Petrol fiyatlarında son günlerde yaşanan aşağı yönlü hareketlilikte ABD ile İran arasındaki gerilimin azalması etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmelerin yeniden başlayacağı yönündeki açıklamasının ardından piyasalarda tansiyon düşerken, petrol fiyatlarındaki geri çekilme Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına yönelik indirim beklentisini de güçlendirdi.

MOTORİNE 6,37 TL İNDİRİM BEKLENTİSİ

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre motorinin litre fiyatında 6 lira 37 kuruşluk indirim hesaplanıyor. İndirimin kesinleşmesi ve pompaya hangi tutarda yansıyacağının, rafinerilerin yeni fiyatları akaryakıt dağıtım şirketlerine bildirmesiyle netleşmesi bekleniyor.

Mevcut piyasa şartlarında önemli bir değişiklik yaşanmaması durumunda yeni fiyatların 5 Ağustos Çarşamba günü gece yarısından itibaren geçerli olması bekleniyor.

BENZİNDE İNDİRİM BEKLENMİYOR

Motorin tarafında büyük bir fiyat düşüşü gündeme gelirken, benzin fiyatlarında ise şu aşamada herhangi bir değişiklik öngörülmüyor.

Bu nedenle araç sahiplerinin gözü özellikle motorin fiyatlarına çevrilmiş durumda.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ FİYATLARI NASIL ETKİLİYOR?

Akaryakıt fiyatlarında uygulanan eşel mobil sistemi, petrol fiyatlarındaki sert hareketlerin pompa fiyatlarına etkisini sınırlamak amacıyla kullanılıyor.

Sistem kapsamında uluslararası piyasalardaki fiyat değişimleri ve döviz kuru gibi maliyet unsurları doğrultusunda oluşan artışların belirli bölümü ÖTV üzerinden dengelenebiliyor. Böylece akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin tamamının tüketiciye yansıtılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Son dönemde petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar nedeniyle eşel mobil uygulaması akaryakıt fiyatlarının seyrinde önemli bir unsur haline geldi. Geçtiğimiz günlerde motorinde hesaplanan indirimin tamamının pompa fiyatlarına yansımadığı ve bir bölümünün vergi mekanizması kapsamında değerlendirildiği görülmüştü.

AKARYAKIT FİYATLARI NASIL BELİRLENİYOR?

Türkiye’de benzin ve motorin fiyatlarının oluşumunda uluslararası petrol ve ürün fiyatları, döviz kuru, rafineri fiyatları, vergiler, dağıtıcı ve bayi marjları ile EPDK payı gibi çeşitli unsurlar etkili oluyor.

Gümrüksüz rafineri fiyatının belirlenmesinde ise Akdeniz-İtalyan piyasasında oluşan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile döviz kuru takip ediliyor. Bu veriler üzerinden hesaplanan fiyat değişimleri, rafinerilerin tavan satış fiyatlarının oluşmasında belirleyici oluyor.

Dolayısıyla petrol fiyatlarındaki hareketlilik ve döviz kurundaki değişimler, Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarının yönünü doğrudan etkileyebiliyor.

GÖZLER GECE YARISINDAKİ FİYATLARDA

Motorine yönelik beklenen 6,37 TL’lik indirim, gerçekleşmesi halinde son dönemin en dikkat çekici fiyat düşüşlerinden biri olacak. Ancak indirimin nihai olarak pompaya hangi tutarda yansıyacağı, gün içindeki piyasa hareketleri ve rafineri fiyatlandırmasının ardından kesinlik kazanacak.

Araç sahipleri ise yeni fiyatların uygulanacağı gece yarısını bekliyor.

Küresel enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler ve özellikle Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler, petrol fiyatlarında dalgalanmaya yol açıyor. ABD, İsrail ve İran arasında devam eden gerilim de petrol fiyatlarını etkileyen önemli faktörlerden biri olarak gösteriliyor.

Benzin ve Motorinde Beklenen Zam Miktarı

Yapılacak düzenlemeye göre benzinin litre fiyatına toplamda yaklaşık 2 lira 18 kuruş, motorinin litre fiyatına ise 4 lira 55 kuruş civarında artış öngörülüyor. Ancak eşel mobil sisteminin devrede olması nedeniyle zammın tamamı tüketiciye yansımayacak.

Aşağıdaki tabloda zamların dağılımı yer alıyor:

Bu düzenlemeyle birlikte vergi mekanizması devreye girerek fiyat artışının bir kısmını sınırlamış olacak.

Motorin Fiyatı Bazı Şehirlerde Ne Olacak?

Zam sonrasında motorin litre fiyatlarının bazı şehirlerde ulaşması beklenen seviyeler şöyle:

Şehirlere göre fiyat farklılıklarının oluşmasında dağıtım ve nakliye maliyetleri etkili oluyor.

Türkiye’de Akaryakıt Fiyatları Nasıl Belirleniyor?

Türkiye’de benzin ve motorin fiyatları belirlenirken belirli bir hesaplama yöntemi uygulanıyor. Bu süreçte ilk olarak gümrüksüz rafineri fiyatı hesaplanıyor. Bu fiyatın üzerine Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) payı ekleniyor. Son aşamada ise Katma Değer Vergisi (KDV) dahil edilerek nihai pompa fiyatı ortaya çıkıyor.

Rafineri fiyatlarının belirlenmesinde ise Akdeniz piyasasında yayımlanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile dolar kuru temel alınıyor. Bu veriler doğrultusunda rafineri için tavan satış fiyatı hesaplanıyor.

Enerji piyasasındaki küresel gelişmeler ve döviz kurundaki değişimler, akaryakıt fiyatlarının sık sık güncellenmesine neden oluyor.