlarına İran cephesinden de sert yanıt geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada ülkesinin baskılara boyun eğmeyeceğini belirtti.

Arakçi, İran’ın silahlı kuvvetlerinin her türlü saldırı ve tehdide karşı gerekli karşılığı verecek kapasiteye sahip olduğunu vurguladı.

Öte yandan İran Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, ABD’nin bölgedeki bazı askeri noktalarının hedef alındığını açıkladı. Devrim Muhafızları Ordusu da Bahreyn’de bulunan ABD donanma unsurlarına yönelik operasyon gerçekleştirildiğini duyurdu.

Karşılıklı açıklamalar ve askeri hamleler, Orta Doğu’da güvenlik risklerinin yeniden yükseldiğine işaret ederken, uluslararası kamuoyu gelişmeleri yakından takip ediyor.

Son haftalarda ABD ile İran arasında kalıcı bir barış anlaşmasına yönelik diplomatik temaslar sürerken, bölgede yaşanan askeri hareketlilik sürecin kırılganlığını bir kez daha ortaya koydu. İsrail ile İran arasında zaman zaman yeniden alevlenen karşılıklı saldırılar ve Lübnan kaynaklı gelişmeler, müzakerelerin önündeki en büyük engeller arasında gösteriliyor.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, askeri yetkililerden aldığı bilgilere dayanarak İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde görev yapan ABD’ye ait gelişmiş Apache helikopterini vurduğunu belirtti. ABD Başkanı, helikopterde bulunan iki pilotun güvenli şekilde kurtarıldığını ancak yaşanan olayın karşılıksız bırakılmayacağını vurguladı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada ise helikopterin Umman kıyıları yakınında düştüğü doğrulanırken, olayın nedeni hakkında soruşturmanın sürdüğü bildirildi. İlk açıklamalarda teknik arıza ya da düşman ateşi ihtimalleri üzerinde durulurken, Trump doğrudan İran’ı sorumlu tuttu.

Yaşanan gelişme, ABD ile İran arasında son dönemde devam eden diplomatik temasların geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda meydana gelen olayın bölgesel güvenlik dengelerini etkileyebileceğini ve taraflar arasındaki müzakereleri zorlaştırabileceğini değerlendiriyor.

Bölgedeki gerilimin askeri çatışmalara dönüşmesiyle birlikte, Körfez’deki bazı ülkelerde önemli altyapı ve güvenlik kayıpları yaşandığı iddia edildi. Söz konusu süreçte İran’ın da ABD ve İsrail hedeflerine yönelik misillemeler gerçekleştirdiği belirtildi.

BÖLGEDEKİ GERİLİM VE ASKERİ ÇATIŞMALAR

İddialara göre ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarının ardından, İran da karşı saldırılar düzenleyerek bölgedeki tansiyonu yükseltti. Bu süreçte İsrail’in yanı sıra ABD’nin bölgedeki bazı askeri üslerinin de hedef alındığı öne sürüldü.

BAE, Suudi Arabistan, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Ürdün ve Umman’da bulunan ABD üsleri ile kritik noktaların da saldırılardan etkilendiği ifade edildi.

ATEŞKES VE DİPLOMATİK GÖRÜŞMELER

7 Nisan’da ABD ile İran arasında ateşkes sağlandığı, aynı dönemde Pakistan’ın başkenti İslamabad’da taraflar arasında diplomatik temasların gerçekleştirildiği aktarıldı. Buna rağmen karşılıklı gerilimin tamamen sona ermediği, müzakerelerin devam ettiği belirtildi.

İRAN VARLIKLARININ KULLANILMASI GÜNDEMDE

CBS News’ün haberine göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in çevresinden ismi açıklanmayan kaynaklar, Körfez’de yaşanan zararların boyutunun tespit edilmesi için bakanlık içinde çalışma başlatıldığını iddia etti.

Aynı kaynaklar, İran’a ait dondurulmuş varlıkların, bölgedeki zararların tazmini ve yeniden inşa süreçlerinde kullanılıp kullanılmayacağının değerlendirildiğini öne sürdü.

DONDURULMUŞ VARLIKLAR 120 MİLYAR DOLARA KADAR ÇIKIYOR

İddialara göre İran’ın uluslararası finans sistemlerinde dondurulmuş varlıklarının 100 ila 120 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. Bu varlıkların banka hesapları veya farklı finansal enstrümanları içerdiği, ancak detaylarının netlik kazanmadığı ifade edildi.

Trump, operasyonun ertelenme kararının Körfez ülkelerinin liderleriyle gerçekleştirilen görüşmelerin ardından alındığını söyledi. Özellikle Tamim bin Hamad Al Thani, Mohammed bin Salman ve Mohamed bin Zayed Al Nahyan ile yapılan temasların karar üzerinde etkili olduğunu ifade etti.

Son dönemde İran ile ABD arasında yürütülen diplomatik süreçte karşılıklı taslak metinler, reddedilen maddeler ve uzlaşılamayan şartlar nedeniyle gerilim giderek artmıştı. Özellikle İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda tarafların ortak bir noktada buluşamaması, askeri seçeneğin yeniden gündeme gelmesine neden olmuştu. Trump’ın sert açıklamaları sonrası küresel enerji piyasaları da hareketlenmiş, Brent petrolün varil fiyatı 113 dolara kadar yükselmişti.

Körfez Liderlerinden “Bekleyin” Mesajı

Trump, yaptığı açıklamada bölge liderlerinin askeri müdahalenin ertelenmesi yönünde çağrıda bulunduğunu söyledi. Körfez ülkelerinin, devam eden diplomatik temasların tamamen sonuçsuz kalmadan askeri bir operasyon başlatılmasının Orta Doğu’da daha büyük bir krizi tetikleyebileceği yönünde uyarılar yaptığı belirtildi.

ABD Başkanı, müzakerelerin halen sürdüğünü ve taraflar arasında yeni bir anlaşma ihtimalinin masada olduğunu dile getirdi. Olası bir uzlaşının yalnızca bölgesel değil, küresel güvenlik açısından da kritik sonuçlar doğurabileceğini savundu.

Trump ayrıca İran’ın nükleer silah sahibi olmasının kabul edilemez olduğunu yineledi. Açıklamasında, “Bizim için temel öncelik İran’ın nükleer kapasitesinin askeri boyuta ulaşmasını engellemektir” ifadelerine yer verdi.

“Operasyon Durdu Ama Hazırlıklar Sürüyor”

Her ne kadar saldırı planı ertelenmiş olsa da Washington yönetimi askeri hazırlıkların devam edeceğini duyurdu. Trump, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Daniel Caine ile yaptığı görüşmenin ardından ordunun teyakkuz halinde kalması talimatını verdiğini açıkladı.

ABD yönetimi, diplomatik sürecin başarısız olması halinde çok kısa sürede geniş çaplı bir askeri operasyonun yeniden gündeme alınabileceği mesajını verdi. Pentagon kaynakları da bölgede bulunan Amerikan askeri unsurlarının görevlerine devam ettiğini ve olası senaryolara karşı hazırlıkların sürdüğünü belirtti.

Uzmanlara göre bu açıklamalar, Washington’un tamamen geri adım atmadığını ancak diplomatik zemini tüketmeden doğrudan çatışmaya girmek istemediğini gösteriyor.

Trump Daha Önce de Benzer Bir Adım Atmıştı

Trump yönetiminin İran konusunda daha önce de benzer bir erteleme kararı aldığı hatırlatıldı. ABD Başkanı, 21 Nisan’da yaptığı açıklamada İran ile yürürlükte bulunan ateşkesi süresiz şekilde uzattığını duyurmuştu.

O dönemde Trump, kararın Pakistanlı yetkililerden gelen talepler doğrultusunda alındığını öne sürmüştü. Özellikle Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile Başbakan Shehbaz Sharif tarafından yapılan diplomatik girişimlerin etkili olduğu belirtilmişti.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İran yönetimi içinde görüş ayrılıkları bulunduğunu savunmuş ve İran tarafının ortak bir öneri hazırlaması için zamana ihtiyaç duyduğunu ifade etmişti. Bu nedenle ABD ordusuna bölgedeki askeri baskının sürdürülmesi talimatı verdiğini söylemişti.

Ayrıca Amerikan güçlerinin her an operasyon düzenleyebilecek kapasitede hazır tutulduğunu vurgulayan Trump, diplomatik görüşmelerin sonucuna göre yeni kararların alınacağını belirtmişti.

Küresel Ekonomi Tedirgin

ABD ile İran arasında yükselen tansiyon yalnızca siyasi değil ekonomik sonuçlar da doğuruyor. Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanma nedeniyle petrol fiyatları son günlerde sert şekilde yükselirken, yatırımcılar olası bir çatışmanın dünya ekonomisi üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor.

Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek bir askeri gerilimin enerji arzını ciddi biçimde etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle Trump’ın saldırıyı erteleme kararı kısa vadede piyasalarda sınırlı bir rahatlama yaratsa da belirsizlik ortamının devam ettiği değerlendiriliyor.

Rubio’nun aktardığı bilgilere göre, Hürmüz Boğazı’nda son günlerde artan askeri hareketlilik, taraflar arasında doğrudan çatışmaya dönüştü. ABD güçlerinin müdahil olduğu bu süreçte, İran’a ait olduğu belirtilen 7 sürat teknesinin vurulduğu ifade edildi. ABD tarafı, bu müdahalenin bölgedeki deniz güvenliğini sağlamak ve uluslararası ticaret yollarını korumak amacıyla gerçekleştirildiğini savunuyor.

Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Küresel petrol taşımacılığının önemli bir kısmının bu dar su yolundan geçmesi nedeniyle bölgede yaşanan her türlü gerilim, uluslararası piyasalarda da yankı uyandırıyor. Bu nedenle son gelişmeler yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de endişe yaratmış durumda.

Basın toplantısında İran’a yönelik mesajlar da veren Rubio, Tahran yönetiminin mevcut tutumunu sürdürmesi halinde gerilimin daha da tırmanabileceğine işaret etti. ABD’nin önceliğinin çatışma değil istikrar olduğunu dile getiren Rubio, İran’ın müzakere masasına dönmesi gerektiğini belirtti. “İran, uluslararası toplumun beklentilerini karşılayacak şekilde hareket etmeli ve belirlenen şartları kabul etmelidir” ifadelerini kullanan Rubio, diplomatik çözümün hâlâ mümkün olduğunu vurguladı.

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün korunmasının hayati önemde olduğunu sık sık dile getiriyor. Rubio da bu doğrultuda, ABD’nin bölgedeki varlığını sürdürmeye kararlı olduğunu ifade etti. Uluslararası ticaret gemilerinin güvenli geçişinin sağlanmasının öncelikleri arasında yer aldığını belirten Rubio, bu kapsamda gerekli tüm adımların atılacağını söyledi.

Öte yandan yaşanan çatışmalarda sivil denizcilerin hayatını kaybetmesi, olayın insani boyutunu da gündeme taşıdı. Uluslararası kamuoyunda, bölgedeki askeri hareketliliğin siviller üzerindeki etkilerine yönelik kaygılar artarken, uzmanlar gerilimin kontrol altına alınmaması durumunda daha büyük kayıpların yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki bu tür çatışmaların yalnızca askeri değil ekonomik sonuçlar da doğurabileceğine dikkat çekiyor. Petrol fiyatlarında olası dalgalanmalar, küresel tedarik zincirlerinde aksaklıklar ve enerji güvenliği konusundaki endişeler, yaşanan gelişmelerin uluslararası yansımaları arasında gösteriliyor.

Sonuç olarak, ABD ile İran arasındaki gerilim yeni bir eşiğe ulaşmış görünüyor. Rubio’nun açıklamaları, Washington yönetiminin kararlı duruşunu ortaya koyarken, aynı zamanda diplomasiye açık bir kapı bıraktığını da gösteriyor. Önümüzdeki süreçte tarafların atacağı adımlar, hem bölgedeki güvenlik dengelerini hem de küresel ekonomik istikrarı doğrudan etkileyecek gibi görünüyor.

Son günlerde Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan olaylar, ABD ile İran arasındaki gerilimi yeniden zirveye taşıdı. İran tarafından yapılan açıklamada, bölgede bir ABD savaş gemisinin iki füze ile hedef alındığı öne sürüldü. Ancak ABD ordusu bu iddiayı kesin bir dille reddetti. Karşılıklı açıklamalar, zaten hassas olan bölgedeki dengeleri daha da kırılgan hale getirdi.

Bu gelişmelerin ardından kameraların karşısına geçen Trump, İran’ın içinde bulunduğu durumu “çaresizlik” olarak nitelendirdi. İran yönetiminin ABD ile karşı karşıya gelmekten memnun olmadığını savunan Trump, yaşanan askeri süreçte İran’ın ciddi kayıplar verdiğini öne sürdü. Açıklamalarında, kısa bir zaman dilimi içinde İran’ın askeri gücünün büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini iddia etti.

Trump ayrıca, ABD’nin savaş istemediğini vurgulayarak dikkat çeken bir söylemde bulundu. İran’ın “beyaz bayrak sallayarak teslim olması” gerektiğini dile getiren Trump, çatışmanın daha fazla can kaybına yol açmasını istemediğini ifade etti. ABD Başkanı, askeri gücün kullanılmasının kaçınılmaz olmadığını ve önceliklerinin çatışmayı büyütmemek olduğunu belirtti.

Konuşmasının devamında İran’ın mevcut durumda herhangi bir avantajı olmadığını savunan Trump, bu durumun İranlı yetkililer tarafından da bilindiğini öne sürdü. İran ile yapılan görüşmelere atıfta bulunan Trump, kapalı kapılar ardında farklı, kamuoyuna açık şekilde ise farklı mesajlar verildiğini iddia etti. Ona göre, İran yönetimi iç kamuoyuna güçlü görünmeye çalışırken gerçekte zor bir süreçten geçiyor.

Trump’ın en sert mesajlarından biri ise İran’ın nükleer programına yönelik oldu. İran’ın nükleer silah elde etmesine kesinlikle izin vermeyeceklerini vurgulayan ABD Başkanı, bu konunun kırmızı çizgileri olduğunu yineledi. Nükleer silahlanmanın sadece bölge için değil, küresel güvenlik açısından da büyük bir tehdit oluşturduğunu ifade etti.

Konuşması sırasında çevresinde bulunan çocuklara hitap eden Trump, nükleer silah konusunun önemini basit bir dille anlatmaya çalıştı. Bu meselenin sadece liderlerin değil, gelecek nesillerin de güvenliğiyle ilgili olduğunu ima etti. Bu bölüm, konuşmanın en dikkat çekici anlarından biri olarak öne çıktı.

Trump ayrıca İran’ın nükleer silah sahibi olması durumunda Orta Doğu’da çok daha büyük bir yıkım yaşanabileceğini savundu. Bölgedeki dengelerin tamamen değişeceğini belirten ABD Başkanı, özellikle İsrail’in varlığının ciddi tehdit altına gireceğini öne sürdü. Bu tür bir senaryonun sadece bölge ülkelerini değil, tüm dünyayı etkileyeceğini ifade etti.

Tüm bu açıklamalar, ABD ile İran arasındaki gerilimin yalnızca askeri değil, aynı zamanda diplomatik ve stratejik boyutlarının da giderek derinleştiğini gösteriyor. Taraflardan gelen sert mesajlar, kısa vadede tansiyonun düşmesinin zor olduğuna işaret ederken, uluslararası kamuoyu gelişmeleri yakından takip etmeyi sürdürüyor.

Trump’ın açıklamaları, ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner’in İranlı yetkililerle Pakistan’da gerçekleştirmesi planlanan görüşmenin iptal edilmesinin ardından geldi. Söz konusu görüşmenin iptali sonrası diplomatik süreçte yeni bir gelişme yaşandığını belirten Trump, İran’dan farklı bir teklif daha geldiğini öne sürdü.

ABD Başkanı, yaşanan süreci değerlendirirken İran’ın sunduğu ilk teklif için oldukça eleştirel bir ifade kullandı. Trump, “İran bize bir kağıt parçası verdi, bunun çok daha iyi olması gerekiyordu” sözleriyle teklifi ciddiyetsiz bulduğunu dile getirdi. Ayrıca görüşme iptal edildikten yalnızca kısa bir süre sonra Tahran’dan daha iyi bir teklif geldiğini iddia ederek, “Seyahati iptal ettiğim anda, 10 dakika içinde çok daha iyi bir teklif aldık” ifadelerini kullandı.

Trump, İran’ın müzakere masasında daha güçlü bir pozisyon elde etmeye çalıştığını ancak ABD’nin elinde daha fazla avantaj bulunduğunu savundu. “İran çok şey teklif etti ama bu yeterli değildi” diyen Trump, Washington yönetiminin süreci kendi şartları doğrultusunda yönlendirdiğini vurguladı.

Açıklamalarında müzakere yöntemine de değinen Trump, yüz yüze görüşmelerin her zaman gerekli olmadığını belirtti. Zaman kaybını önlemek için farklı iletişim yollarının kullanılabileceğini ifade eden ABD Başkanı, “Kiminle görüşmemiz gerekiyorsa görüşürüm ama insanların saatlerce yolculuk yapmasına gerek yok. Bunu telefonla da halledebiliriz. Bizi istedikleri zaman arayabilirler” dedi.

Trump ayrıca, ABD’nin müzakere sürecinde güçlü bir konumda olduğunu savunarak, “Tüm kartlar bizim elimizde, birçok şeyi kazandık” şeklinde konuştu. Bu ifadeler, Washington’un İran ile yürütülen görüşmelerde baskın taraf olduğunu vurgulayan bir mesaj olarak değerlendirildi.

Ateşkes süreciyle ilgili sorulara da yanıt veren Trump, bu konu hakkında henüz net bir değerlendirme yapmadığını söyledi. Bölgedeki gerilimin geleceğine ilişkin sorulara temkinli yaklaşan ABD Başkanı, diplomatik sürecin gelişmelere göre şekilleneceğini ima etti.

Öte yandan Trump, İran yönetimi içinde ciddi bir görüş ayrılığı ve iç çekişme yaşandığını da iddia etti. İran’da liderlik düzeyinde anlaşmazlıklar bulunduğunu öne süren Trump, “Birbirleriyle mücadele ediyorlar. Hatta bazıları lider olmamak için bile rekabet içinde” ifadelerini kullandı. Ayrıca ABD’nin bazı stratejik hamlelerinin İran’daki üst düzey yapıyı etkisiz hale getirdiğini savundu.

Trump’ın açıklamaları, ABD-İran ilişkilerinde gerilimin sürdüğünü ve diplomatik sürecin oldukça kırılgan bir zeminde ilerlediğini bir kez daha ortaya koydu. Taraflar arasındaki müzakerelerin geleceği ise belirsizliğini koruyor.

ABD ile İran arasında 11 Nisan’da İslamabad’da gerçekleştirilen kalıcı ateşkes görüşmelerinin ardından ikinci tur müzakerelerin ne zaman yapılacağı henüz netlik kazanmış değil. Pakistanlı kaynaklar, yeni tur görüşmelerin önümüzdeki hafta cuma gününden önce yapılabileceğini ifade ederken, sahadaki gelişmeler bu ihtimali zayıflatıyor.

ABD Başkanı Trump, Amerikan ABC kanalına verdiği röportajda İran ile bir barış anlaşmasına ulaşılabileceğini savundu. İran’ın ateşkesi ihlal ettiğini öne süren Trump, buna rağmen diplomatik çözüm ihtimalinin hâlâ masada olduğunu belirtti. Ayrıca sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, ABD heyetinin müzakereler için Pakistan’a doğru yola çıktığını ve kısa süre içinde görüşmelerin başlayabileceğini duyurdu.

Trump, ABD’nin İran’a “adil ve makul” bir teklif sunduğunu ifade ederken, bu teklifin reddedilmesi halinde ciddi sonuçlar doğabileceği uyarısında bulundu. Özellikle İran’ın enerji altyapısının ve kritik ulaşım hatlarının hedef alınabileceğini dile getiren Trump’ın bu açıklamaları, uluslararası kamuoyunda endişe yarattı.

Ancak İran cephesinden gelen açıklamalar, müzakere sürecinin sanıldığı kadar ilerlemediğini ortaya koydu. İranlı yetkililer, ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının devam etmesi halinde yeni görüşmelere katılmayacaklarını net bir şekilde ifade etti. Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı’na konuşan kaynaklar, ilk tur görüşmelerin ardından taraflar arasında mesaj alışverişinin sürdüğünü ancak somut bir ilerleme kaydedilmediğini belirtti.

İran’ın müzakere sürecine mesafeli yaklaşmasının en önemli nedeni ise Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler olarak öne çıkıyor. ABD’nin bölgede uyguladığı deniz ablukası, Tahran yönetimi tarafından doğrudan bir baskı unsuru olarak değerlendiriliyor. İran Devrim Muhafızları, ABD’nin bu uygulamayı sürdürmesi halinde boğazın kapalı tutulacağını açıkladı.

İranlı askeri yetkililer, ABD donanmasının İran gemilerine yönelik olası bir müdahalesine sert karşılık verileceğini de duyurdu. Yapılan açıklamalarda, ABD’nin herhangi bir saldırı girişiminin “ağır sonuçlar” doğuracağı ifade edilirken, bölgedeki tüm gemilere de uyarı yapıldı. İran, boğazdan geçiş yapan ticari gemilerin kendi açıklamalarını dikkate alması gerektiğini belirterek güvenlik risklerine dikkat çekti.

Bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı’nı yeniden küresel krizin merkezine taşıdı. Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği bu stratejik su yolu, taraflar arasındaki gerilimin artmasıyla birlikte uluslararası ekonomi açısından da kritik bir risk unsuru haline geldi.

Öte yandan, ABD ile İran arasında yürütülen ilk tur müzakerelerin sonuçsuz kalması da sürecin zorluğunu ortaya koydu. 28 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından 8 Nisan’da sağlanan geçici ateşkes, tarafları müzakere masasına getirmişti. Ancak yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden herhangi bir anlaşma çıkmadı. İranlı yetkililer, bu durumun temel nedeninin ABD’nin “aşırı talepleri” olduğunu savundu.

Son günlerde yaşanan gelişmeler ise sürecin daha da karmaşık hale geldiğini gösteriyor. İran, kısa süre önce Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere açtığını duyurmuş, ancak ABD’nin deniz ablukasını sürdürme kararı almasının ardından bu geçişlere yeniden kısıtlamalar getirmişti. Bu durum, taraflar arasındaki güven krizinin derinleştiğini ortaya koyuyor.

Uzmanlara göre, mevcut şartlar altında ABD ile İran arasında kısa vadede kapsamlı bir anlaşmaya varılması oldukça zor görünüyor. Diplomatik temasların sürmesine rağmen sahadaki askeri ve stratejik gerilim, müzakere sürecini doğrudan etkiliyor.

Sonuç olarak, Trump’ın “barış anlaşması olacak” yönündeki iyimser açıklamalarına karşın İran’ın şartlı yaklaşımı, sürecin kırılganlığını gözler önüne seriyor. Özellikle deniz ablukası ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler çözülmeden, tarafların ortak bir zeminde buluşması zor görünüyor. Orta Doğu’daki bu kritik denklem, önümüzdeki günlerde hem bölgesel hem de küresel dengeleri etkilemeye devam edecek.

Taraflar arasında yürütülen müzakereler, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleşti. Ancak görüşmelerin ardından yapılan açıklamalar, tarafların temel konularda uzlaşamadığını ortaya koydu. Diplomatik kaynaklara göre özellikle nükleer program ve yaptırımlar gibi kritik başlıklarda ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor. Bu durum, müzakerelerin tıkanmasına neden oldu.

Öte yandan uluslararası haber ajansı Reuters’a konuşan dört farklı kaynak, İranlı ve Amerikalı yetkililerin diplomatik temasları sürdürme konusunda mutabık kaldığını aktardı. Bu kapsamda tarafların önümüzdeki günlerde yeniden bir araya gelmesi bekleniyor. Görüşmelerin yeniden İslamabad’da yapılabileceği ifade edilirken, alternatif olarak İsviçre’nin Cenevre kentinin de gündemde olduğu belirtiliyor. Diplomatik kulislerde, yeni görüşmenin perşembe günü gerçekleşebileceği konuşuluyor.

ABD yönetimi cephesinden gelen açıklamalar, sürecin tamamen kopmadığını gösteriyor. Başkan Donald Trump, Beyaz Saray’da yaptığı değerlendirmede İran ile birçok konuda ilerleme sağlandığını ancak nükleer meselede henüz uzlaşma olmadığını dile getirdi. Trump, İran’ın nükleer silah sahibi olmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayarak, bu konuda geri adım atılmaması halinde anlaşmanın mümkün olmayacağını ifade etti. Bununla birlikte, İran’ın bir anlaşma yapma isteği taşıdığını öne süren Trump, temasların sürdüğünü ima etti ancak görüşmelerin kimlerle yapıldığına dair detay vermedi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise Pakistan’daki görüşmelerin anlaşma sağlanamadan sona erdiğini açıkça dile getirdi. Vance’in açıklamaları, müzakerelerdeki tıkanıklığın boyutunu ortaya koyarken, taraflar arasındaki mesafenin hâlâ ciddi olduğunu gösterdi.

İran tarafı ise farklı bir perspektif sunuyor. Tahran yönetimi, müzakerelerde ilerleme sağlanamamasının sorumluluğunu ABD’ye yükledi. İranlı yetkililer, Washington’ın “aşırı talepler” ileri sürdüğünü ve bu nedenle ortak bir çerçevede buluşmanın mümkün olmadığını savundu. Bu açıklamalar, iki taraf arasında yalnızca teknik değil, aynı zamanda siyasi bir güven sorunu bulunduğunu da ortaya koyuyor.

Bölgesel açıdan bakıldığında, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonların ardından çatışmaların hızla genişlediği görülmüştü. Bu süreçte farklı bölge ülkelerinin de dolaylı şekilde etkilenmesi, uluslararası toplumun endişelerini artırmıştı. Ateşkes kararı, bu yayılmanın önüne geçmek açısından kritik bir adım olarak değerlendirilmişti. Ancak kalıcı bir anlaşmanın sağlanamaması, bölgedeki belirsizliği sürdürmeye devam ediyor.

Uzmanlar, tarafların yeniden masaya oturma kararı almasının olumlu bir gelişme olduğunu belirtirken, gerçek bir ilerleme için karşılıklı tavizlerin şart olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle nükleer program, yaptırımların kaldırılması ve bölgesel güvenlik konuları, müzakerelerin kaderini belirleyecek başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Önümüzdeki günlerde yapılması planlanan yeni görüşmeler, hem ateşkesin geleceği hem de daha kapsamlı bir anlaşmanın mümkün olup olmayacağı açısından kritik önem taşıyor. Tarafların bu süreçte nasıl bir tutum sergileyeceği, yalnızca ABD-İran ilişkilerini değil, aynı zamanda Orta Doğu’daki genel güvenlik dengelerini de doğrudan etkileyecek.Orta Doğu’da Kritik Dönemeç: ABD-İran Görüşmeleri Yeniden Başlıyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı değerlendirmede, 28 Şubat’tan bu yana bölgeyi derinden etkileyen çatışmaların ardından ilan edilen ateşkesin olumlu bir adım olduğunu ifade etti. Ancak Erdoğan, bu tür anlaşmaların yalnızca kağıt üzerinde kalmaması gerektiğini vurgulayarak, “Tahrik ve sabotajlara fırsat verilmeden ateşkesin sahada tam anlamıyla uygulanmasını temenni ediyoruz” sözleriyle sürecin hassasiyetine dikkat çekti.

Türkiye’nin uzun süredir bölgede barış ve istikrarın sağlanmasına yönelik çaba sarf ettiğini belirten Erdoğan, diplomasi trafiğinin önemine de değindi. Bu süreçte Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yürüttüğü temasların, taraflar arasında diyalog kanallarının açık tutulmasına katkı sağladığı ifade edildi. Ankara yönetimi, çatışmalar boyunca hem ABD hem de İran tarafına itidal çağrısı yaparak gerilimin daha fazla tırmanmaması için girişimlerde bulunmuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan açıklamasında, ateşkese giden süreçte katkı sunan tüm aktörlere teşekkür ederek özellikle Pakistan’ın rolüne dikkat çekti. Bölgedeki dost ve müttefik ülkelerin diplomatik katkılarının önemine vurgu yapan Erdoğan, bu tür girişimlerin kalıcı barış için zemin hazırladığını belirtti. Ayrıca, yıllardır savaş ve krizlerle anılan coğrafyada artık huzur ve istikrarın hâkim olması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin dış politika yaklaşımında barışın temel önceliklerden biri olduğunu yineleyen Erdoğan, ülkenin hem bölgesel hem de küresel ölçekte barışın sesi olmaya devam edeceğini söyledi. Ankara’nın bu doğrultuda diplomatik girişimlerini sürdüreceği ve gerilimlerin çözümünde aktif rol oynamaya devam edeceği mesajı verildi.

Öte yandan, ateşkes süreciyle ilgili dikkat çeken bir diğer gelişme ise İran tarafından ortaya konulan talepler oldu. Tahran yönetiminin, ABD ile yürütülen müzakerelerde kendi şartlarını içeren kapsamlı bir liste sunduğu belirtildi. Bu kapsamda İran’ın öne çıkardığı maddeler, bölgedeki askeri dengelerden ekonomik yaptırımlara kadar geniş bir alanı kapsıyor.

İran’ın sunduğu şartlar arasında Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin kendi silahlı kuvvetleriyle koordinasyon içinde gerçekleştirilmesi, bölgedeki “direniş ekseni”ne yönelik operasyonların sona erdirilmesi ve ABD’nin bölgedeki askeri varlığını tamamen çekmesi gibi kritik başlıklar yer aldı. Ayrıca İran, kendisine yönelik tüm yaptırımların kaldırılmasını ve savaş sürecinde uğradığı zararların tazmin edilmesini talep etti.

Bununla birlikte Tahran yönetimi, uluslararası alanda kendisine yönelik alınmış bazı kararların da iptal edilmesini istedi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının sona erdirilmesi ve İran’a ait yurt dışındaki mali varlıkların serbest bırakılması da talepler arasında bulunuyor. İran, bu maddelerin uluslararası bağlayıcılığa sahip bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla garanti altına alınmasını şart koşuyor.

Tüm bu gelişmeler, ateşkesin kalıcılığı konusunda soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, taraflar arasındaki derin görüş ayrılıklarının devam ettiğine dikkat çekerek, sürecin kırılgan yapısına işaret ediyor. Ancak yine de ateşkesin sağlanmış olması, bölgedeki insani durumun iyileşmesi ve diplomatik çözüm yollarının güçlenmesi açısından önemli bir fırsat olarak değerlendiriliyor.

Sonuç olarak, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkes, Orta Doğu’da yeni bir dönemin kapısını aralayabilir. Türkiye ise bu süreçte barıştan yana tutumunu sürdürerek, diplomasi ve diyalog çağrılarını yinelemeye devam ediyor. Önümüzdeki günlerde ateşkesin sahadaki yansımaları ve tarafların atacağı adımlar, bölgenin geleceği açısından belirleyici olacak.

Son dönemde bölgede yaşanan gerilim, küresel ölçekte enerji piyasalarını ve jeopolitik dengeleri doğrudan etkiledi. Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail’in, Washington ve Tahran arasında süren diplomatik görüşmelere rağmen 28 Şubat tarihinde İran’a yönelik askeri operasyon başlatması, tansiyonun hızla yükselmesine neden oldu. Söz konusu saldırılar, İran yönetiminde ciddi kayıplara yol açtı. İran’ın dini lideri Ali Hamaney başta olmak üzere üst düzey birçok ismin hayatını kaybettiği bildirildi.

Bu gelişmelerin ardından İran, yalnızca İsrail’i değil, aynı zamanda ABD’nin bölgedeki askeri varlığını da hedef alan bir karşılık verdi. Özellikle Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi ülkelerde bulunan Amerikan üslerine yönelik saldırılar, çatışmanın bölgesel bir krize dönüşmesine yol açtı. İran’ın bu hamlesi, Basra Körfezi çevresindeki güvenlik dengelerini ciddi şekilde sarstı.

Yaşanan askeri gerilimlerin en kritik sonuçlarından biri ise Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapatılması oldu. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu stratejik geçiş noktasının kapanması, küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara neden oldu. Özellikle Brent petrol fiyatlarında kısa süre içinde sert yükselişler görüldü. Enerji arzına yönelik belirsizlik, uluslararası piyasalarda endişe yaratırken, birçok ülke alternatif tedarik yolları arayışına girdi.

Ancak ABD ve İsrail ile İran arasında sağlanan geçici ateşkes, bölgede sınırlı da olsa bir rahatlama sağladı. Bu ateşkesin ardından İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’na ilişkin yeni bir düzenleme kararı aldı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaptığı yazılı açıklamada, diplomatik süreçte katkı sağlayan Pakistan yönetimine de teşekkür etti. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in yürüttüğü diplomatik girişimlerin, taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırdığı ifade edildi.

Arakçi açıklamasında, İran’a yönelik saldırıların tamamen durdurulması halinde ülkenin savunma amaçlı askeri operasyonlarını sonlandıracağını belirtti. Bununla birlikte, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin tamamen serbest bırakılmadığı, aksine belirli kurallara bağlandığı vurgulandı. İki haftalık süre boyunca geçerli olacak bu uygulama kapsamında, uluslararası gemilerin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde hareket etmesi gerekecek. Ayrıca teknik bazı sınırlamaların da geçerli olacağı ifade edildi.

Bu karar, küresel enerji piyasaları açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Boğazın kısmen de olsa yeniden açılması, petrol arzına yönelik endişeleri bir miktar azaltabilir. Ancak uygulamanın geçici olması ve sıkı denetim şartlarına bağlı kalması, risklerin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Uzmanlara göre, bölgede kalıcı bir istikrarın sağlanabilmesi için yalnızca askeri değil, diplomatik çözümlerin de güçlendirilmesi gerekiyor. Aksi halde, Hürmüz Boğazı gibi stratejik noktaların yeniden kapanması ihtimali, küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratmaya devam edebilir.

Haftanın ilk gününde uluslararası ajanslara yansıyan haberlerde, Batı medyasına dayandırılan ateşkes iddiaları kısa süreli bir iyimserlik yaratmıştı. Pakistan’ın girişimiyle hazırlanan planın, taraflar arasında çatışmaları durdurabileceği düşünülüyordu. Ancak İran’dan gelen resmi yanıt, bu beklentileri boşa çıkardı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin sunduğu şartların kabul edilemez olduğu ifade edildi. Bekayi, ABD’nin daha önce gündeme getirdiği kapsamlı taleplerin “aşırı” bulunduğunu ve bu nedenle planın reddedildiğini belirtti. Ayrıca İran’ın kendi taleplerini net bir şekilde ortaya koyduğunu ve bu duruşun bir geri adım değil, aksine güçlü bir pozisyonun göstergesi olduğunu söyledi.

Bekayi, basın toplantısında yaptığı değerlendirmede, İran’ın çözüm arayışına açık olduğunu ancak bunun ülkenin çıkarlarını zedelemeyecek bir çerçevede olması gerektiğini vurguladı. İran’ın hazırladığı karşı önerilerin ilerleyen süreçte açıklanacağı da ifade edildi. Bununla birlikte, ABD’den yeni bir çatışmanın önüne geçilmesi için ek güvence talep edildiği belirtildi.

Pakistan’ın sunduğu plan iki aşamadan oluşuyordu. İlk aşamada tarafların derhal ateşkes ilan etmesi, ikinci aşamada ise kapsamlı bir anlaşmaya varılması öngörülüyordu. Nihai anlaşma kapsamında İran’ın nükleer silah programından vazgeçmesi, buna karşılık olarak yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması gibi maddeler yer alıyordu. Ayrıca planın kabul edilmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması da hedefleniyordu.

Planın pazartesi günü kabul edilmesi ve hemen ardından ateşkes ilan edilmesi beklenirken, İran’ın ret kararı süreci sekteye uğrattı. Böylece bölgede tansiyonun düşürülmesine yönelik diplomatik çabalar şimdilik sonuçsuz kaldı.

Gelişmelerin ardından gözler yeniden ABD yönetimine çevrildi. ABD Başkanı Donald Trump daha önce İran’a anlaşma için belirli bir süre tanımıştı. Bu sürenin 8 Nisan’a kadar uzatıldığı açıklanırken, Trump’ın özellikle Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda sert uyarılarda bulunduğu biliniyor. ABD yönetiminin, İran’ın tutumuna nasıl karşılık vereceği merak konusu olmaya devam ediyor.

Öte yandan, sahadaki askeri gelişmeler de dikkat çekiyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, 3 Nisan tarihinde ülkenin orta kesimlerinde bir ABD savaş uçağının hava savunma sistemleriyle düşürüldüğünü duyurdu. İran basınında yer alan haberlerde, uçağın pilotlarından birinin esir alınmış olabileceği öne sürüldü.

ABD’li yetkililer ise uçağın düştüğünü doğruladı ancak mürettebatın durumu hakkında farklı bilgiler paylaştı. Yapılan açıklamalarda, personelden birinin kurtarıldığı, diğer kişi için ise arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü ifade edildi. Ayrıca bazı kaynaklar, Hürmüz Boğazı yakınlarında ikinci bir ABD savaş uçağının daha düşmüş olabileceğini bildirdi. Bu olayın ardından bölgede askeri hareketliliğin arttığı gözlemlendi.

Son olarak, ABD Başkanı Trump yaptığı açıklamada, düşürülen F-15E tipi savaş uçağındaki ikinci pilotun da kurtarıldığını duyurdu. Bu açıklama, olayın ardından gelen çelişkili bilgileri bir ölçüde netleştirse de sahadaki gerilimin devam ettiğini gösteriyor.

Tüm bu gelişmeler ışığında, İran’ın ateşkes teklifini reddetmesi Orta Doğu’daki krizin kısa vadede çözülmesinin zor olduğunu ortaya koyuyor. Diplomatik temasların sürmesi beklenirken, tarafların nasıl bir yol izleyeceği ve yeni bir müzakere sürecinin başlayıp başlamayacağı belirsizliğini koruyor.

Hürmüz Boğazı Krizi Derinleşiyor

28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail operasyonları sonrası İran, boğazı fiilen kapatma veya trafiği sınırlama yoluna gitmiş, bu durum küresel petrol arzında kesintilere neden olmuştu. Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda İran’a “Boğazı tehdit olmadan açmaları” çağrısında bulunmuş, aksi takdirde enerji tesislerine yönelik sert operasyonlar yapılacağını belirtmişti.

Başkan Trump, ilk olarak İran’a 48 saat süre tanımış, ardından görüşmelerin “iyi gittiği” gerekçesiyle süreyi önce 5 güne, ardından 10 güne uzatmıştı. Yeni son tarih olarak 6 Nisan 2026 Pazartesi günü yerel saatle 20.00 belirlenmişti. Ancak bu sürenin dolmak üzere olduğu uyarısı, Trump’ın son sosyal medya paylaşımıyla yeniden gündeme geldi.

Trump’tan Son 48 Saat Uyarısı

TruthSocial üzerinden yaptığı paylaşımda Trump, “İran’a Hürmüz Boğazı’nı açmaları için 10 gün süre vermiştim. Zaman doluyor, cehennemi yaşamalarına 48 saat kaldı.” ifadelerini kullandı. Başkan, paylaşımında ayrıca şunları dile getirdi: “İran’a anlaşma yapmaları ya da Hürmüz Boğazı’nı açmaları için on gün süre verdiğimi hatırlayın. Zaman tükeniyor. Üzerlerine cehennem yağmasına son 48 saat kaldı. Şan Tanrı’ya mahsustur!”

Bu açıklama, ABD’nin bölgedeki askeri ve diplomatik seçeneklerini masada tuttuğunu açıkça gösteriyor. İran’ın somut adımlar atmaması halinde savaş seçeneğinin hâlâ gündemde olduğu belirtiliyor.

Arabuluculuk Görüşmeleri ve Diplomasi

Pakistan aracılığıyla yürütülen dolaylı görüşmeler ve NATO ülkeleri arasındaki istişareler devam ediyor. ABD yönetimi, İran’a 15 maddelik bir ateşkes planı sunmuştu. Plan kapsamında, öncelikle 1 aylık geçici ateşkes ilan edilmesi ve bu süre zarfında maddelerin müzakere edilmesi öngörülüyordu. Ancak İran yönetimi, planı “aşırı, maksimalist ve mantıksız” olarak değerlendirerek resmi olarak reddetti. Tahran, karşı teklif sunarak savaşın tekrarlanmayacağına dair somut güvence ve saldırıların durmasını ön koşul olarak belirtti.

İran Boğazı Kontrolünü Sıkı Tutuyor

İran, Hürmüz Boğazı’nda trafiği fiilen engellemeye devam ediyor. Bu durum, küresel petrol fiyatlarını ve enerji maliyetlerini ciddi biçimde artırdı. Boğazda yaşanan gerilim, enerji piyasalarında belirsizliğin sürmesine ve uluslararası ticarette lojistik sorunların doğmasına neden oluyor.

ABD’nin diplomatik ve askeri baskısı ile İran’ın sert tutumu, Orta Doğu’daki gerilimin daha da tırmanabileceğini gösteriyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji güvenliği açısından kritik bir geçiş noktası olduğunu ve herhangi bir aksamanın doğrudan petrol fiyatlarına yansıyacağını belirtiyor.

Değerlendirme ve Olası Senaryolar

ABD ve İran arasındaki çatışmada taraflar, karşılıklı uyarılar ve tehditlerle stratejik üstünlük sağlamaya çalışıyor. Trump’ın sürenin dolmak üzere olduğunu vurgulaması, İran üzerinde baskı oluşturmayı ve boğazın güvenli geçişine yönelik somut adımlar atılmasını amaçlıyor. Öte yandan Pakistan aracılığıyla yürütülen diplomatik girişimler, gerilimin tamamen askeri yollara taşınmasını önleyebilir. Ancak Tahran’ın fiili engellemeleri ve somut güvence talebi, çatışmanın önümüzdeki günlerde daha karmaşık bir hal alabileceğini gösteriyor.

Amerikan medyasına telefonla değerlendirmelerde bulunan Trump, İran’a yönelik operasyonların büyük ölçüde hedeflerine ulaştığını ifade etti. Bölgede uzun süre kalmayı planlamadıklarını dile getiren Trump, İran’ın kalan askeri kapasitesine karşı bazı adımların hâlâ atılması gerektiğini söyledi.

Hürmüz Boğazı’nın haftalardır kapalı olduğuna dikkat çeken Trump, bu durumun çözümünde yalnızca ABD’nin değil diğer ülkelerin de sorumluluk alması gerektiğini savundu. ABD’nin bölgeden çekilmesiyle birlikte boğazın kendiliğinden açılacağını iddia eden Trump, önceliklerinin İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek olduğunu vurguladı.

Trump ayrıca, müttefik ülkelerin çok uluslu bir deniz gücü oluşturma konusunda isteksiz davrandığını belirterek bu durumu eleştirdi.

İran’daki İsfahan kenti yakınlarında gerçekleşen hava saldırılarına da değinen Trump, hedefe dair ayrıntı vermedi. Ancak saldırının etkisinin büyük olduğunu ifade ederek, yakın zamanda daha fazla bilginin ortaya çıkacağını dile getirdi.

ABD Başkanı, operasyonların sadece askeri hedeflerle sınırlı kalmadığını ileri sürerek İran’daki siyasi yapının da etkilendiğini iddia etti. Trump, “Nükleer kapasitelerini ortadan kaldırıyoruz ve rejim değişikliği sağladık. Artık daha makul bir yapı ile karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.

Öte yandan, ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Başkan Yardımcısı James David Vance’in yer aldığı heyetin yeni bir diplomatik görev üstlenip üstlenmeyeceği sorusuna Trump yanıt vermekten kaçındı. Stratejik konular hakkında detay paylaşmayacağını belirtti.

Habere göre olay, uçağın İran hava sahasında görev yaptığı sırada meydana geldi. İsmi açıklanmayan iki kaynağa dayandırılan bilgilere göre, beşinci nesil hayalet savaş uçağı saldırıya uğradıktan sonra kontrolünü kaybetmeden iniş yapmayı başardı.

ABD Merkez Komutanlığı Sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins, CNN’e yaptığı açıklamada, uçağın görev sırasında acil iniş yapmak zorunda kaldığını belirtti. Hawkins, “Uçak güvenli şekilde iniş yaptı, pilotun durumu stabil. Olayla ilgili inceleme başlatıldı” ifadelerini kullandı.

Yaşanan gelişme, Şubat ayının sonlarında başlayan gerilimden bu yana, ABD’nin ilk kez bir F-35 savaş uçağının vurulduğunu kabul ettiği olay olarak dikkat çekti. Bölgedeki çatışmalarda hem ABD hem de İsrail’in aktif olarak F-35 uçaklarını kullandığı biliniyor.

Öte yandan İran Devrim Muhafızları Ordusu da konuya ilişkin bir açıklama yaptı. Açıklamada, ABD’ye ait F-35 savaş uçağının İran’ın orta kesimlerinde hava savunma sistemleri tarafından vurulduğu ve ciddi hasar aldığı belirtildi. Uçağın akıbetine ilişkin net bilgi paylaşılmazken, düşmüş olabileceği ihtimalinin yüksek olduğu ifade edildi.

Gelişmenin ardından, F-35 programının ana yüklenicisi olan Lockheed Martin şirketinin hisselerinde ABD borsasında düşüş gözlendi.

Rızai, çatışmaların sonlandırılmasının ancak belirli koşulların yerine getirilmesi halinde değerlendirilebileceğini söyledi.

“Savaşın Bitmesi İçin İki Şart Var”

Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Rızai, İran’ın savaşı bitirmeyi ancak iki temel şartın sağlanması durumunda gündemine alacağını belirtti.

Rızai’ye göre ilk şart, ABD’nin İran’da meydana gelen tüm zararlar için tam tazminat ödemesi.

İkinci şart ise geleceğe yönelik kesin güvence verilmesi. Rızai, bunun da ancak ABD’nin Basra Körfezi’ndeki askeri varlığını tamamen sonlandırmasıyla mümkün olabileceğini ifade etti.

“ABD’nin Basra Körfezi’nden çekilmesi, güvenliğimiz açısından temel bir şarttır” diyen Rızai, bu iki talep karşılanmadan savaşın sona ermesinin değerlendirilmeyeceğini söyledi.

“Henüz Tüm Kapasitemizi Kullanmadık”

Rızai’nin daha önce yaptığı ve yeniden gündeme gelen açıklamalarında ise İran’ın henüz tüm askeri kapasitesini kullanmadığını vurguladığı biliniyor.

İran’ın farklı taktikler ve çeşitli silah sistemlerine sahip olduğunu belirten Rızai, ülkenin gerektiğinde daha güçlü adımlar atabileceğini ifade etmişti.

İran’da Sivil Kayıplar Artıyor

Öte yandan İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacirani, ABD ve İsrail’in saldırıları nedeniyle ülkede ciddi sivil kayıplar yaşandığını açıkladı.

Tahran’da düzenlediği basın toplantısında konuşan Muhacirani, saldırılar sonucu 120 okul ve 43 sağlık merkezinin zarar gördüğünü belirtti.

Sözcü Muhacirani’nin verdiği bilgilere göre saldırılarda:

• 36 bin 469 konut

• 6 bin 179 ticari işletme

olmak üzere 42 bin 914 sivil yapı hasar gördü.

Sağlık Çalışanları da Hayatını Kaybetti

Muhacirani ayrıca saldırılarda 32 ambulansın hedef alındığını ve 16 sağlık çalışanının yaşamını yitirdiğini açıkladı.

Saldırılarda hayatını kaybedenler arasında kadınların da bulunduğunu belirten Muhacirani, 223 kadının öldüğünü ve 2 bin 729 kadının yaralandığını söyledi.

Ayrıca saldırılarda yaşamını yitiren öğrenci ve öğretmen sayısının 206’ya ulaştığı bildirildi.

İranlı yetkililer, Tahran’ın sembol yapılarından biri olan Azadi Kulesi’nin de saldırılarda hasar gördüğünü açıkladı.

United States Department of State tarafından yürütülen “Adalet İçin Ödül” programı kapsamında yapılan duyuruda, söz konusu kişiler hakkında bilgi paylaşanlara 10 milyon dolara kadar ödül verilebileceği belirtildi.

ABD’den Bilgi Çağrısı

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın resmi hesaplarından yapılan açıklamada, ilgili kişiler hakkında bilgi sağlayanların hem para ödülü kazanabileceği hem de gerekli görülmesi halinde başka bir ülkeye yerleştirilme imkanından yararlanabileceği ifade edildi.

Paylaşımda ayrıca, ABD’nin daha önce Islamic Revolutionary Guard Corps (İran Devrim Muhafızları Ordusu) için “yabancı terör örgütü” tanımlaması yaptığı hatırlatıldı.

Listede Üst Düzey İsimler Var

Duyuruda yalnızca Mücteba Hamaney değil, İran yönetiminde etkili olduğu belirtilen bazı isimler de yer aldı. Bunlar arasında:

• Ali Laricani

• Ali Asgar Hicazi

• Yahya Rahim Safevi

• İskender Mümini

• İsmail Hatib

de bulunuyor.

ABD tarafından paylaşılan bilgilere göre, bu kişilerin İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun farklı birimleri üzerinde küresel ölçekte yönlendirme ve komuta rolü bulunduğu iddia ediliyor.

“Bilgi Getirene Ödül” Mesajı

ABD’nin ödül programı kapsamında yapılan çağrıda, bu isimler hakkında güvenilir bilgi paylaşan kişilere 10 milyon dolara kadar para ödülü verilebileceği vurgulandı.

Diplomasi kulislerinde ise bu hamle, Washington’un İran yönetimine karşı yürüttüğü baskı politikasının yeni bir aşaması olarak yorumlanıyor. Kimi yorumcular durumu esprili bir dille “füzeyle çözülmeyen meseleler bazen dolar üzerinden çözülmeye çalışılıyor” şeklinde değerlendirdi.

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington arasında süren müzakerelerin ardından 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri bir harekât başlatmıştı. İran ise İsrail’in yanı sıra ABD’nin Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’deki üslerine karşılık olarak belirlenen hedeflere saldırılar düzenledi. Bu saldırılarda İran lideri Ali Hamaney ve çok sayıda üst düzey yetkilinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, düşen KC-135 yakıt ikmal uçağı ile birlikte görevde olan iki uçaktan birinin kırıma uğradığı, diğerinin ise güvenli şekilde iniş yaptığı kaydedildi. Kazada hayatını kaybeden veya yaralanan personel sayısı ile ilgili bilgi paylaşılmadı. Kurtarma operasyonlarının halen devam ettiği belirtildi.

İran cephesinden yapılan son açıklama ise Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin daha da artabileceğine işaret etti.

HÜRMÜZ BOĞAZI GEÇİŞLERE KAPATILDI

İran’ın askeri gücünün önemli unsurlarından biri olan Islamic Revolutionary Guard Corps (Devrim Muhafızları), 3 Mart’ta yaptığı açıklamada Strait of Hormuz’u belirli gemiler için kapattıklarını duyurdu.

Açıklamada, boğazdan geçmeye çalışan ve İran’a saldıran ülkelerle bağlantılı olduğu belirtilen gemilerin hedef alınacağı ifade edildi. Uyarılara rağmen geçiş yapmaya çalışan bazı gemilerin vurulduğu da iddia edildi.

PETROL FİYATLARI YÜKSELDİ

Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim küresel enerji piyasalarında da dalgalanmaya neden oldu. Petrol sevkiyatının aksaması nedeniyle Brent petrol fiyatı uluslararası piyasalarda 100 doların üzerine çıktı.

Uzmanlar, boğazın uzun süre kapalı kalmasının dünya genelinde yakıt arzını ciddi şekilde etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

“ŞÜPHENİZ VARSA YAKLAŞIN VE DENEYİN”

İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Reza Tangsiri, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ABD ve İsrail ile bağlantılı gemilere sert mesaj verdi.

Tengsiri açıklamasında, savaşın başında yaptıkları uyarıyı yineleyerek şu ifadeleri kullandı:

“İran’a saldıranlarla bağlantısı olan hiçbir geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçme hakkı yoktur. Eğer bu konuda şüpheniz varsa boğaza yaklaşın ve geçmeyi deneyin.”

AVRUPA VE ARAP ÜLKELERİNE GEÇİŞ İZNİ

Devrim Muhafızları tarafından yapılan başka bir açıklamada ise İsrail ve ABD büyükelçilerini sınır dışı eden bazı Arap ve Avrupa ülkelerine Hürmüz Boğazı’ndan geçişte serbestlik tanınacağı belirtildi.

TRUMP’TAN SERT TEHDİT

ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın petrol sevkiyatını durdurmaya yönelik bir adım atmasının ağır sonuçları olacağını söyledi.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışını engellemesi halinde ABD’nin çok daha güçlü bir askeri karşılık vereceğini belirterek, “Eğer İran bu akışı durduracak bir girişimde bulunursa, ABD tarafından şimdiye kadar gördüklerinden 20 kat daha sert vurulacaktır.” ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin küresel ticaret ve enerji güvenliği açısından kritik bir noktada olduğu belirtiliyor.

GEÇİCİ YÖNETİM KONSEYİ

İran Anayasası’na göre yeni lider belirlenene kadar yönetim, Cumhurbaşkanı, Yargı Erki Başkanı ve Anayasayı Koruyucular Konseyi’nden seçilen bir din adamından oluşan geçici bir kurul tarafından devralınıyor.

Geçici konseyde şu isimler yer alıyor:

• Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan

• Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei

• Anayasayı Koruyucular Konseyi üyesi Ali Rıza Arafi

YENİ LİDERİN BELİRLENMESİ: UZMANLAR MECLİSİ

İran’da dini lideri seçme yetkisi, ülkenin din adamlarından oluşan Uzmanlar Meclisi’ne ait. Anayasa’nın 111. maddesi, liderin ölümü, istifası veya görevden alınması durumunda Meclis’in en kısa sürede yeni lideri belirlemesini ve ilan etmesini öngörüyor.

Yeni lider belirlenene kadar geçici konsey liderlik görevlerini sürdürüyor.

MÜCTEBA HAMANEY İDDİASI

İran Uzmanlar Meclisi Gilan Vilayeti Üyesi Seyyid Ali Hüseyni Eşkevari, sosyal medyada yaptığı açıklamada, yeni dini liderin Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney olduğunu belirtti. Eşkevari, Uzmanlar Meclisi’nin büyük çoğunlukla bu isim üzerinde mutabık kaldığını ifade etti.

Uzmanlar Meclisi Başkan Yardımcısı Ayetullah Hüseyni Buşehri, yeni liderin yakın zamanda resmen tanıtılacağını açıkladı. Öte yandan, Mücteba Hamaney’in henüz “Ayetullah” unvanına sahip olmaması tartışma konusu.

ABD’DEN TEPKİ

ABD Başkanı Donald Trump, Mücteba Hamaney’in lider olma ihtimaline ilişkin açıklamada bulundu:

“İran’da en olası halef Mücteba Hamaney ama bu kabul edilemez. Hamaney’in politikalarını devam ettirecek ve ABD’yi beş yıl sonra yeniden savaşa zorlayacak bir İran lideri istemiyorum.”

DİNİ LİDERLİK İÇİN DİĞER ADAYLAR

Uzmanlar Meclisi’nin belirleyeceği yeni lider için öne çıkan isimler şunlar:

• Mücteba Hamaney – Ali Hamaney’in oğlu, İran siyasetinde etkili bir isim

• Gulam Hüseyin Muhsini Ejei – Yargı Erki Başkanı ve Uzmanlar Meclisi üyesi

• Ali Rıza Arafi – Kum medreselerinde görev almış önde gelen din adamı

• Sadık Laricani – Eski başyargıç ve Meclis üyesi

• Nuri Hamedani – İran’ın etkili din alimlerinden biri

Yeni liderin resmi açıklaması Uzmanlar Meclisi tarafından yapılacak.

HABER KÜPÜRÜ

Bu haberin küpürü 4 Mart 2026 tarihinde yayınlanmıştı.

Trump, Florida’ya yaptığı uçuş sırasında gazetecilerin sorularını yanıtlarken İran’daki savaşın bölgesel dengeleri hassas bir noktaya getirdiğini belirtti.

İSRAİL VE ABD’NİN İRAN’A SALDIRILARI SÜRÜYOR

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail, diplomatik temaslar devam ederken 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlatmıştı. Saldırılara karşılık veren İran ise İsrail’in yanı sıra ABD askeri varlığının bulunduğu bazı Körfez ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılar düzenledi.

İran’ın karşılık verdiği ülkeler arasında Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn de yer aldı.

“KÜRTLERİN SAVAŞA GİRMESİNİ ENGELLEDİM”

Trump, Kürt gruplarla iyi ilişkiler içinde olduklarını ancak mevcut çatışmanın zaten oldukça karmaşık bir hal aldığını belirtti.

ABD Başkanı açıklamasında, “Kürtlerle dostane ilişkilerimiz var. Ancak savaşın daha da büyümesini istemiyoruz. Bu nedenle Kürtlerin İran’a girmesine izin vermeme kararı aldım” ifadelerini kullandı.

Kürt güçlerinin çatışmalara katılmaya istekli olduğunu söyleyen Trump, buna rağmen onların savaşa dahil olmaması gerektiğini düşündüğünü dile getirdi.

“İRAN BÜYÜK KAYIPLAR VERİYOR”

Trump, İran’ın son dönemde gerçekleştirdiği saldırıların ardından bazı bölge ülkelerinden özür dilediğini öne sürerek bunun “tam bir teslimiyet” anlamına geldiğini savundu.

ABD Başkanı ayrıca İran’ın askeri açıdan ciddi kayıplar verdiğini iddia ederek saldırıların her geçen gün azaldığını ileri sürdü.

“İRAN’IN HARİTASI DEĞİŞEBİLİR”

İran’ın mevcut sınırlarının değişip değişmeyeceği yönündeki soruya Trump, kesin bir yanıt vermekten kaçındı. Ancak mevcut gelişmelerin bölgedeki siyasi dengeleri değiştirebileceğini ifade ederek İran haritasının gelecekte farklı bir şekilde şekillenebileceğini ima etti.

“DÜNYANIN EN BÜYÜK ORDUSUNA SAHİBİZ”

Rusya’nın İran’a istihbarat desteği verdiği yönündeki iddialara da değinen Trump, ABD ordusunun küresel ölçekte en güçlü askeri kapasiteye sahip olduğunu söyledi.

Trump, ABD’nin askeri gücünün önceki başkanlık döneminde önemli ölçüde artırıldığını ve gerektiğinde bu gücün kullanılacağını dile getirdi.

“SAVAŞ SONRASI DÜNYA DAHA GÜVENLİ OLACAK”

Çatışmaların ne zaman sona ereceği konusunda kesin bir tarih vermeyen Trump, savaşın ardından küresel güvenliğin artacağını savundu.

ABD Başkanı, İran’ın lider kadrosunun ciddi kayıplar verdiğini öne sürerek ülkede üst düzey yönetim kademelerinde değişimler yaşandığını iddia etti.

OKUL SALDIRISI KONUSUNDA İRAN’I SUÇLADI

Trump ayrıca İran’da bir okula düzenlenen ve çoğu öğrenci yaklaşık 175 sivilin hayatını kaybettiği saldırıyla ilgili değerlendirmede bulundu. ABD Başkanı, elde ettiği bilgilere dayanarak saldırının İran tarafından gerçekleştirildiğini düşündüğünü ifade etti.

Orta Doğu’da tırmanan gerilim bölgede endişeleri artırırken taraflar karşılıklı saldırılarını sürdürüyor. Savaşın etkileri yalnızca çatışma alanıyla sınırlı kalmazken, çevre ülkelerde de güvenlik kaygıları gündeme geliyor.

Türkiye ise bir yandan olası risklere karşı önlemler alırken diğer yandan bölgede tansiyonun düşürülmesi ve diplomatik çözüm için girişimlerini sürdürüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin güvenliği için gerekli tedbirlerin alındığını ve gelişmelerin yakından takip edildiğini ifade etmişti.

Bu gelişmelerin gölgesinde Türkiye’de sosyal medyada yeni bir dayanışma mesajı yayılmaya başladı. Instagram kullanıcıları, üzerinde Türk bayrağı bulunan ve “Ülkeme güveniyorum, ülkemde güvendeyim” ifadelerinin yer aldığı görselleri paylaşarak güven ve birlik mesajı verdi.

Kısa sürede geniş kitlelere ulaşan paylaşım dalgası binlerce kullanıcı tarafından yeniden paylaşıldı. Sosyal medya akımına yalnızca vatandaşlar değil, spor, sanat ve siyaset dünyasından birçok isim de katılarak destek verdi.

İran tarafından yapılan açıklamada, söz konusu operasyonun, ABD ve İsrail’in, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ölümüne yol açtığı belirtilen saldırılara karşı gerçekleştirilen misilleme kapsamında yapıldığı ifade edildi.

Yetkililer, operasyon sırasında toplam dört balistik füzenin kullanıldığını ve hedefin doğrudan ABD’nin bölgedeki en önemli askeri unsurlarından biri olan uçak gemisi olduğunu açıkladı.

Öte yandan, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından geçtiğimiz haftalarda yapılan açıklamada, Abraham Lincoln Uçak Gemisi Taarruz Grubu’nun bölgesel güvenlik ve istikrarı sağlamak amacıyla Orta Doğu’da konuşlandırıldığı bildirilmişti.

Washington yönetimi, son dönemde bölgedeki askeri varlığını ciddi ölçüde artırmış, uçak gemileri ve F-22 Raptor savaş uçaklarının sevkiyatını hızlandırmıştı. Bu askeri hareketliliğin, İran’a yönelik uygulanan “maksimum baskı” stratejisinin bir parçası olduğu ve 2003 Irak işgalinden bu yana bölgedeki en büyük askeri güç konuşlandırmalarından biri olarak değerlendirildiği belirtiliyor.

Bölgede yaşanan bu gelişmeler, Orta Doğu’da yeni bir çatışma riskine ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı.

Başkent Tahran’da sabah erken saatlerde şiddetli patlama sesleri duyuldu. İran merkezli Fars Haber Ajansı, hükümet binalarına yakın bölgelerde bulunan Üniversite Caddesi ve Cumhuriyet çevresine çok sayıda roketin isabet ettiğini aktardı. Saldırıların yalnızca başkentle sınırlı kalmadığı; İsfahan, Kum, Kerec ve Kirmanşah gibi önemli şehirlerin de hedef alındığı ifade edildi.

Hürmüzgan’da İlkokul Hedef Alındı

En ağır kayıplardan biri, ülkenin güneyinde yer alan Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentinde yaşandı. İran devlet televizyonu ve IRNA tarafından aktarılan bilgilere göre, “Şeceretü’t-Tayyibe Kız İlkokulu” doğrudan hedef alındı.

Yetkililer, saldırı sonucu hayatını kaybeden öğrencilerin sayısının 85’e yükseldiğini açıkladı. Minab Kaymakamı Muhammed Radmehr, saldırının doğrudan okulu hedef aldığını ve çok sayıda kız öğrencinin yaşamını yitirdiğini belirtti. İlk açıklamalarda can kaybı sayısı daha düşük bildirilmişti, ancak arama kurtarma çalışmalarının ilerlemesiyle bilanço ağırlaştı.

ABD ve İsrail’den “Önleyici Operasyon” Açıklaması

İsrail Savunma Bakanlığı, İran’a yönelik saldırıların “önleyici nitelikte” olduğunu duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a karşı “büyük bir operasyon” başlatıldığını açıkladı.

Saldırıların Tahran’ın yanı sıra Tebriz, Buşehr, İlam ve diğer stratejik şehirleri de kapsadığı bildirildi. Çatışmaların ardından hem İran hem de İsrail hava sahalarını kapatma kararı aldı. İsrail genelinde olağanüstü hal ilan edilirken, halka sığınaklara gitmeleri yönünde uyarılar yapıldı.

İran’dan Misilleme: ABD Üsleri ve İsrail Hedef Alındı

İran ordusu, saldırılara karşılık olarak İsrail’e balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırı düzenlediğini duyurdu. Ayrıca İran’ın, Bahreyn, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün’de bulunan ABD askeri üslerini de hedef aldığı açıklandı.

İran kaynakları, Bahreyn’de bulunan ABD donanma tesislerinden birinin vurulduğunu bildirirken, bölgede gerilimin daha da tırmanmasından endişe ediliyor.

Üst düzey Kongre liderlerine gizli bilgilendirme

ABD istihbaratının, ABD Kongresi içindeki en yetkili isimlerden oluşan ve kamuoyunda “Gang of Eight” olarak bilinen gruba özel bilgilendirme yaptığı bildirildi. Söz konusu grubun, ülkenin en hassas askeri ve istihbarat operasyonları öncesinde bilgilendirildiği biliniyor.

Uzmanlara göre bu tür brifingler genellikle:

• Büyük askeri operasyonlar öncesinde
• Ulusal güvenliği tehdit eden acil durumlarda
• Olası savaş veya misilleme senaryolarında  gerçekleştiriliyor.

İran ile gerilim yeniden tırmanıyor

Son gelişmeler, ABD ile İran arasında yeni bir askeri gerilim ihtimalini gündeme getirdi. ABD’li yetkililerden gelen açıklamalar, istihbaratın ciddi bir tehdit algıladığını veya olası bir operasyon planının değerlendirildiğini gösteriyor.

Demokrat bir senatörün yaptığı “Durum çok ciddi” değerlendirmesi, Washington’daki güvenlik çevrelerinde olağanüstü bir gelişmenin yaşanabileceği yönünde yorumlandı.

Saldırı ihtimali tartışılıyor

Askeri ve istihbarat uzmanları, CIA’nin Kongre liderlerini bu seviyede bilgilendirmesinin genellikle kritik operasyon süreçlerinde gerçekleştiğine dikkat çekiyor. Bu durum:

• Olası bir ABD askeri operasyonunun planlandığı,
• İran’dan gelebilecek bir saldırı tehdidinin değerlendirildiği,
• veya bölgede büyük bir askeri krizin eşiğine gelindiği şeklinde yorumlanıyor.

Resmi açıklama bekleniyor

ABD yönetimi tarafından henüz İran’a yönelik kesin bir askeri operasyon kararı açıkça doğrulanmadı. Ancak istihbarat brifingleri ve siyasi açıklamalar, Washington’un gelişmeleri en üst düzeyde takip ettiğini ortaya koyuyor.

Uzmanlar, bu tür gelişmelerin bazen caydırıcılık amacı taşıdığını, bazen ise gerçek bir askeri operasyonun habercisi olabildiğini belirtiyor. Gözler şimdi ABD yönetiminden ve bölgeden gelecek resmi açıklamalara çevrilmiş durumda.

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, bazı basın organlarında yer alan iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti. Trump, General Caine’in İran’la askeri bir çatışmaya karşı olduğu yönündeki haberlerin tamamen yanlış olduğunu ifade etti.

Trump açıklamasında, İran’a yönelik askeri bir karar alınması halinde General Caine’in orduyu etkin bir şekilde yöneteceğine güvendiğini dile getirdi. Caine’in savaş istemediğini ancak böyle bir durumda ABD’nin üstünlük sağlayacağına inandığını aktardı.

“Kararı ben veririm” mesajı

Trump, İran konusunda nihai karar merciinin kendisi olduğunu vurgulayarak, diplomatik çözümün öncelikleri arasında yer aldığını belirtti. Ancak anlaşma sağlanamaması durumunda, bunun İran ve İran halkı için olumsuz sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Bu açıklamalar, daha önce General Caine’in Trump’ı olası bir İran operasyonunun uzun sürebilecek bir çatışmaya dönüşebileceği konusunda uyardığı yönündeki iddiaların ardından geldi. Söz konusu iddia, ABD merkezli Axios haber sitesinin, görüşmeler hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberle gündeme gelmişti.

İran ile ABD arasında nükleer müzakereler yeniden başladı

İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki nükleer görüşmeler, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının ardından kesintiye uğramıştı.

Taraflar, müzakereleri yeniden başlatmak amacıyla 6 Şubat’ta Umman’da bir araya geldi. İkinci tur görüşmeler ise 18 Şubat’ta İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirildi.

Yetkililer, ABD ve İran heyetlerinin 26 Şubat’ta yeniden Cenevre’de buluşmasının planlandığını açıkladı. Görüşmelerin, iki ülke arasındaki gerilimin azaltılması ve nükleer program konusunda ilerleme sağlanması açısından kritik öneme sahip olduğu değerlendiriliyor.

Müzakere süreci devam ederken ABD’nin bölgeye gönderdiği USS Gerald R. Ford uçak gemisi Girit’e ulaştı. Söz konusu geminin, olası gelişmelere karşı hazırlık kapsamında Doğu Akdeniz’e konuşlandırıldığı bildirildi.

ABD Başkanı Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamada USS Gerald R. Ford’un Orta Doğu’ya doğru hareket ettiğini duyurmuş ve olası bir anlaşmazlık durumunda ek askeri unsurların devreye alınabileceğini ifade etmişti.

Washington yönetiminin ayrıca uçak gemileri ve F-22 Raptor savaş uçaklarıyla bölgedeki askeri varlığını artırdığı belirtildi. Bu sevkiyatın, ABD’nin İran’a yönelik “maksimum baskı” stratejisinin bir parçası olduğu ve uzun yıllardır görülen en kapsamlı askeri hareketliliklerden biri olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, yaptığı açıklamada ülkesinin barış ve istikrardan yana olduğunu belirtti. Pezeşkiyan, müzakerelerde karşılıklı tekliflerin sunulduğunu ve sürecin dikkatle takip edildiğini ifade ederek, olası tüm senaryolara karşı gerekli hazırlıkların yapıldığını vurguladı.

Diplomatik temasların sürdüğü süreçte, hem askeri hem de siyasi gelişmeler bölgedeki gerilimin seyrini belirleyecek kritik unsurlar arasında görülüyor.

Jeopolitik risklerin tırmandığı dönemlerde yatırımcılar genellikle hisse senetleri gibi finansal varlıklardan çıkarak altın ve gümüş gibi fiziksel varlıklara yöneliyor. Gümüş ise piyasa büyüklüğünün altına kıyasla daha sınırlı olması nedeniyle ani para giriş ve çıkışlarına daha hızlı tepki verebiliyor. Bu durum, fiyat hareketlerinin daha sert yaşanmasına yol açıyor.

Öte yandan Çin’de 16-24 Şubat tarihleri arasında Şangay merkezli altın ve vadeli işlemler piyasalarının, ayrıca Hong Kong ve Singapur’daki önemli takas merkezlerinin tatil nedeniyle kapalı olması küresel likiditeyi daralttı. Çin, özellikle endüstriyel talep açısından gümüş piyasasında önemli bir aktör konumunda bulunuyor. Bu merkezlerin devre dışı kalması, piyasadaki işlem hacmini düşürerek fiyatların daha hassas hareket etmesine neden oldu.

Kurumsal tarafta ise Berkshire Hathaway’in son finansal bildirimlere göre dördüncü çeyrekte The New York Times hisselerinden 5 milyondan fazla adet satın aldığı görüldü. Bu hamle, küresel yatırım stratejileri açısından dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

ABD Başkanı, Tahran yönetiminin müzakere sürecinde uzlaşmaya yanaşmaması durumunda Washington’un farklı senaryolar üzerinde çalışabileceğini ifade etti. Trump, sürecin seyrine bağlı olarak askeri hazırlıkların devreye alınabileceğini belirterek, “Eğer İran anlaşma yapmamayı tercih ederse, ABD’nin Diego Garcia Üssü’nü kullanması gerekebilir” dedi.

Trump’ın bu açıklaması, ABD’nin bölgedeki askeri varlığını güçlendirebileceği ve stratejik üsleri aktif hale getirebileceği yönünde bir mesaj olarak değerlendirildi.

Trump’ın sözlerinden kısa süre önce Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada da İran’a yönelik sert ifadeler kullanıldı. Açıklamada, İran’a karşı askeri müdahale ihtimalini destekleyen çeşitli gerekçelerin bulunduğu belirtilerek, Tahran yönetiminin anlaşma yolunu seçmesinin daha doğru olacağı vurgulandı.

Yetkililer, diplomatik çözümün halen mümkün olduğunu ancak sürecin gidişatının İran’ın atacağı adımlara bağlı olacağını ifade etti. Diego Garcia Üssü ise uzun menzilli operasyonlar için kritik konumu ve askeri kapasitesi nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri’nin en önemli stratejik merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.