İsrail Başbakanlık Basın Ofisi’nden yapılan yazılı açıklamada, tanıma kararının resmileştiği belirtilirken, sürecin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Dışişleri Bakanı Gideon Saar ve Somaliland’ın sözde Cumhurbaşkanı Muhammed Abdullahi arasında imzalanan karşılıklı belgelerle tamamlandığı duyuruldu.

NETANYAHU’DAN SOMALİLAND LİDERİNE DAVET

Açıklamada, Netanyahu ile Abdullahi’nin tanıma kararını imzaladıkları anlara ilişkin görüntülü görüşme kayıtlarının da paylaşıldığı bildirildi. Netanyahu, karardan duyduğu memnuniyeti dile getirerek Abdullahi’yi resmî ziyaret için İsrail’e davet etti.

Netanyahu ayrıca Somaliland’ın, İsrail ile Arap ülkeleri arasında ilişkilerin normalleşmesini öngören Abraham Anlaşmaları’na katılma isteğini, ay sonunda ABD Başkanı Donald Trump ile yapmayı planladığı görüşmede gündeme getireceğini ifade etti.

TÜRKİYE’DEN İLK TEPKİ: HUKUK DIŞI BİR ADIM

İsrail’in kararına Türkiye’den jet hızında tepki geldi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, İsrail’in Somaliland’ı tanımasının Netanyahu hükümetinin hukuk dışı politikalarının yeni bir örneği olduğunu vurguladı.

Keçeli açıklamasında, bu adımın Somali’nin iç işlerine açık bir müdahale anlamı taşıdığını belirterek, İsrail’in yayılmacı politikalar izlediğini ve Filistin Devleti’nin tanınmasını engelleme çabalarını sürdürdüğünü ifade etti.

“TÜRKİYE, SOMALİ HALKININ YANINDA OLMAYI SÜRDÜRECEK”

Somali Federal Cumhuriyeti ve Somaliland bölgesinin geleceğine ilişkin kararların, tüm Somalililerin iradesini yansıtacak şekilde alınması gerektiğini vurgulayan Keçeli, Türkiye’nin Somali’nin toprak bütünlüğünü kararlılıkla desteklemeye devam edeceğini kaydetti.

İLETİŞİM BAŞKANI DURAN: ULUSLARARASI HUKUK İHLALİ

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran da İsrail’in kararına sert tepki gösterdi. Sosyal medya hesabından açıklama yapan Duran, İsrail’in Somaliland’ı tanımasının uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu belirtti.

Duran, bu adımın Somali’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef aldığını, Afrika Boynuzu’ndaki hassas dengeleri daha da kırılgan hale getirdiğini vurguladı. Açıklamasında, Netanyahu hükümetinin bölgeyi istikrarsızlığa sürükleyen sorumsuz politikalar izlediğini kaydeden Duran, uluslararası topluma ortak duruş çağrısı yaptı.

SOMALİLAND VE ETİYOPYA KRİZİ

Somaliland, 1991 yılında Somali’den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan etmiş ancak bugüne kadar uluslararası toplum tarafından tanınmamıştı. Somali yönetimi ise Somaliland’ı ülkenin ayrılmaz bir parçası olarak görmeye devam ediyor.

Somaliland ile Etiyopya arasında 1 Ocak 2024’te imzalanan mutabakat zaptı, bölgedeki tansiyonu daha da yükseltti. Etiyopya’nın Somaliland üzerinden denize erişim arayışları, Mogadişu yönetiminin sert tepkisine neden olmuştu.

TÜRKİYE ARABULUCULUĞUYLA GERİLİM AZALMIŞTI

Krizin çözümü için Arap Birliği, Afrika Birliği ve bölge ülkelerinin girişimleri sonuçsuz kalırken, Türkiye’nin Ankara Süreci kapsamında tarafları bir araya getirmesiyle tansiyon düşmüştü.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde 11 Aralık’ta Ankara’da yapılan görüşmelerde, Somali’nin toprak bütünlüğü teyit edilmiş, Etiyopya’nın denize erişim taleplerinin karşılıklı kazanım sağlayacak iş birliği modelleriyle ele alınması konusunda mutabakata varılmıştı.

Bu kapsamda 2020’de İsrail ile Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Fas arasında anlaşma imzalandı.

Ticaret geliştirmeyi ve ilişkileri normalleştirmeyi amaçlayan bu anlaşmaya Türk dünyasından bir ülke daha katıldı.

TÜRKİ DEVLETLERİN LİDERLERİ BEYAZ SARAY’DA

ABD Başkanı Donald Trump, Kazakistan’ın Abraham Anlaşmaları’na resmen katılmayı kabul ettiğini ve imza töreninin kısa sürede yapılacağını açıkladı.

Trump’ın Beyaz Saray’da düzenlediği akşam yemeğine Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov ve Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev katıldı.

KAZAKİSTAN ANLAŞMAYI İMZALADI

Devlet başkanları nezdinde 2023’ten sonraki ikinci ABD-Orta Asya Zirvesi olan toplantının açılışında konuşan Trump, Abraham Anlaşmaları’nın Orta Doğu ve diğer bölgeler için önemli olduğunu söyledi.

Trump, “Kazakistan’ın resmi olarak (anlaşmaya katılmayı) kabul ettiğini bildirmekten büyük mutluluk duyuyorum. Bu resmi bir haber. Yaklaşık 15 dakika önce, güçlü bir lideri olan muazzam bir ülke, resmi olarak Abraham Anlaşmaları’na katıldı. Bu büyük bir onur. Sizinle birlikte olmak gerçekten büyük bir onur.” şeklinde konuştu.

TOKAYEV, TRUMP’I ÖVDÜ: CENNETTEN GELEN BÜYÜK LİDER

Kazakistan lideri Tokayev de Trump’ı övdü: “Siz, hepimizin paylaştığı ve değer verdiği sağduyuyu ve gelenekleri geri getirmek için Cennet tarafından gönderilen büyük lider ve devlet adamısınız… Pek çok ülkede milyonlarca insan size minnettar.”

Konuyla ilgili sosyal medya hesabından da bir açıklama yapan Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile de bir telefon görüşmesi yaptığını ve Kazakistan’ın Abraham Anlaşmaları’na katılmasına ilişkin resmi imza töreninin kısa süre içinde gerçekleştirileceğini belirtti.