Karahan’ın sunumunda en çok öne çıkan başlıklardan biri, jeopolitik gerilimlerin ekonomiye yansıması oldu. Özellikle son dönemde artan çatışmaların enerji ve ulaştırma maliyetlerini yukarı çektiğini belirten Karahan, bu durumun enflasyon üzerinde doğrudan etkiler yarattığını ifade etti. Nisan ayı verilerinde de bu etkinin açık şekilde görüldüğünü söyleyen Karahan, enerji fiyatlarındaki yükselişin kısa vadede etkisini sürdüreceğini dile getirdi.

Bununla birlikte Karahan, tüm bu olumsuz gelişmelere rağmen Merkez Bankası’nın temel hedefinden geri adım atmayacağını vurguladı. Enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını belirten Karahan, dezenflasyon sürecinin savaş gibi dışsal şoklardan etkilenebileceğini ancak para politikası araçlarının bu süreci yeniden dengelemek için kullanılacağını ifade etti. Fiyat istikrarının sağlanmasının sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah açısından vazgeçilmez olduğunun altını çizdi.

Sunumda küresel ekonomik görünüm de geniş yer buldu. Karahan, 2026 yılında dünya genelinde büyümenin belirgin şekilde yavaşlayacağını öngördüklerini söyledi. Artan belirsizlikler, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve tedarik zincirlerindeki aksaklıkların küresel ekonomiyi olumsuz etkilediğini belirten Karahan, bu durumun Türkiye’nin dış talebini de zayıflatabileceğine dikkat çekti. Özellikle ihracata dayalı sektörlerde bu gelişmelerin hissedileceğini ifade etti.

Cari dengeye ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Karahan, yılın ilk çeyreğinde cari açığın arttığını ancak milli gelire oranla halen tarihsel ortalamaların altında kaldığını belirtti. Enerji fiyatlarındaki yükselişin ithalatı artırdığını, buna karşılık altın ithalatındaki gerilemenin cari dengeye olumlu katkı sağladığını söyledi. Ancak yılın geri kalanında dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü risklerin devam ettiğini de sözlerine ekledi.

Enflasyonun bileşenlerine ilişkin detaylı analizler paylaşan Karahan, kira ve eğitim kalemlerinde katılığın azalmasının dezenflasyon sürecine destek verdiğini belirtti. Bu alanlarda fiyat artış hızının yavaşlamasının önümüzdeki dönemde de devam etmesinin beklendiğini ifade etti. Öte yandan enerji ve gıda fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini söyledi.

Para politikası tarafında ise sıkı duruşun sürdürüleceği mesajı verildi. Karahan, Merkez Bankası’nın politika araçlarını fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda kullanmaya devam edeceğini vurguladı. Makroihtiyati tedbirler, likidite yönetimi ve kredi büyümesini dengeleyici uygulamalarla parasal aktarım mekanizmasının güçlendirildiğini belirtti. Türk lirası mevduatın artırılmasına yönelik adımların sürdüğünü ve kur korumalı mevduat uygulamasının büyük ölçüde sonlandırıldığını da hatırlattı.

Kredi piyasalarına ilişkin değerlendirmelerde, son dönemdeki büyümenin daha çok ticari krediler kaynaklı olduğu ifade edildi. TL ticari kredilerde aylık büyümenin yüzde 3’ün üzerine çıktığını belirten Karahan, bireysel kredilerde ise daha sınırlı bir artış gözlendiğini aktardı. Konut kredilerinde hareketlilik yaşanırken ihtiyaç kredileri ve kredi kartı büyümesinde yavaşlama görüldüğünü söyledi.

Sunumda ayrıca finansal piyasalara dair önemli veriler de paylaşıldı. Yurt içi yerleşiklerin Türk lirasına olan ilgisinin güçlü kaldığını belirten Karahan, döviz talebinin sınırlı seviyelerde seyrettiğini ifade etti. Bankacılık sektöründe takipteki alacak oranlarının tarihsel ortalamaların altında olduğunu ve rezervlerin güçlü seviyesini koruduğunu vurguladı.

Sonuç olarak Karahan, küresel belirsizliklerin ve savaşın yarattığı arz şoklarının ekonomiyi zorladığını kabul etmekle birlikte, Türkiye’nin para politikası çerçevesinde bu süreci yönetebilecek araçlara sahip olduğunu ifade etti. Enflasyonla mücadelede kararlılığın süreceğini belirten Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun devam edeceğini yineledi.

Son dönemde bölgede yaşanan gerilim, küresel ölçekte enerji piyasalarını ve jeopolitik dengeleri doğrudan etkiledi. Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail’in, Washington ve Tahran arasında süren diplomatik görüşmelere rağmen 28 Şubat tarihinde İran’a yönelik askeri operasyon başlatması, tansiyonun hızla yükselmesine neden oldu. Söz konusu saldırılar, İran yönetiminde ciddi kayıplara yol açtı. İran’ın dini lideri Ali Hamaney başta olmak üzere üst düzey birçok ismin hayatını kaybettiği bildirildi.

Bu gelişmelerin ardından İran, yalnızca İsrail’i değil, aynı zamanda ABD’nin bölgedeki askeri varlığını da hedef alan bir karşılık verdi. Özellikle Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi ülkelerde bulunan Amerikan üslerine yönelik saldırılar, çatışmanın bölgesel bir krize dönüşmesine yol açtı. İran’ın bu hamlesi, Basra Körfezi çevresindeki güvenlik dengelerini ciddi şekilde sarstı.

Yaşanan askeri gerilimlerin en kritik sonuçlarından biri ise Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapatılması oldu. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu stratejik geçiş noktasının kapanması, küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara neden oldu. Özellikle Brent petrol fiyatlarında kısa süre içinde sert yükselişler görüldü. Enerji arzına yönelik belirsizlik, uluslararası piyasalarda endişe yaratırken, birçok ülke alternatif tedarik yolları arayışına girdi.

Ancak ABD ve İsrail ile İran arasında sağlanan geçici ateşkes, bölgede sınırlı da olsa bir rahatlama sağladı. Bu ateşkesin ardından İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’na ilişkin yeni bir düzenleme kararı aldı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaptığı yazılı açıklamada, diplomatik süreçte katkı sağlayan Pakistan yönetimine de teşekkür etti. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in yürüttüğü diplomatik girişimlerin, taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırdığı ifade edildi.

Arakçi açıklamasında, İran’a yönelik saldırıların tamamen durdurulması halinde ülkenin savunma amaçlı askeri operasyonlarını sonlandıracağını belirtti. Bununla birlikte, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin tamamen serbest bırakılmadığı, aksine belirli kurallara bağlandığı vurgulandı. İki haftalık süre boyunca geçerli olacak bu uygulama kapsamında, uluslararası gemilerin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde hareket etmesi gerekecek. Ayrıca teknik bazı sınırlamaların da geçerli olacağı ifade edildi.

Bu karar, küresel enerji piyasaları açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Boğazın kısmen de olsa yeniden açılması, petrol arzına yönelik endişeleri bir miktar azaltabilir. Ancak uygulamanın geçici olması ve sıkı denetim şartlarına bağlı kalması, risklerin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Uzmanlara göre, bölgede kalıcı bir istikrarın sağlanabilmesi için yalnızca askeri değil, diplomatik çözümlerin de güçlendirilmesi gerekiyor. Aksi halde, Hürmüz Boğazı gibi stratejik noktaların yeniden kapanması ihtimali, küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratmaya devam edebilir.

İran merkezli gelişmeler, yaklaşık bir aydır dünya gündeminin en üst sıralarında yer alıyor. ABD ve İsrail’in başlattığı askeri operasyonların ardından bölgede tansiyon giderek yükseldi. Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve İran’ın karşı hamleleri, Körfez ülkelerini de etkileyerek küresel ölçekte enerji krizine neden oldu.

Son dönemde “müzakereler başladı” yönündeki açıklamalar kısa süreli bir iyimserlik oluşturmuştu. Ancak Trump’ın son ulusa sesleniş konuşması, bu beklentileri zayıflattı. ABD Başkanı, İran’daki askeri hedeflerin büyük ölçüde tamamlandığını ifade ederken, önümüzdeki haftalarda daha sert adımlar atılabileceğini belirtti.

Bu açıklamalar piyasalara doğrudan yansıdı. Güvenli liman olarak görülen altın, yön değiştirerek düşüşe geçti. Ons altın yüzde 2’nin üzerinde değer kaybederken yaklaşık 4.646 dolar seviyesine geriledi. Türkiye’de ise gram altın 6.688 TL, çeyrek altın ise 10.936 TL civarında işlem gördü. Gümüş, platin ve paladyum gibi diğer değerli metallerde de benzer şekilde gerilemeler kaydedildi.

Enerji tarafında ise tam tersi bir hareket yaşandı. Artan jeopolitik riskler petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. ABD ham petrolü (WTI) 104 dolar seviyesini aşarken, Brent Petrol fiyatı yüzde 6’yı aşan artışla 107 dolara kadar yükseldi.

Uzmanlar, Orta Doğu’daki gerilimin devam etmesi halinde enerji fiyatlarında yükselişin sürebileceğini ve bunun küresel ekonomi üzerinde baskı oluşturabileceğini değerlendiriyor.

Açık kaynaklı uçuş verilerine göre ABD, son 48 saat içinde bölgedeki askeri varlığını güçlendiren adımlar attı. Virginia’daki Joint Base Langley-Eustis’ten kalkan 6 adet F-22 savaş uçağı İngiltere’deki RAF Lakenheath Üssü’ne konuşlandırıldı.

Ayrıca Katar’daki El Udeid Hava Üssü’nde görev yapan bir RC-135 Rivet Joint sinyal istihbarat uçağının Girit’e transfer edildiği bildirildi. Hürmüz Boğazı çevresinde devriye görevleri kapsamında P-8 Poseidon deniz devriye uçaklarının da bölgede aktif olduğu kaydedildi.

16 Şubat’ta RAF Lakenheath’ten 18 adet F-35 savaş uçağının yakıt ikmal tankerleri eşliğinde bölgeye yönlendirildiği belirtilirken, İngiltere’deki RAF Mildenhall Üssü’ne de iki adet E-3 Sentry erken uyarı ve komuta kontrol uçağının gönderildiği ifade edildi.

Analizlere göre bu askeri hareketlilik, ABD’nin daha önce İran’a yönelik operasyon dönemlerinde kullandığı konuşlandırma modeline benzerlik gösteriyor.

Altın güvenli liman talebiyle yükseldi

Jeopolitik risklerin artması, yatırımcıların güvenli liman olarak görülen altına yönelmesine neden oldu. Ons altın, yüzde 2’nin üzerinde yükselerek yeniden 5 bin dolar seviyesine yaklaştı ve gün içinde 4.997 dolar civarını test etti.

Daha önce kısa süreli gerilemeyle 4.842 dolar seviyesine kadar inen altın, artan belirsizlik ortamıyla birlikte yeniden yükseliş eğilimine girdi. Ons altın, 29 Ocak’ta 5.594 dolar ile tarihi zirvesini görmüştü.

Bitcoin’de düşüş ve “birikim” tartışması

Kripto para piyasasında ise ters yönlü bir hareket gözlendi. Bitcoin, yüzde 2’den fazla değer kaybederek 67 bin dolar seviyesine geriledi. Son bir ayda yaklaşık yüzde 29 düşüş yaşayan Bitcoin’in dip seviyeye ulaşıp ulaşmadığı yatırımcılar arasında tartışılıyor.

Kripto para analisti Altcoin Sherpa, Bitcoin’de yaşanan sert düşüşün ardından satış baskısının önemli ölçüde azaldığını belirtti. Sherpa, piyasanın “birikim aşaması” olarak adlandırılan yeni bir döneme girmiş olabileceğini ve bu sürecin haftalar ya da aylar sürebileceğini ifade etti.

ABD-İran geriliminin seyrinin, önümüzdeki dönemde hem küresel piyasalar hem de emtia ve kripto para fiyatları üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Ons altın, yeni işlem gününde yüzde 0,5 artışla 4 bin 324 dolardan işlem görüyor. Yatırımcıların güvenli liman arayışı, değerli metallere olan talebi artırıyor.

VENEZUELA GELİŞMELERİ PİYASAYI ETKİLEDİ

ABD Başkanı Donald Trump’ın, yaptırım uygulanan Venezuela menşeli tüm petrol tankerlerinin engellenmesine yönelik talimatı, küresel piyasalarda risk algısını yükseltti. Bu gelişme, yatırımcıların altın ve gümüş gibi güvenli varlıklara yönelmesine neden oldu.

Dün yatay seyreden ons altın, bugün yeniden yükselişe geçti.

GÜMÜŞTE TARİHİ ZİRVE

Altına alternatif yatırım araçlarından biri olan gümüşte yükseliş hız kazandı. Artan sanayi talebi ve arz endişeleriyle spot gümüş 66 doları aşarak tarihi zirvesini gördü.

Sabah saatlerinde 66,53 dolara kadar yükselen gümüş, yüzde 4 artışla 66,28 dolardan alıcı buluyor. Gram gümüş de yüzde 3,8 yükselerek 90,75 lirayı aşarak rekor kırdı.

Gümüş; elektrikli otomotiv, güneş panelleri ve veri merkezleri gibi alanlarda yoğun şekilde kullanılması nedeniyle talep artışıyla öne çıkıyor.

DİĞER DEĞERLİ METALLERDE DE ARTIŞ

Platin yaklaşık yüzde 3 değer kazanırken, paladyum fiyatlarında da yükseliş görüldü.

YURT İÇİNDE ALTIN FİYATLARI

• Gram altın: 5.938 TL

• Çeyrek altın: 10.069 TL

• Yarım altın: 20.139 TL

• Tam altın: 40.274 TL

• Cumhuriyet altını: 41.024 TL

Spot altın 22 Ekim’de 4.381 dolarla, gram altın ise geçtiğimiz hafta 5.976 TL ile tarihi zirvesini görmüştü.

GÖZLER ENFLASYON VERİLERİNDE

Perşembe günü açıklanacak enflasyon rakamları, Fed’in faiz indirimi sürecine ilişkin beklentiler açısından kritik öneme sahip olacak.

DÖVİZ VE BORSA CEPHESİ

Döviz kurlarında son durum şöyle:

• Dolar: 42,7309 TL

• Euro: 50,0709 TL

• Sterlin: 57,2094 TL

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi güne hafif düşüşle başladı. Bankacılık endeksi gerilerken, holding endeksi yatay seyretti.

PETROL FİYATLARI TOPARLANIYOR

Brent petrol, talep zayıflığı nedeniyle dün 58,6 dolarla Nisan 2025’ten bu yana en düşük seviyesini görmüştü. Venezuela kaynaklı arz endişeleriyle birlikte yeni günde yüzde 1,4 yükselişle 59,5 dolardan işlem görüyor.