Oval Ofis’te basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, İran’ın ABD’yi hedef alan girişimlerde bulunduğunu öne sürerek, Washington’un buna güçlü şekilde karşılık vereceğini söyledi.

“Çok Sert Vuracağız”

Trump, İran’ın son saldırı girişiminin başarısız olduğunu savunarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“İran’ı çok sert vuracağız, çünkü artık sıra bizde. Dün gece bize ateş etmeye çalıştılar. Saatte yaklaşık 8.500 mil hızla ilerleyen beş roket fırlattılar ve bunların tamamı etkisiz hale getirildi. Yine de şanslarını denediler.”

ABD Başkanı, ilerleyen süreçte diplomatik bir uzlaşma ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını belirtirken, askeri seçeneklerin de masada olduğunu vurguladı.

“Anlaşma Olup Olmayacağını Göreceğiz”

Trump, açıklamasının devamında İran ile yeniden bir anlaşmaya varılıp varılamayacağının zamanla netleşeceğini ifade ederek, “Bir noktada anlaşmaya ulaşıp ulaşamayacağımızı göreceğiz. Ancak şu an için çok sert karşılık vereceğiz.” dedi.

Hürmüz Boğazı’nda Askeri Baskı Devam Ediyor

Bölgede sıcak gelişmeler sürerken, ABD’nin İran üzerindeki askeri baskısı da devam ediyor. ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri faaliyetlerini sürdürdüğü, İran limanlarına yönelik deniz trafiği üzerinde sıkı kontrol uyguladığı belirtiliyor.

Enerji sevkiyatı açısından dünyanın en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, küresel piyasalarda da yakından takip ediliyor. Uzmanlar, bölgede yaşanabilecek yeni bir askeri tırmanışın petrol fiyatları başta olmak üzere uluslararası ticaret üzerinde önemli etkiler oluşturabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.

ABD’nin Hürmüz Boğazı ve çevresinde İran’a yönelik askeri operasyonlarını sürdürmesi, bölgedeki gerilimi yeni bir seviyeye taşıdı. Tahran yönetimi ise Washington’un bölgedeki askeri varlığına yönelik misilleme saldırılarını sürdürüyor.

Bu kapsamda İran, Ürdün’de bulunan ABD askeri üssünü yeniden hedef aldı. Ateşlenen füzelerin Tebriz semalarında ilerlediği anlara ait görüntüler sosyal medyada paylaşılırken, Ürdün’de hava savunma sistemleri alarma geçti ve birçok bölgede siren sesleri duyuldu.

Bölge Alarm Durumuna Geçti

Füze saldırısının ardından Ürdün’de güvenlik önlemleri artırılırken, saldırının hedefindeki ABD üssüyle ilgili resmi makamlar tarafından henüz kapsamlı bir hasar açıklaması yapılmadı. Olayın ardından bölgede hareketlilik dikkat çekerken, gelişmeler yakından takip ediliyor.

Önceki Saldırıda ABD Askerleri Hayatını Kaybetmişti

İran’ın daha önce Ürdün’deki Muvaffak Salti Hava Üssü’nü hedef alan saldırısında iki ABD askerinin hayatını kaybettiği bildirilmişti. Son saldırının ardından olası can kaybı veya yaralanmalara ilişkin resmi açıklamaların ilerleyen saatlerde yapılması bekleniyor.

Trump’tan İran’a Sert Mesaj

ABD Başkanı Donald Trump, önceki saldırılarda yaşamını yitiren Amerikan askerlerine ilişkin yaptığı değerlendirmede İran’a sert ifadelerle yüklendi. Trump, ABD askerlerinin hayatını kaybetmesi nedeniyle İran’ın “çok ağır bir bedel ödeyeceğini” belirterek, Washington’un gerekli karşılığı vereceğini ifade etti.

Bölgede karşılıklı askeri hamlelerin sürmesi, Orta Doğu’da daha geniş çaplı bir çatışma ihtimaline yönelik uluslararası endişeleri de artırıyor.

İran’ın Güneyinde Art Arda Patlamalar

İran basınında yer alan bilgilere göre, ABD’nin yeni operasyon açıklamasının ardından Bender Abbas, Sirik, Cask ve Keşm Adası çevresinde şiddetli patlamalar meydana geldi.

Yerel kaynaklar özellikle Sirik ve Bender Abbas’ta yaklaşık 10 ayrı patlamanın yaşandığını aktarırken, yarı resmi Mehr Haber Ajansı da Buşehr eyaletinden patlama haberleri geldiğini bildirdi.

Hürmüzgan Valiliği ise ilk belirlemelere göre saldırılar nedeniyle herhangi bir can kaybının yaşanmadığını açıkladı.

CENTCOM: Yeni Operasyon Başlatıldı

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran’a yönelik yeni saldırıların başlatıldığını doğruladı.

Açıklamada, operasyonların temel amacının İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmak olduğu belirtildi.

CENTCOM ayrıca operasyon emrinin ABD Başkanı Donald Trump tarafından verildiğini ve İran güçlerinin son dönemdeki faaliyetlerine karşılık olarak bu adımın atıldığını ifade etti.

ABD: Çok Sayıda Askeri Hedef Vuruldu

ABD ordusu, son saldırı dalgasının tamamlandığını duyurarak operasyon kapsamında İran’ın farklı bölgelerindeki onlarca askeri hedefin hassas güdümlü mühimmatlarla vurulduğunu açıkladı.

Açıklamaya göre operasyonlarda;

• Hava savunma sistemleri,
• Kıyı radarları,
• Füze unsurları,
• İnsansız hava aracı altyapıları,
• Küçük askeri tekneler,

ABD savaş uçakları, savaş gemileri, tek yönlü insansız hava araçları (İHA) ve ilk kez kullanılan tek yönlü insansız deniz araçları (İDA) ile hedef alındı.

ABD, bir önceki saldırı dalgasında da yaklaşık 140 askeri hedefin imha edildiğini bildirmişti.

İran’dan ABD Üslerine Misilleme

İran basını ise ülke ordusunun bölgedeki “düşman üslerine” füze ve insansız hava araçlarıyla geniş çaplı karşı saldırılar düzenlediğini duyurdu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, Bahreyn’deki Şeyh İsa Üssü’nde bulunan ABD’ye ait helikopter bakım merkezleri, elektronik harp uçağı hangarı ve İHA komuta merkezinin hedef alındığı belirtildi.

Açıklamada ayrıca Ürdün’deki Prens Hasan Hava Üssü’nde yer alan füze depoları ve yakıt tesisleri ile Kuveyt’teki Ali Al-Salem Üssü’ndeki yakıt depoları, Patriot hava savunma sistemi ve Ahmed el-Ceber Üssü’ndeki stratejik radar sistemlerinin de füze ve İHA saldırılarının hedefleri arasında bulunduğu ifade edildi.

Hürmüz Boğazı Tartışması Yeniden Alevlendi

İran Devrim Muhafızları, misilleme operasyonlarının süreceğini açıklarken Hürmüz Boğazı’nın İran’a ait olduğu yönünde uyarıda bulundu.

Buna karşılık CENTCOM, Hürmüz Boğazı’nın küresel ticaret açısından kritik öneme sahip uluslararası bir deniz geçişi olduğunu belirterek, İran’ın boğaz üzerinde kontrol sahibi olmadığını savundu.

ABD açıklamasında, ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanması amacıyla bölgede askeri varlığın sürdürüleceği ve kuvvetlerin yüksek alarm seviyesinde görev yapmaya devam edeceği vurgulandı.

Bölgede Gerilim Tırmanıyor

Karşılıklı saldırılarla birlikte Orta Doğu’da askeri gerilim yeni bir aşamaya taşınırken, gelişmeler Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve küresel enerji piyasaları açısından yakından takip ediliyor. Taraflardan gelen açıklamalar, önümüzdeki süreçte bölgedeki askeri hareketliliğin devam edebileceğine işaret ediyor.

Trump’ın NATO Zirvesi kapsamında Ankara’da yaptığı “Ateşkes sona erdi” açıklamasının ardından bölgede tansiyon yeniden yükseldi. ABD ordusu İran’daki bazı askeri hedeflere yönelik operasyon düzenlediğini duyururken, İran da buna karşılık bölgedeki ABD unsurlarını hedef alan misilleme saldırıları gerçekleştirdi.

Katar’dan Yeni Diplomasi Hamlesi

Bölgede yeniden tırmanan kriz üzerine Katar devreye girdi. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Katarlı müzakereciler, gerilimin düşürülmesi ve taraflar arasında daha kapsamlı diplomatik görüşmelerin yeniden başlaması amacıyla İranlı yetkililerle bir araya gelmek üzere Tahran’a gitti.

Haberde, yürütülen temasların ABD tarafıyla koordinasyon içerisinde gerçekleştirildiği ve Washington ile Tahran arasında anlaşmazlığa neden olan temel başlıkların masaya yatırıldığı belirtildi.

Trump: Müzakereler Devam Edecek

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada İran’ın müzakereleri sürdürmek istediğini öne sürdü.

Trump paylaşımında, ABD’nin bu talebi kabul ettiğini ancak İran yönetimine ateşkesin sona erdiğinin açık şekilde bildirildiğini ifade etti. Böylece askeri gerilimin yeniden yükselmesine rağmen diplomatik görüşmelerin tamamen sona ermediği mesajı verilmiş oldu.

Ankara’daki Açıklamaları Dikkat Çekmişti

Trump, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında yaptığı değerlendirmede İran ile ateşkes sürecinin sona erdiğini açıklamış, İran yönetimine yönelik sert ifadeler kullanmıştı. Açıklamaları uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.

Mutabakat Sonrası Yeniden Çatışma

Washington ile Tahran arasında savaşın sona erdirilmesi amacıyla 14 Haziran’da İslamabad Mutabakatı imzalanmış, nihai anlaşmaya ulaşılması için 60 günlük müzakere takvimi belirlenmişti.

Ancak son günlerde yaşanan gelişmeler sürecin yeniden çıkmaza girdiğine işaret etti. ABD’nin 8 Temmuz’da İran’a yönelik yeni askeri operasyonlar başlatmasının ardından İran da bölgedeki ABD üslerine yönelik misilleme saldırıları düzenledi.

Yaşanan son gelişmeler, Orta Doğu’da kalıcı barış umutlarının zayıfladığına işaret ederken, Katar öncülüğünde yürütülen diplomatik girişimlerin krizin daha da büyümesini önleyip önleyemeyeceği merak konusu olmaya devam ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’da devam eden NATO Liderler Zirvesi kapsamında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile düzenlediği ortak basın toplantısında İran ile yaşanan gerilime ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, İran ile daha önce sağlanan ateşkesin artık geçerliliğini yitirdiğini belirterek, “Bence ateşkes sona erdi.” ifadelerini kullandı.

Trump’tan İran’a Sert Mesaj

Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran yönetimine yönelik sert eleştirilerde bulundu. İran ile yapılan anlaşmanın karşı taraftan beklenen şekilde uygulanmadığını savunan Trump, Tahran yönetiminin anlaşmaya bağlı kalmadığını öne sürdü.

ABD Başkanı, taraflar arasında daha önce bir mutabakat sağlandığını ancak İran’ın bu süreci yok sayarcasına hareket ettiğini iddia ederek, görüşmelerin mevcut koşullarda sonuç vermeyeceğini dile getirdi.

“Ekibimiz Görüşmeleri Sürdürebilir”

Trump, kişisel olarak İran yönetimiyle yeni bir müzakereye sıcak bakmadığını ifade ederken, diplomatik temasların tamamen sona ermediğinin de sinyalini verdi. ABD heyetinin görüşmeleri sürdürebileceğini belirten Trump, kendisinin ise bu sürece doğrudan zaman ayırmak istemediğini söyledi.

Erdoğan Hakkında Dikkat Çeken Sözler

Basın toplantısında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında da konuşan Trump, Erdoğan ile ilişkilerine değinerek olumlu ifadeler kullandı. Trump, Erdoğan’a yönelik kişisel sempatisini dile getirirken, Türkiye’de gördüğü misafirperverliği de örnek gösterdi.

NATO ve İspanya Yorumu

Trump, açıklamalarında NATO’ya ilişkin bazı eleştirilerde de bulundu. İttifakın mevcut yapısına yönelik memnuniyetsizliğini dile getiren ABD Başkanı, İspanya hakkında da sert değerlendirmelerde bulundu.

ABD-İran Geriliminde Askeri Hareketlilik

Trump’ın açıklamalarının gölgesinde ABD ile İran arasındaki askeri gerilim de yeniden tırmanıyor.

ABD ordusu, Hürmüz Boğazı çevresinde ticari gemilere yönelik saldırılara karşılık İran’a ait 80’den fazla askeri hedefin vurulduğunu açıkladı.

İran tarafı ise buna karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt’te bulunan ABD’ye ait 85 askeri tesisi hedef aldığını duyurdu.

Karşılıklı açıklamalar, bölgede tansiyonun yeniden yükseldiğine işaret ederken, uluslararası kamuoyu olası yeni gelişmeleri yakından takip ediyor.

İran basınında yer alan haberlere göre, Tahran yönetimi, bölgede yaşanan son çatışmalar nedeniyle planlanan teknik görüşmelere katılmama kararı aldı. Konuya yakın kaynakların Wall Street Journal gazetesine verdiği bilgilere göre, İsviçre’de devam etmesi beklenen müzakere süreci güvenlik gerekçesiyle durduruldu.

İran devlet televizyonuna konuşan yetkililer de pazar günü gerçekleştirilmesi planlanan toplantının iptal edildiğini doğruladı. Tarafların yeni görüşme takvimine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

ABD’den Hürmüz Boğazı Mesajı

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz taşımacılığının güvenliğinin korunmasının önemini vurgulamayı sürdürüyor. Haberlere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın haziran ayında imzaladığı mutabakat zaptında İran’ın boğazı ticari gemilerin geçişine açık tutma yükümlülüğüne dikkat çekildi.

ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz da yaptığı açıklamada, İran’ın uluslararası deniz trafiğini tehdit etmesi halinde Washington’un İran’ın askeri hedeflerine yönelik operasyonlarını sürdüreceğini ifade etti.

Wall Street Journal: Görüşmeler Belirsiz Süreyle Ertelendi

Wall Street Journal’ın haberinde, ABD ile İran arasında gelecek hafta İsviçre’de yapılması planlanan yeni müzakere turunun süresiz olarak ertelendiği öne sürüldü. Haberde, ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın buna karşılık bölgedeki ABD üslerini hedef almasının diplomatik süreci çıkmaza sürüklediği belirtildi.

İddiaya göre taraflar, yeni görüşmelerin ne zaman başlayacağı konusunda henüz ortak bir takvim oluşturmadı.

Bölgesel Gelişmeler Süreci Etkiledi

Diplomatik sürecin durmasının, ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında imzalanan çerçeve anlaşmasının ardından yaşanması dikkat çekti. Anlaşmanın, İsrail’in kontrolündeki bazı bölgelerin kademeli olarak Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne devredilmesini öngördüğü ifade edilirken, uluslararası değerlendirmelerde bu gelişmenin Washington ile Tahran arasındaki dengeleri etkileyebileceği yorumları yapıldı.

Karşılıklı Saldırılar Tansiyonu Yükseltti

Son günlerde iki ülke arasında askeri gerilim de yeniden tırmandı. ABD ordusu, İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir tankere insansız hava aracıyla saldırı düzenlediğini açıklayarak buna karşılık İran’daki bazı askeri hedefleri vurduğunu duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump da İran’ın ateşkesi ihlal ettiğini savunarak, gerekmesi halinde askeri operasyonların genişletilebileceği yönünde açıklamalarda bulundu.

İran ise ABD’nin saldırılarına misilleme olarak Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerinin füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını açıkladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Washington’un ateşkesi ihlal ettiğini öne sürerek mevcut diplomatik sürecin tamamen durdurulacağı uyarısında bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, daha önce Hürmüz Boğazı üzerinde görev yapan ABD ordusuna ait bir helikopterin İran tarafından düşürüldüğünü açıklamış ve bu saldırıya karşılık verileceğini duyurmuştu. Bu açıklamanın ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik askeri operasyonların başlatıldığını bildirdi.

CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, operasyonların ABD helikopterine yönelik saldırıya karşı meşru müdafaa kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamada, operasyonların İran’ın saldırgan tutumuna karşı orantılı bir yanıt niteliği taşıdığı vurgulandı.

Daha sonra yapılan bilgilendirmede ise söz konusu operasyonların tamamlandığı duyurulurken, ABD güçlerinin bölgede yüksek hazırlık seviyesinde görev yapmaya devam ettiği kaydedildi.

Trump: İran Büyük Bir Fırsatı Kaçırdı

Operasyonların ardından Truth Social hesabından açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetimini hedef alan sert ifadeler kullandı.

Trump, İran’ın müzakere fırsatlarını değerlendirmediğini savunarak, ülkenin bunun sonuçlarıyla karşı karşıya kalacağını öne sürdü. İran ordusunun ciddi kayıplar verdiğini iddia eden Trump, Tahran yönetiminin bölgedeki etkisinin zayıfladığını söyledi.

ABD Başkanı ayrıca İran’ın anlaşma yolunu tercih etmekte geciktiğini belirterek, bunun bedelinin ağır olacağını ifade etti.

Yeni Operasyon Sinyali

Trump açıklamasında, İran’daki bazı stratejik tesislerin yeniden hedef alınabileceği mesajını da verdi. Bölgede çatışmaların yeniden şiddetlenebileceğine işaret eden Trump, yeni bir askeri operasyon emri vermeye yakın olduğunu dile getirdi.

Bu açıklamalar, ABD ile İran arasındaki gerilimin önümüzdeki günlerde daha da artabileceği yönündeki endişeleri güçlendirdi.

İran’dan Karşılık Mesajı

ABD’nin operasyonlarına İran cephesinden de sert yanıt geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada ülkesinin baskılara boyun eğmeyeceğini belirtti.

Arakçi, İran’ın silahlı kuvvetlerinin her türlü saldırı ve tehdide karşı gerekli karşılığı verecek kapasiteye sahip olduğunu vurguladı.

Öte yandan İran Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, ABD’nin bölgedeki bazı askeri noktalarının hedef alındığını açıkladı. Devrim Muhafızları Ordusu da Bahreyn’de bulunan ABD donanma unsurlarına yönelik operasyon gerçekleştirildiğini duyurdu.

Karşılıklı açıklamalar ve askeri hamleler, Orta Doğu’da güvenlik risklerinin yeniden yükseldiğine işaret ederken, uluslararası kamuoyu gelişmeleri yakından takip ediyor.

İran’dan İsrail’e yönelik füze saldırısı sonrası İsrail genelinde alarm verildi. Hava savunma sistemlerinin devreye girdiği olayda iki balistik füzenin etkisiz hale getirildiği açıklanırken, İran’dan gelen sert mesaj bölgedeki gerilimi daha da artırdı.

Orta Doğu’da tansiyon yeniden yükseldi. İsrail ile İran arasındaki gerilim, son gelişmelerle birlikte yeni bir boyut kazandı.

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), İran’dan İsrail yönüne füze fırlatıldığının tespit edilmesinin ardından hava savunma sistemlerinin devreye alındığını duyurdu. Yapılan açıklamada, olası tehditlere karşı gerekli önlemlerin alındığı ve ülkenin çeşitli bölgelerinde alarm durumuna geçildiği belirtildi.

Yetkililer, özellikle İsrail’in kuzey kesimlerinde geniş bir alanda sirenlerin devreye girdiğini bildirdi. İsrail ordusu tarafından yapılan açıklamada, İran’dan fırlatılan iki balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiği ifade edildi.

Öte yandan İran ordusundan yapılan açıklamada, İsrail’in Lübnan’daki askeri operasyonlarını genişletmesi veya İran’a yönelik herhangi bir karşılık vermesi halinde daha sert ve kapsamlı saldırılarla karşılaşabileceği uyarısında bulunuldu.

Günün ilerleyen saatlerinde İsrail makamları tarafından vatandaşlara güvenlik uyarıları yapılırken, bazı bölgelerde eğitim faaliyetlerinin geçici olarak durdurulduğu ve okulların tatil edildiği bildirildi.

Bölgede yaşanan son gelişmeler, İran ile İsrail arasındaki gerilimin daha da tırmanabileceğine yönelik endişeleri artırırken, uluslararası kamuoyu olası gelişmeleri yakından takip ediyor.

ABD basınında yer alan analizlere göre taraflar arasında zaman zaman olumlu mesajlar verilse de, masadaki temel anlaşmazlıklar sürecin ilerlemesini zorlaştırıyor. Washington yönetimi ile Tahran arasında yürütülen görüşmelerin sonucunun yalnızca iki ülkeyi değil, Orta Doğu’daki güç dengelerini ve küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkileyebileceği değerlendiriliyor.

İran’ın Uranyum Zenginleştirme Programı En Büyük Engel

Müzakerelerde öne çıkan en önemli başlıklardan biri İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri oldu. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarından tamamen vazgeçmesini istediği belirtiliyor.

Washington ve İsrail cephesi, bu materyallerin ileride nükleer silah üretiminde kullanılabileceği ihtimalinden endişe duyuyor. İran ise nükleer faaliyetlerinin barışçıl amaç taşıdığını savunarak mevcut taleplere mesafeli yaklaşıyor.

ABD tarafı zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını gündeme getirirken, Tahran yönetiminin bu öneriyi kabul etmeye yanaşmadığı ifade ediliyor.

Hürmüz Boğazı Konusunda Restleşme

Tarafların uzlaşamadığı bir diğer kritik konu ise dünya enerji ticareti açısından stratejik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı oldu.

İran, olası bir anlaşma kapsamında boğazdaki gemi geçişlerinin güvence altına alınmasını ve ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını talep ediyor. Ancak Washington yönetimi, kapsamlı bir anlaşma sağlanmadan mevcut yaptırımların ve deniz baskısının kaldırılmasına sıcak bakmıyor.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek yeni bir gerilimin küresel petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açabileceğini değerlendiriyor.

Dondurulan Milyarlarca Dolarlık Varlık Tartışması

Tahran yönetimi, yıllardır yaptırımlar nedeniyle yurt dışında bloke edilen milyarlarca dolarlık varlığının serbest bırakılmasını istiyor. İranlı yetkililerin yaklaşık 25 milyar dolarlık kaynağın erişime açılmasını talep ettiği belirtiliyor.

ABD yönetimi ise bu konuda kesin bir taahhüt vermekten kaçınıyor. Washington, bazı şartların yerine getirilmesi halinde belirli finansal kolaylıkların gündeme gelebileceğini savunuyor.

Ekonomik yaptırımların kaldırılması konusu, İran açısından anlaşmanın en önemli maddelerinden biri olarak görülüyor.

Hizbullah ve Bölgesel Güç Dengeleri

Müzakerelerde dolaylı şekilde gündeme gelen başlıklardan biri de İran’ın bölgedeki vekil güçlerle ilişkisi oldu. Özellikle Hezbollah üzerinden yaşanan gerilim dikkat çekiyor.

İran tarafı bölgede çatışmaların sona ermesini isterken, ABD’nin vekil güçler konusunu resmi müzakere başlığı haline getirmediği belirtiliyor. Ancak Washington’un, İran’ın bölgedeki etkisini sınırlandırmayı uzun vadeli stratejik hedef olarak gördüğü ifade ediliyor.

Balistik Füze Programı Masadaki En Hassas Başlıklardan Biri

İran’ın balistik füze kapasitesi de müzakerelerde güvenlik açısından en kritik konular arasında yer alıyor. Özellikle İsrail ve Körfez ülkeleri, İran’ın füze programını doğrudan ulusal güvenlik tehdidi olarak değerlendiriyor.

ABD yönetiminin ilk aşamada füze programına yönelik kısıtlamaları da anlaşma şartlarına eklemek istediği ancak mevcut taslak görüşmelerde bu başlığın geri planda kaldığı kaydedildi.

Uzmanlara göre füze kapasitesi konusunda yaşanacak olası bir uzlaşmazlık, kalıcı barış anlaşmasının önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam ediyor.

Trump, operasyonun ertelenme kararının Körfez ülkelerinin liderleriyle gerçekleştirilen görüşmelerin ardından alındığını söyledi. Özellikle Tamim bin Hamad Al Thani, Mohammed bin Salman ve Mohamed bin Zayed Al Nahyan ile yapılan temasların karar üzerinde etkili olduğunu ifade etti.

Son dönemde İran ile ABD arasında yürütülen diplomatik süreçte karşılıklı taslak metinler, reddedilen maddeler ve uzlaşılamayan şartlar nedeniyle gerilim giderek artmıştı. Özellikle İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda tarafların ortak bir noktada buluşamaması, askeri seçeneğin yeniden gündeme gelmesine neden olmuştu. Trump’ın sert açıklamaları sonrası küresel enerji piyasaları da hareketlenmiş, Brent petrolün varil fiyatı 113 dolara kadar yükselmişti.

Körfez Liderlerinden “Bekleyin” Mesajı

Trump, yaptığı açıklamada bölge liderlerinin askeri müdahalenin ertelenmesi yönünde çağrıda bulunduğunu söyledi. Körfez ülkelerinin, devam eden diplomatik temasların tamamen sonuçsuz kalmadan askeri bir operasyon başlatılmasının Orta Doğu’da daha büyük bir krizi tetikleyebileceği yönünde uyarılar yaptığı belirtildi.

ABD Başkanı, müzakerelerin halen sürdüğünü ve taraflar arasında yeni bir anlaşma ihtimalinin masada olduğunu dile getirdi. Olası bir uzlaşının yalnızca bölgesel değil, küresel güvenlik açısından da kritik sonuçlar doğurabileceğini savundu.

Trump ayrıca İran’ın nükleer silah sahibi olmasının kabul edilemez olduğunu yineledi. Açıklamasında, “Bizim için temel öncelik İran’ın nükleer kapasitesinin askeri boyuta ulaşmasını engellemektir” ifadelerine yer verdi.

“Operasyon Durdu Ama Hazırlıklar Sürüyor”

Her ne kadar saldırı planı ertelenmiş olsa da Washington yönetimi askeri hazırlıkların devam edeceğini duyurdu. Trump, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Daniel Caine ile yaptığı görüşmenin ardından ordunun teyakkuz halinde kalması talimatını verdiğini açıkladı.

ABD yönetimi, diplomatik sürecin başarısız olması halinde çok kısa sürede geniş çaplı bir askeri operasyonun yeniden gündeme alınabileceği mesajını verdi. Pentagon kaynakları da bölgede bulunan Amerikan askeri unsurlarının görevlerine devam ettiğini ve olası senaryolara karşı hazırlıkların sürdüğünü belirtti.

Uzmanlara göre bu açıklamalar, Washington’un tamamen geri adım atmadığını ancak diplomatik zemini tüketmeden doğrudan çatışmaya girmek istemediğini gösteriyor.

Trump Daha Önce de Benzer Bir Adım Atmıştı

Trump yönetiminin İran konusunda daha önce de benzer bir erteleme kararı aldığı hatırlatıldı. ABD Başkanı, 21 Nisan’da yaptığı açıklamada İran ile yürürlükte bulunan ateşkesi süresiz şekilde uzattığını duyurmuştu.

O dönemde Trump, kararın Pakistanlı yetkililerden gelen talepler doğrultusunda alındığını öne sürmüştü. Özellikle Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile Başbakan Shehbaz Sharif tarafından yapılan diplomatik girişimlerin etkili olduğu belirtilmişti.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İran yönetimi içinde görüş ayrılıkları bulunduğunu savunmuş ve İran tarafının ortak bir öneri hazırlaması için zamana ihtiyaç duyduğunu ifade etmişti. Bu nedenle ABD ordusuna bölgedeki askeri baskının sürdürülmesi talimatı verdiğini söylemişti.

Ayrıca Amerikan güçlerinin her an operasyon düzenleyebilecek kapasitede hazır tutulduğunu vurgulayan Trump, diplomatik görüşmelerin sonucuna göre yeni kararların alınacağını belirtmişti.

Küresel Ekonomi Tedirgin

ABD ile İran arasında yükselen tansiyon yalnızca siyasi değil ekonomik sonuçlar da doğuruyor. Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanma nedeniyle petrol fiyatları son günlerde sert şekilde yükselirken, yatırımcılar olası bir çatışmanın dünya ekonomisi üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor.

Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek bir askeri gerilimin enerji arzını ciddi biçimde etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle Trump’ın saldırıyı erteleme kararı kısa vadede piyasalarda sınırlı bir rahatlama yaratsa da belirsizlik ortamının devam ettiği değerlendiriliyor.

Son dönemde Orta Doğu’da tansiyonun yeniden yükselmesine neden olan gelişmeler arasında ABD ile İran arasında artan gerilim dikkat çekerken, İsrail’in Gazze ve Lübnan hattındaki askeri operasyonlarını sürdürmesi bölgede yeni bir çatışma dalgası ihtimalini gündeme taşıdı. Özellikle Lübnan cephesinde devam eden saldırılar, daha önce ilan edilen ateşkesin fiilen geçerliliğini yitirdiği yönündeki yorumları güçlendirdi.

İsrail savaş uçaklarının Beyrut’un güneyinde gerçekleştirdiği bombardımanın ardından bölgeden yoğun duman yükseldiği bildirildi. Yerel kaynaklar, saldırının ardından ambulansların hızla olay yerine sevk edildiğini ve bölgede güvenlik önlemlerinin artırıldığını aktardı. Patlamanın şiddeti çevre mahallelerde de hissedilirken birçok binada maddi hasar meydana geldiği ifade edildi.

İsrail Ordusu Radyosu tarafından yapılan açıklamada saldırının hedefinin Hizbullah’ın elit askeri birliklerinden biri olarak bilinen Rıdvan Gücü’ne bağlı üst düzey bir komutan olduğu öne sürüldü. İsrail tarafı operasyonun “önleyici güvenlik hamlesi” olduğunu savunurken, Lübnanlı yetkililer saldırının açık bir ateşkes ihlali olduğunu dile getirdi.

İsrail Başbakanı Netanyahu ise saldırının ardından yaptığı açıklamada operasyonun arkasında durdu. Netanyahu, Hizbullah’a karşı mücadeleyi sürdüreceklerini belirterek, “Bu operasyonun emrini doğrudan ben verdim” ifadelerini kullandı. Açıklama, bölgede yeni saldırıların gelebileceği yönündeki endişeleri artırdı.

İsrail basınında yer alan haberlerde, İsrail Hava Kuvvetleri’ne ait savaş uçaklarının yeni operasyonlar için hazır bekletildiği aktarıldı. Güvenlik kaynakları, gece boyunca Lübnan’ın farklı noktalarına yönelik ek saldırıların düzenlenebileceğini ileri sürdü. Bu gelişme, özellikle Beyrut ve güney bölgelerinde yaşayan siviller arasında büyük tedirginlik yarattı.

Öte yandan saldırının zamanlaması da dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump kısa süre önce yaptığı açıklamada İsrail ile Hizbullah arasında yürürlükte bulunan ateşkesin üç hafta daha uzatıldığını duyurmuştu. Ancak Beyrut’a düzenlenen son hava saldırısı, sahadaki gerçek durumun diplomatik açıklamalarla örtüşmediğini ortaya koydu.

İsrail ordusu, son aylarda özellikle Lübnan’ın güneyinde yoğun hava operasyonları gerçekleştiriyor. İsrail’in 2 Mart tarihinde başlattığı geniş çaplı saldırıların ardından çok sayıda yerleşim yeri hedef alınmış, sınır hattındaki birçok bölge büyük ölçüde boşalmıştı. Lübnan hükümeti, saldırılar nedeniyle yerinden edilen insanların sayısının 1 milyonu geçtiğini açıklamıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı’nın paylaştığı verilere göre ise mart ayından bu yana devam eden İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bin 700’ü aşmış durumda. Yaralı sayısının ise çok daha yüksek olduğu belirtiliyor. Uluslararası kuruluşlar bölgede ciddi bir insani kriz yaşandığına dikkat çekerken, özellikle sivillerin hedef olduğu yönündeki iddialar dünya kamuoyunda tartışma yaratıyor.

Uzmanlar, İsrail’in Beyrut’a yönelik son saldırısının sadece Hizbullah’ı değil, aynı zamanda İran destekli bölgesel güç dengelerini de hedef aldığını değerlendiriyor. İran ile İsrail arasında doğrudan çatışma ihtimali konuşulurken, Lübnan cephesindeki gelişmelerin Orta Doğu genelinde daha büyük bir krizi tetikleyebileceği ifade ediliyor.

Bölgede yaşanan son gelişmeler, ateşkesin kalıcılığı konusunda ciddi soru işaretleri oluştururken, uluslararası toplumun yeni diplomatik girişimlerde bulunup bulunmayacağı merak konusu olmaya devam ediyor.

MHP Lideri Devlet Bahçeli, grup toplantısında konuştu.

Bahçeli, partisinin grup toplantısının konuşmasının büyük bir çoğunluğunu Terörsüz Türkiye sürecine ayırdı.

“Cenabıallah, Âl-i İmrân Suresi’nde ‘Hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı yapışın, bölünüp parçalanmayın.’ buyurmaktadır.

Bugün bize düşen de budur. Ayrılığa kapılarımızı kapatmak, kardeşliğe omuz vermek, gönül köprüleri inşa etmek milletimize borcumuzdur.” diyen Bahçeli, konuşmasının devamında da önemli ifadelere yer verdi.

Terörsüz Türkiye yoluna baş koyduklarını söyleyen Bahçeli, Abdullah Öcalan’ın statü meselesini de ele aldı.

“İMRALI’NIN STATÜ MESELESİNİN KONUŞULMASI ÖNEMLİ”

“Nitekim 11 Temmuz 2025’te terör örgütü PKK mensubu bir grubun sembolik törenle silah bırakması, bu tarihî çağrının ve Terörsüz Türkiye iradesinin karşılık bulduğu önemli bir aşama olmuştur. Elbette bu tören tek başına nihai sonuç değildir. Süreç ciddiyetle ve güvenlik hassasiyetlerinden taviz verilmeden yürütülecektir. Bu kapsamda Abdullah Öcalan’ın statü meselesinin konuşulması da daha önce ifade ettiğimiz gibi bizim açımızdan önemlidir.Bu mesele yokmuş gibi davranarak sürecin sağlıklı işlemesi mümkün değildir. Sürecin yürütülmesini istiyorsak, çağrımızın bağlayıcı olmasını temenni ediyorsak örgütün tüm unsurlarıyla feshi ve silahların teslimini takip eden bu süreçte bunun hukuki, siyasi ve vicdani ölçüler içinde açıkça değerlendirilmesi gerekir. Türkiye’nin güvenliği ve geleceği söz konusu ise ani reflekslere, duygusal tepkimelere, sosyal medya gürültülerine, siyasi yargılarla temelsiz muhalefet tantanalarına, takvimi meçhul belirsizliklere mahal veremeyiz. Abdullah Öcalan için statü açığı varsa bu açık, Türkiye Cumhuriyeti lehine, Terörsüz Türkiye hedefinin başarısına hizmet edecek biçimde ele alınmalıdır. Bu noktada ihtiyaç duyulacak mekanizmanın adı ne olursa olsun özü açık olmalıdır. Bu mekanizma toplumsal onarımı, siyasal normalleşmeyi, demokratik katılımı, kardeşlik hukukunu, kamu düzenini, millî güvenliği ve huzurlu geleceği birlikte gözetmelidir.

Bu tartışmalara son vermek için bunun adının ‘Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü’ olmasını öneriyorum. Fakat elbette başka alternatifler de üretilebilir. Temennimiz PKK’nın kurucu önderliğinin bir tanım altında görev yapmasıdır.

Çünkü meselenin esası terörün tamamen tasfiye edilmesi, silahların susması, terörün gündemimizin dışına kesin biçimde çıkarılması, siyasetin terör vesayetinden arındırılması ve toplumsal bütünleşmenin sağlanmasıdır.

“ŞEHİTLERİMİZ BAŞ TACIDIR”

Kimsenin en ufak kuşkusu olmasın. Şehitlerimiz bizim baş tacımızdır. Gazilerimiz bizim yüz akımızdır. Terörle mücadele kahramanlarımız bu milletin ebedî şeref levhasına adlarını yazdırmışlardır. Terörsüz Türkiye hedefi, şehitlerimizin ve gazilerimizin adanmışlıklarını zafere ulaştırma, mücadelelerini nihayete erdirme iradesidir.

“SİZLERLE AYNI ÇATI ALTINDA OLMAKTAN MEMNUNİYET DUYUYORUM”

“Değerli milletvekillerim, aziz dava arkadaşlarım, muhterem hanımefendiler, beyefendiler, basınımızın kıymetli temsilcileri, konuşmamın başında sizleri muhabbetle selamlıyorum. Hayırlara vesile olacak, tüm dualarınızın kabul olduğu, bereketle ve huzurla dolu bir hafta geçirmenizi Cenabıallah’tan niyaz ediyorum.

Bugünkü toplantımızı yurt içinden ve yurt dışından televizyon ekranları, radyo kanalları ve sosyal medya platformları vasıtasıyla takip eden aziz vatandaşlarımıza, gönül ve kültür coğrafyalarımızda sırat-ı müstakim üzerine kurulu lekesiz bir hayatın mücadelesini veren bütün kardeşlerimize en iyi dileklerimi sunuyorum.

Türkiye Büyük Millet Meclisi grup toplantımız vesilesiyle bir kez daha sizlerle aynı çatı altında bulunmaktan memnuniyet duyuyor, her birinizi sevgiyle, kardeşliğin sıcaklığıyla ve hürmetle selamlıyorum.”

“TÜRKİYE MERKEZ ÜLKEDİR”

“Değerli dava arkadaşlarım, Türkiye; Balkanlar, Kafkasya, Karadeniz, Doğu Akdeniz, Orta Doğu, Türk dünyası, Afrika ve Avrupa arasında temas kurabilen bir merkez ülkedir.

Aynı anda birçok kriz alanını okuyabilen, farklı masalarda bulunabilen, farklı coğrafyalarla konuşabilen nadir devletlerden biridir. Türkiye kendi hikâyesini politik söylemlerle yazmaz.

Üretimle, diplomasıyla, savunma kabiliyetiyle, enerji hamleleriyle, lojistik ağlarıyla, toplumsal dayanışmasıyla ve millet disipliniyle yazar. Türk ve Türkiye Yüzyılı’nın idraki, 2053’ün ufku ve 2071’in kavrayışı ancak böyle bir bakış açısıyla gerçeklik kazanır.

Türkiye’nin dış politika anlayışı, barışı ve istikrarı önceleyen bir çizgiye sahiptir. Tarihî tecrübemiz, coğrafi konumumuz ve devlet duruşumuz bunu gerektirir.”

“TÜRKİYE HİÇBİR GÜCÜN UZANTISI OLMAZ”

“Türkiye, savaşların yayılmasını, krizlerin derinleşmesini, toplumların yerinden edilmesini, şehirlerin yıkılmasını ve bölgemizin kalıcı bir istikrarsızlık alanına dönüşmesini istemez.

Diplomasi kanallarını açık tutar. Arabuluculuk imkânlarını değerlendirir. Tarafların konuşabileceği zeminleri destekler. Gerilimin düşürülmesi için yapıcı rol üstlenir.

Ancak barıştan yana durmak, edilgenlik anlamı taşımaz. Diplomasiye önem vermek, başkalarının hesabına eklemlenmek manasına gelmez. Arabuluculuk, herhangi bir küresel veya bölgesel projenin azası hâline gelmek şeklinde yorumlanamaz.

Türkiye kendi dış politikasını, kendi millî çıkarları, kendi güvenlik öncelikleri ve kendi stratejik çizgisi çerçevesinde yürütür. Hiçbir gücün bölgesel uzantısı olmayız. Hiçbir ülkenin güvenlik kaygısının Türkiye’ye karşı bir mevziye dönüşmesine izin vermeyiz.

Hiçbir ittifakın veya diplomatik girişimin Türkiye’nin meşru haklarını aşındırmasına rıza göstermeyiz. Türkiye masaya kendi aklıyla oturur, kendi güvenliğini, kendi hukukunu ve kendi menfaatini göz ardı ederek görüntü siyaseti yapmaz.

Barış siyaseti yalnızca iyi niyetle yürütülemez. Güç, hazırlık, caydırıcılık ve sağlam bir iç cephe ister. Sahada gücü olmayanın masadaki sözü zayıflar.

Ekonomisi dirençsiz olanın diplomatik hareket alanı daralır. İç cephesi kırılgan olanın dış politikada manevra kabiliyeti azalır. Türkiye’nin barış dili güçlü devlet kapasitesi ile birlikte düşünülmelidir.

Türkiye’nin barıştan yana duruşu Doğu Akdeniz’de, Ege’de ve Kıbrıs’ta aleyhimize gelişen oldubittilere sessiz kalacağı anlamına gelmez. Yurtta sulh, cihanda sulh mefkûresinin şekillendirdiği dış politikamız gereği Türkiye gerilim arayan bir ülke olmamıştır.”

“KAPSAMLI MİLLİ SEFERBERLİK ANLAYIŞI”

“Değerli dava arkadaşlarım, Türkiye’nin önündeki dönemi yalnız güvenlik tedbirleriyle, diplomatik temaslarla veya ekonomik programlarla karşılaması yeterli değildir. Dünya yeniden şekillenirken Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu şey, bütün alanları aynı hedefe bağlayan kapsamlı millî seferberlik anlayışıdır.

Geciktiremeyeceğimiz seferberlik bellidir. Ekonomik, kültürel ve teknolojik seferberlik. Ekonomik seferberlik, üretimin büyütülmesi, yatırım ortamının güçlendirilmesi, ihracat pazarlarının genişletilmesi, tarımda verimliliğin artırılması, sanayide katma değerin yükseltilmesi, enerji güvenliğinin tahkim edilmesi ve müteşebbisin dünyaya açılmasıdır.

Kültürel seferberlik, Türkiye’nin tarihî birikimini, dilini, sanatını, eğitim kurumlarını, yayıncılığını, dizilerini, sinemasının mimarisini, şehir hafızasını ve insani diplomasi kabiliyetini daha etkili biçimde dünyaya taşımasıdır.

Teknolojik seferberlik ise savunma sanayiinde kazanılan özgüvenin yazılıma, yapay zekâya, siber güvenliğe, sağlık teknolojilerine, tarım teknolojilerine, enerji teknolojilerine, uzay çalışmalarına, ulaştırma sistemlerine ve dijital ekonomiye yayılmasıdır.”

TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİ

“Terörsüz Türkiye hedefinin burada ayrı bir yeri vardır. Terörün tasfiye edildiği, güvenliğin kalıcı biçimde sağlandığı, şehirlerin ve kırsal alanların huzur iklimine kavuştuğu Türkiye’de kalkınma hamlesinin önündeki en büyük engellerden biri ortadan kalkacaktır.

Bizler vatan sevdalısı Türk milliyetçileri olarak barış için çıktığımız bu kutlu yola, Allah’ın izniyle baş koyduk. Türk milliyetçiliği, kalabalıklarda atılan kuru sloganların, kürsülerde cilalanan kof nutukların, kalıplara hapsolmuş kör bir taassubun değil, karanlığı yaran kudretli bir şuurun tecellisidir.

Bu şuur, vatan sınırlarına çizgi, toprağa arazi, millete nüfus olarak bakmayanların anlayışıdır. Ay yıldızlı al bayrağın dalgalanmasında 3 bin yıllık tarihi, minarelerden duyulan ezanda bağımsızlığın mahiyetini idrak edebilenlerin ferasetidir.

Bir taşı için, bir avuç toprağı için, zirvesini göremediği dağı, nerede olduğunu dahi bilmediği ovası, bağı, bahçesi, merası ve suyu için gerekirse can alıp can vermektir.

Türk milliyetçiliği her bir insanını, her bir hanesini bir saymaktır. Türk milletini bir bütün olarak kavramaktır. Tarlada saban süren çiftçiyi, fabrikada ter döken işçiyi, tezgâhının başında rızkını arayan esnafı, sınıfta evlatlarımızı yetiştiren öğretmeni, hastanede insanımıza şifa dağıtan hekimi, devletimizin yükünü omuzlayan memuru, emeğiyle ailesini geçindiren her vatandaşımızı ayrı ayrı dert edinmektir.”

“TERÖRSÜZ TÜRKİYE TESLİMİYET DEĞİLDİR”

“Bu sorumluluğun bugünkü aşaması terörün her türlüsünün topraklarımızdan ebediyen tasfiyesidir. Milliyetçi Hareket Partisi bu tarihî sorumluluğun arkasında sonuna kadar duracak, şehitlerimizin aziz hatırasını incitmeden, gazilerimizin emanetini gölgelemeden bu yolda kararlılıkla yürüyecektir. Bu yürüyüşün adı Terörsüz Türkiye’dir. Terörsüz Türkiye teslimiyet değildir.

Terörsüz Türkiye taviz değildir. Terörsüz Türkiye terör örgütüyle pazarlık değildir. Terörsüz Türkiye devleti zayıflatmak, millî iradeyi gevşetmek, aziz milletimizin kırmızı çizgilerini çiğnemek, hassasiyetlerini kurcalamak, güvenlik ilkelerini sulandırmak hiç değildir.

Şayet böyle tasavvurlara girişen varsa, Milliyetçi Hareket Partisi’ni vatana ihanetin merkezine koymaya cüret ediyorlarsa, Türk milliyetçiliğinin komuta merkezini terörle aynı terazide tartmaya kalkışıyorlarsa gaflet zindanlarına düşmüşlerdir, basiretsizliğin karanlık dehlizlerinde yolunu kaybetmişlerdir.

Hiç kimse Milliyetçi Hareket Partisi’nin adını terörle yan yana getiremez. Hiç kimse bu hareketin ülkücü şehitlerimizin kanıyla, taş medreseli büyüklerimizin çilesiyle, milletimizin duasıyla, dava arkadaşlarımızın sadakatiyle yoğrulmuş müktesebatını lekeleyemez. Bilinmelidir ki Terörsüz Türkiye, Türk milletinin tarihî bir musibetten kurtulmasıdır.

Devletimizin güvenliğe harcadığı enerjisini kalkınma iradesine dönüştürmesidir. Kardeşliğimizin yeniden ve daha sağlam biçimde Anadolu’nun her karışında kavi hâle gelmesidir. Terörsüz Türkiye yalnızca bugünün değil, yarının meselesidir.

Terörsüz Türkiye yalnızca iç güvenliğin değil, dış politikanın da meselesidir. Terörsüz Türkiye yalnızca bir asayiş hedefi değil, büyük ve güçlü Türkiye idealinin ana sütunlarından biridir.”

“TERÖRSÜZ TÜRKİYE HAYATİ BİR MESELEDİR”

“Gündemimizi işgal eden Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve İran gerilimi yalnızca üç ülke arasında geçen askerî veya diplomatik bir çekişme değildir. Bu gerilim Türkiye’nin sınır güvenliğinden enerji maliyetlerine, tarımsal üretimden sanayi girdilerine, lojistik hatlardan dış ticaret dengelerine kadar geniş bir alanı etkileyebilecek büyük bir deprem potansiyeli taşımaktadır.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan her sarsıntı, petrol tankerlerinin rotasını değiştirmekle kalmaz. Değişen rotalar mazot fiyatlarına, gübre maliyetlerine, çiftçinin ekim kararına, sanayicinin üretim hesabına, ihracatçının rekabet gücüne, vatandaşımızın mutfağına kadar uzanır.

Enerji arzındaki her kırılma tarımsal üretimi baskılar. Gübredeki her artış gıda güvenliğini zorlar. Lojistik maliyetlerdeki her yükseliş pazardaki fiyat etiketinden organize sanayi bölgelerindeki üretim planlamasına kadar her alana sirayet eder. Bu nedenle dış politika ile iç politika birbirinden kopuk değildir. Bir buçuk yıl önce bugün mesele Beyrut değil Ankara’dır demiştik.

Gizli gündem Türk vatanıdır demiştik. Orta Doğu’da ateşlenen füzelerin ve suikastların bir sonraki etapta Anadolu coğrafyasına yönelebileceğini söylerken altı boş bir değerlendirmede bulunmuyorduk. Sokağın başındaki yangının kapımızın önüne gelebileceğinin uyarısını yapıyorduk.

Evimizin içinde huzuru temin etmeden bahçemizin dışına adım dahi atamayacağımızı anlatıyorduk. Dışarıda kazan kaynıyorken evimizin içinde aşımızı pişiremeyeceğimizi ifade ediyorduk. Duyan değil dinleyen, bakan değil gören gözler için Terörsüz Türkiye’nin ne denli hayati bir mesele olduğunu idrak etmek zor değildir.”

“Bu sürecin en önemli yönlerinden biri de meselenin gazi Meclisimizin çatısı altında ele alınmış olmasıdır. Millî iradenin tecelligâhı, Kurtuluş Savaşı’mızın karargâhı, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun tecessümü olan Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Terörsüz Türkiye hedefinin komisyon çalışmalarıyla, farklı siyasi partilerin katkılarıyla, raporlarla, müzakerelerle ve nihayet yasal düzenleme hazırlıklarıyla ilerlemesi son derece anlamlıdır.

Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu bu açıdan tarihî bir vazife üstlenmiştir. Sırada siyasi ve hukuki düzenlemeler vardır. Gazi Meclisimizde gerekli yasama faaliyetleri hız kazanacaktır. Teklifler değerlendirilecektir. Her partiden madde önerileri alınacaktır. Kanunlaştırma sürecinin çerçevesi millet iradesiyle oluşturulacaktır.

Günlük siyasi kazançların, küçük hesapların telaşıyla bu tarihî yükümlülüğe sırt çevrilmemelidir. Kalabalıkları galeyana getirmek, kitleleri yönlendirmek uğruna bu mühim dönemeçte milletimizi kutuplaşma gafletine düşürmemelidir.

Kimse şehitlerimizin aziz hatıralarını istismar etmemelidir. Kimse gazilerimizin fedakârlıklarına gölge düşürmemelidir. Kimse anaların gözyaşı üzerinden siyaset devşirmemelidir. Kimse kardeşliğimizi, birliğimizi, dirliğimizi zehirleyecek sözlerin, söylemlerin, sözde siyasetlerin peşine takılmamalıdır.

Terörsüz Türkiye, Türkiye’nin ortak meselesi olmalıdır. Terörsüz Türkiye, sınır ötesinde kabaran kriz dalgalarına, bölgemizi saran istikrarsızlık kuşağına, küresel güç mücadelelerine karşı hazır bulunduğumuzun ilanı olmalıdır.”

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Ali Hezriyan, Kızıldeniz hattı ve özellikle Babül Mendeb çevresinde yaşanan gelişmelere ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Hezriyan’ın açıklamalarında en dikkat çeken unsur, Yemen’de faaliyet gösteren ve İran’a yakınlığıyla bilinen Husiler tarafından gerçekleştirildiği belirtilen askeri hazırlıklar oldu.

Hezriyan’a göre Husiler, son günlerde Babül Mendeb Boğazı’nın kontrolüne yönelik kapsamlı tatbikatlar yaptı. Bu tatbikatların yalnızca bir güç gösterisi olmadığı, aynı zamanda boğazın fiilen kapatılmasına yönelik hazırlıkların tamamlandığını ortaya koyduğu ifade edildi. Bu durum, dünya ticareti açısından hayati öneme sahip olan bu geçiş noktasında ciddi bir risk oluştuğuna işaret ediyor.

Babül Mendeb Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi üzerinden Hint Okyanusu’na bağlayan kritik bir geçit olması nedeniyle, küresel enerji ve ticaret akışında stratejik bir rol oynuyor. Özellikle petrol ve doğalgaz sevkiyatlarının önemli bir kısmı bu güzergâh üzerinden gerçekleştiriliyor. Dolayısıyla burada yaşanacak herhangi bir aksama, yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel ekonomiyi de doğrudan etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir.

Hezriyan’ın açıklamalarında uluslararası deniz trafiğine yönelik dikkat çekici bir detay da yer aldı. Buna göre, bölgede faaliyet gösteren ticari gemiler için iki farklı seçenek bulunduğu ifade edildi. İlk seçenek, Babül Mendeb Boğazı’nı kullanmaktan vazgeçerek alternatif rotalara yönelmek. Ancak bu alternatifin gemilere yaklaşık 30 milyon dolarlık ek maliyet getireceği belirtiliyor. Bu maliyetin, uzayan mesafe, artan yakıt tüketimi ve zaman kaybı gibi unsurlardan kaynaklandığı değerlendiriliyor.

İkinci seçenek ise daha tartışmalı bir durumu ortaya koyuyor. Hezriyan’ın ifadelerine göre, gemilerin Yemenli güçlere yaklaşık 5 milyon dolar ödeme yaparak güvenli geçiş izni alabileceği öne sürülüyor. Bu iddia, uluslararası hukuk ve deniz güvenliği açısından ciddi soru işaretleri doğururken, aynı zamanda bölgedeki güç dengelerinin nasıl şekillendiğine dair ipuçları veriyor.

İranlı yetkili, bu gelişmelerin yalnızca askeri bir hamle olarak değerlendirilmemesi gerektiğini de vurguladı. Ona göre bu adımlar, aynı zamanda bölgedeki ticaret yolları üzerinde kontrol sağlama ve transit maliyetleri yönetme stratejisinin bir parçası. Bu bağlamda Babül Mendeb üzerinde kurulacak bir hakimiyetin, enerji taşımacılığı başta olmak üzere küresel ticaret akışına doğrudan etki edebileceği ifade ediliyor.

Uzmanlar ise bu tür açıklamaların sahadaki gerçek durum kadar psikolojik ve siyasi etkilerinin de önemli olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle ABD-İran geriliminin tırmandığı dönemlerde bu tür stratejik noktalar üzerinden verilen mesajların, karşı tarafa yönelik bir caydırıcılık unsuru taşıdığı değerlendiriliyor.

Sonuç olarak, Babül Mendeb Boğazı’na ilişkin bu iddialar yalnızca bölgesel bir gelişme olarak görülmüyor. Aksine, küresel ticaretin güvenliği, enerji arzı ve uluslararası deniz taşımacılığı açısından geniş çaplı etkiler doğurma potansiyeli taşıyor. Önümüzdeki süreçte bu bölgede yaşanacak gelişmeler, hem siyasi hem de ekonomik dengeler açısından belirleyici olabilir.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, yaptığı açıklamada ateşkesin kağıt üzerinde kalmaması gerektiğini vurgulayarak, tarafların yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesinin şart olduğunu dile getirdi. Kalibaf, özellikle ateşkes ihlallerine dikkat çekerek, bu durum devam ettiği sürece stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının mümkün olmadığını ifade etti. Bu açıklama, enerji taşımacılığı açısından kritik olan bölgenin geleceğine dair endişeleri artırdı.

Kalibaf’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer unsur ise deniz ablukasına yönelik eleştiriler oldu. İranlı yetkili, kapsamlı ve gerçek bir ateşkesin ancak ekonomik ve askeri baskıların sona ermesiyle anlam kazanacağını belirtti. Dünya ekonomisinin bu süreçte adeta rehin alındığını savunan Kalibaf, bölgedeki gerilimin yalnızca askeri değil, aynı zamanda ekonomik sonuçlar doğurduğunu da vurguladı.

Öte yandan ABD cephesinden gelen açıklamalar daha temkinli bir iyimserlik içeriyor. ABD Başkanı Donald Trump, mevcut ateşkes süresinin uzatıldığını duyurarak taraflar arasında anlaşma sağlanana kadar diplomatik sürecin devam edeceğini belirtti. Trump, önümüzdeki günlerde özellikle cuma gününe kadar yeni gelişmeler yaşanabileceğini ve barış görüşmelerinin yeniden ivme kazanabileceğini ifade etti. Bu açıklama, uluslararası kamuoyunda ihtiyatlı bir umut yarattı.

Ancak sahadaki gerçekler, diplomatik açıklamaların aksine daha karmaşık bir tablo çiziyor. Taraflar arasında planlanan ikinci tur görüşmeler henüz netlik kazanmış değil. Pakistan’da kurulması planlanan müzakere masasının yeniden toplanamaması, sürecin kırılganlığını gözler önüne seriyor. Bu durum, tarafların temel konularda halen ciddi görüş ayrılıkları yaşadığını ortaya koyuyor.

Hürmüz Boğazı konusu ise krizin en kritik başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. İran, daha önce Lübnan ile İsrail arasında sağlanan kısa süreli ateşkesin ardından boğazı yeniden açma kararı almıştı. Ancak bu açılım uzun soluklu olmadı. ABD’nin bölgedeki askeri ve ekonomik baskıyı sürdürme kararı sonrası boğaz yalnızca 19 saat açık kaldıktan sonra yeniden kapatıldı. Bu gelişme, küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açarken, bölgedeki tansiyonun ne kadar hızlı yükselebileceğini de gösterdi.

Kalibaf, açıklamasında askeri yöntemlerin çözüm getirmediğini özellikle vurguladı. İran’ın hedeflerine askeri saldırılarla ulaşılamayacağını ifade eden Meclis Başkanı, kalıcı çözümün ancak İran halkının haklarının tanınmasıyla mümkün olacağını söyledi. Bu söylem, İran’ın müzakere masasında daha çok siyasi ve ekonomik taleplere odaklanacağının sinyalini veriyor.

Tüm bu gelişmeler ışığında, ABD ile İran arasındaki süreç oldukça hassas bir dengede ilerliyor. Bir yanda diplomatik temasların sürdürülmesi yönünde açıklamalar yapılırken, diğer yanda sahadaki ihlaller ve karşılıklı güvensizlik ortamı çözümün önündeki en büyük engel olarak öne çıkıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı gibi küresel ticaret açısından kritik noktaların kapalı kalması, yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte etkiler yaratma potansiyeli taşıyor.

Önümüzdeki 36 ila 72 saatlik süreç, taraflar arasındaki müzakerelerin geleceği açısından belirleyici olabilir. Eğer taraflar ikinci tur görüşmeler konusunda uzlaşma sağlayabilirse, ateşkesin kalıcı bir anlaşmaya dönüşmesi mümkün olabilir. Ancak aksi durumda, bölgedeki gerilimin yeniden tırmanması ve daha geniş çaplı bir krize dönüşmesi ihtimali de göz ardı edilmiyor.

Geçtiğimiz günlerde İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkesin ardından bölgede nispeten yumuşama beklentisi oluşmuştu. Bu gelişmenin hemen sonrasında İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı’nın sınırlı da olsa yeniden gemi trafiğine açıldığını duyurmuştu. Bu açıklama, özellikle enerji taşımacılığı açısından küresel piyasalarda olumlu bir hava yaratmış, petrol fiyatlarında geçici bir düşüşe neden olmuştu.

Ancak bu iyimser tablo uzun sürmedi. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın bu adımına ilk etapta teşekkür eden bir açıklama yaptı. Fakat kısa süre sonra gelen ikinci açıklaması, dengeleri tamamen değiştirdi. Trump, İran’ın attığı adıma rağmen, Hürmüz Boğazı üzerindeki deniz ablukasının “tam anlaşma sağlanana kadar” süreceğini belirtti. Bu açıklama, Tahran yönetiminde sert bir tepkiye yol açtı.

ABD’nin bu tutumunu “taahhüt ihlali” olarak değerlendiren İran, hızlı bir karşı hamleyle boğazdaki geçiş serbestisini yeniden askıya aldı. İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin müzakere sürecinde verdiği sözleri yerine getirmediği öne sürüldü. Tahran yönetimi, bu nedenle Hürmüz Boğazı’nda daha önce uygulanan sıkı denetim sistemine geri dönüldüğünü bildirdi.

İranlı yetkililer, daha önce iyi niyet göstergesi olarak sınırlı sayıda tanker ve ticari geminin geçişine izin verdiklerini hatırlattı. Ancak ABD’nin bu süreçte “korsanlık faaliyetleri” olarak nitelendirilen uygulamalara devam ettiğini iddia ettiler. Bu durumun, İran’ın güvenlik ve egemenlik haklarını ihlal ettiği savunularak boğazın yeniden kontrol altına alındığı vurgulandı.

Hürmüz Boğazı, dünya enerji taşımacılığı açısından hayati öneme sahip bir geçiş noktası olarak biliniyor. Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’si bu dar su yolundan gerçekleşiyor. Bu nedenle boğazda yaşanan her gelişme, doğrudan petrol fiyatlarını ve küresel ekonomiyi etkiliyor.

Nitekim boğazın kısa süreliğine açılmasının ardından tanker trafiğinde ciddi bir yoğunluk gözlemlenmişti. Denizcilik verilerine göre, enerji taşıyan gemiler ve ticari kargo araçları boğaz girişinde uzun kuyruklar oluşturmuştu. Ancak İran’ın son kararıyla birlikte bu hareketlilik yeniden belirsizliğe dönüştü.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapanmasının petrol piyasalarında sert yükselişlere yol açabileceğini belirtiyor. Özellikle Brent petrol fiyatlarının yeniden 100 dolar seviyesinin üzerine çıkabileceği öngörülüyor. Bu durum, yalnızca enerji sektörünü değil, küresel enflasyon ve ekonomik dengeleri de doğrudan etkileyebilir.

ABD ile İran arasındaki bu gerilim, sadece iki ülkeyi değil, tüm dünyayı yakından ilgilendiriyor. Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol mücadelesi, enerji arz güvenliği açısından kritik bir unsur olarak öne çıkıyor. Önümüzdeki günlerde tarafların atacağı adımlar, hem bölgesel istikrar hem de küresel ekonomi açısından belirleyici olacak.

Son gelişmeler, Orta Doğu’da kırılgan olan dengelerin ne kadar hızlı değişebileceğini bir kez daha gözler önüne serdi. Hürmüz Boğazı’ndaki bu yeni kriz, uluslararası toplumun dikkatini yeniden bölgeye çevirmiş durumda. Enerji arzının sürekliliği ve deniz ticaretinin güvenliği, önümüzdeki süreçte en çok tartışılan konular arasında yer alacak gibi görünüyor.

Forumun açılışında konuşan Erdoğan, Antalya’nın tarih, kültür ve diplomasi açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek, dünyanın dört bir yanından gelen liderleri ve katılımcıları ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. 2021 yılında ilk kez düzenlenen ve kısa sürede küresel ölçekte dikkat çeken bir platform haline gelen Antalya Diplomasi Forumu’nun, bu yıl da yoğun katılımla gerçekleştiğini vurguladı.

Erdoğan konuşmasında, Orta Doğu’da son dönemde artan gerilimlere değinerek, özellikle İsrail’in politikalarının bölgedeki tansiyonu yükselttiğini söyledi. ABD ile İran arasında ilan edilen geçici ateşkese dikkat çeken Cumhurbaşkanı, bu fırsatın iyi değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Diplomasi ve diyalogun önemine vurgu yapan Erdoğan, anlaşmazlıkların çözümünde silahların değil müzakerelerin öne çıkması gerektiğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı konusuna da değinen Erdoğan, bu stratejik geçidin uluslararası ticaret açısından hayati öneme sahip olduğunu söyledi. Hürmüz’ün bir kıyısının İran’a, diğer kıyısının ise Umman’a ait olduğunu hatırlatan Erdoğan, Körfez ülkelerinin açık denizlere erişiminin engellenmemesi gerektiğini dile getirdi. Ticaret gemilerinin güvenli geçişinin sağlanmasının uluslararası hukuk açısından temel bir gereklilik olduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı ayrıca, bölgedeki enerji hatları ve alternatif güzergâh arayışlarının hız kazandığını belirterek, Türkiye’nin bu noktada “Kalkınma Yolu” gibi projelerle iş birliğine açık olduğunu ifade etti. Türkiye’nin enerji ve lojistik alanında önemli bir merkez olma hedefini sürdürdüğünü söyledi.

Konuşmasının bir bölümünde Kahramanmaraş’ta yaşanan silahlı saldırıya da değinen Erdoğan, hayatını kaybedenler için başsağlığı dileklerini iletti ve bu tür acıların bir daha yaşanmaması temennisinde bulundu.

Antalya Diplomasi Forumu’nun yalnızca bir müzakere platformu olmadığını belirten Erdoğan, bu organizasyonun aynı zamanda küresel sorunların ele alındığı bir düşünce ve istişare zemini olduğunu ifade etti. Diplomasinin artık sadece kriz çözme aracı olmaktan çıktığını, insanlığın ortak geleceğinin şekillendiği bir alan haline geldiğini söyledi.

Küresel sistemde yaşanan sorunlara da değinen Erdoğan, mevcut düzenin ciddi bir kriz içinde olduğunu dile getirdi. Güç dengelerindeki değişimlerin yanı sıra, daha derin bir “istikamet krizi” yaşandığını ifade eden Cumhurbaşkanı, uluslararası kurumların birçok konuda yetersiz kaldığını savundu. Özellikle Gazze’de yaşananlara dikkat çeken Erdoğan, sivil kayıpların ve insani dramın boyutlarına vurgu yaptı.

Gazze’de yaşananların yalnızca bir insani kriz olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Erdoğan, bunun aynı zamanda küresel sistemin başarısızlığını ortaya koyduğunu söyledi. Uluslararası mekanizmaların sivilleri koruyamadığını ifade ederek, mevcut yapının ciddi bir meşruiyet sorunu yaşadığını dile getirdi.

Cumhur İttifakı ortağı Devlet Bahçeli’nin “barış tek kanatlı bir kuş değildir” sözünü hatırlatan Erdoğan, kalıcı çözüm için tarafların sabırlı ve uzlaşmacı olması gerektiğini belirtti.

Konuşmasında Ukrayna savaşına da değinen Erdoğan, bu savaşın yol açtığı yıkımdan duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Türkiye’nin, tarafların istemesi halinde müzakere süreçlerine katkı sunmaya hazır olduğunu söyledi. Ayrıca Suriye’deki gelişmelere de değinerek, bu ülkede istikrarın sağlanmasının bölge açısından kritik önemde olduğunu ifade etti.

Genel çerçevede Erdoğan’ın konuşması, Türkiye’nin diplomasi merkezli dış politika yaklaşımını bir kez daha ortaya koyarken, küresel sistemde reform ihtiyacına yönelik güçlü mesajlar içerdi.

Uluslararası basında yer alan analizlere göre, görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının arkasında üç temel anlaşmazlık başlığı bulunuyor. Bu başlıklar, hem bölgesel güvenliği hem de küresel dengeleri doğrudan etkileyen kritik konuları kapsıyor.

Hürmüz Boğazı Üzerindeki Gerilim Ön Planda

Müzakerelerde en büyük anlaşmazlık konularından biri, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın durumu oldu. Küresel enerji ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği bu su yolu, taraflar arasında ciddi bir pazarlık unsuru haline geldi.

ABD, boğazın açık tutulmasını ve uluslararası enerji sevkiyatının kesintisiz devam etmesini savunurken, İran bu konuyu bir koz olarak masada tuttu. Tahran yönetimi, boğaz üzerindeki kontrolünü stratejik bir baskı unsuru olarak değerlendirirken, Washington ise bu durumun küresel enerji güvenliğini tehdit ettiğini öne sürüyor.

Nükleer Program Üzerindeki Anlaşmazlık Derinleşti

Görüşmelerdeki ikinci önemli kriz başlığı ise İran’ın nükleer faaliyetleri oldu. ABD tarafı, İran’ın elinde bulunduğu belirtilen yaklaşık 450 kilogram zenginleştirilmiş uranyumun tamamen ortadan kaldırılmasını talep etti. Ancak İran yönetimi bu talebi kesin bir şekilde reddetti.

Tahran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin askeri değil, sivil amaçlı olduğunu savunmaya devam ederken, ABD yönetimi İran’ın nükleer silah geliştirme ihtimalini tamamen ortadan kaldırmak istiyor. Bu konuda taraflar arasında uzun süredir devam eden güvensizlik, müzakerelerin tıkanmasında belirleyici rol oynadı.

ABD’li yetkililer, İran’ın hiçbir koşulda nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini vurgularken, İran ise nükleer programının uluslararası hukuka uygun olduğunu dile getiriyor. Bu karşılıklı sert tutumlar, ortak bir zemin bulunmasını zorlaştırdı.

Dondurulmuş Varlıklar da Masadaki Kritik Başlıklardan Biri

Görüşmelerde öne çıkan üçüncü başlık ise İran’ın yurt dışında bulunan ve dondurulmuş durumda olan mali varlıkları oldu. Yaklaşık 27 milyar dolar olduğu ifade edilen bu kaynak, İran ekonomisi açısından büyük önem taşıyor.

İran yönetimi, söz konusu varlıkların serbest bırakılmasını talep ederek ekonomik rahatlama sağlamayı hedefledi. Ancak ABD tarafı bu konuda geri adım atmadı. Washington’un bu tutumu, müzakerelerdeki gerilimi daha da artırdı.

Tahran, bu fonların ülke ekonomisi için hayati olduğunu savunurken, ABD ise bu tür bir adımın İran’a stratejik avantaj sağlayacağını düşünüyor. Bu nedenle taraflar arasında bu konuda da uzlaşma sağlanamadı.

Karşılıklı Suçlamalar ve Yeni Gerilim Sinyalleri

Müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından taraflar birbirini suçladı. Her iki ülke de karşı tarafın uzlaşmaz bir tutum sergilediğini öne sürdü. Bu gelişmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump’tan dikkat çeken bir açıklama geldi.

Trump, İran’ın verdiği taahhütlere uymadığını iddia ederek Hürmüz Boğazı’nın ablukaya alınabileceğini duyurdu. Bu açıklama, bölgede tansiyonun daha da yükselebileceğine işaret etti.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir askeri ya da ekonomik gerilimin yalnızca bölgeyi değil, küresel enerji piyasalarını da ciddi şekilde etkileyebileceğini belirtiyor. Bu nedenle taraflar arasındaki diplomatik sürecin yeniden başlatılması büyük önem taşıyor.

Belirsizlik Devam Ediyor

İslamabad’daki görüşmelerden sonuç çıkmaması, ABD ile İran arasındaki krizin kısa vadede çözülmesinin zor olduğunu gösteriyor. Özellikle güvenlik, nükleer program ve ekonomik yaptırımlar gibi temel konularda tarafların pozisyonlarını koruması, yeni müzakere süreçlerinin de zorlu geçeceğine işaret ediyor.

Diplomatik temasların ilerleyen dönemde yeniden başlayıp başlamayacağı belirsizliğini korurken, uluslararası toplum tarafları yeniden diyalog kurmaya çağırıyor.

İsrail ordusunun yaptığı açıklamalara dayandırılan haberlerde, Beyrut’ta gerçekleştirilen bir saldırıda Hizbullah’ın üst düzey liderlerinden Naim Kasım’ın hedef alındığı ve bu saldırı sonucunda yaşamını yitirdiği öne sürüldü. Ancak bu iddia henüz Hizbullah tarafından resmi olarak doğrulanmış değil. Bu durum, bölgede bilgi savaşının da sürdüğünü bir kez daha gözler önüne seriyor.

Son dönemde İsrail’in askeri stratejisinde belirgin bir değişim dikkat çekiyor. Gazze’de yürütülen operasyonların ardından gözlerin İran ve Lübnan’a çevrildiği görülüyor. Özellikle İran ile ABD arasında sağlanan geçici ateşkesin ardından İsrail’in Lübnan sınırındaki faaliyetlerini artırdığı ifade ediliyor. Bu çerçevede İsrail’in, Hizbullah’ın askeri altyapısını ve komuta zincirini hedef alan operasyonlara ağırlık verdiği belirtiliyor.

Lübnan’a yönelik saldırıların sadece son günlerle sınırlı olmadığı, son haftalarda da benzer operasyonların gerçekleştirildiği aktarılıyor. Bu kapsamda Hizbullah’ın istihbarat yapılanmasında önemli bir konumda olduğu belirtilen Hüseyin Makled’in Beyrut’ta düzenlenen bir saldırıda hayatını kaybettiği iddia edilmişti. Ayrıca güney cephesinde görev yapan bir komutanın da İsrail’in denizden gerçekleştirdiği bir operasyon sonucu öldürüldüğü öne sürülmüştü.

Yaşanan bu gelişmeler, İsrail’in yalnızca askeri hedefleri değil, aynı zamanda örgütün yönetim kadrosunu da sistematik biçimde hedef aldığını ortaya koyuyor. Bu stratejinin, Hizbullah’ın operasyonel kapasitesini zayıflatmayı amaçladığı değerlendiriliyor.

İsrail medyasında yer alan son haberlerde ise Beyrut’ta gerçekleştirilen yeni bir hava saldırısının Hizbullah liderliğine doğrudan bir darbe vurduğu ileri sürüldü. Kanal 12 televizyonunun aktardığı bilgilere göre, söz konusu saldırı oldukça hassas bir hedefe yönelikti ve operasyonun sonucu olarak Naim Kasım’ın öldüğü iddia edildi. Ancak bu tür kritik gelişmelerde tarafların resmi açıklamaları büyük önem taşıyor. Hizbullah’ın henüz bu iddiaya ilişkin bir doğrulama yapmamış olması, haberin kesinlik kazanmadığını gösteriyor.

Öte yandan, bölgede daha önce de benzer iddiaların ortaya atıldığı biliniyor. Özellikle Hizbullah’ın en üst düzey ismi olan Hasan Nasrallah hakkında geçmişte birçok kez öldürüldüğü yönünde haberler yapılmıştı. Hatta 27 Eylül 2024 tarihinde Beyrut’un güneyine düzenlenen bir hava saldırısında hayatını kaybettiği iddiası da gündeme gelmişti. Ancak bu tür iddiaların bir kısmı daha sonra doğrulanmamış ya da farklı şekillerde açıklığa kavuşturulmuştu.

Tüm bu gelişmeler, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmanın yalnızca sınır hattında değil, istihbarat ve psikolojik savaş boyutunda da sürdüğünü ortaya koyuyor. Bölgedeki tansiyonun giderek yükseldiği bu süreçte, taraflardan gelecek resmi açıklamalar ve uluslararası kaynakların doğrulamaları büyük önem taşıyor.

Uzmanlar, İsrail’in üst düzey isimleri hedef alan operasyonlarının bölgedeki çatışmayı daha da derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor. Hizbullah’ın bu tür saldırılara nasıl karşılık vereceği ise önümüzdeki günlerde gerilimin seyrini belirleyecek en önemli faktörlerden biri olarak görülüyor.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi tarafından yapılan açıklamada, ülkenin savaş sürecindeki hedeflerine ulaştığı öne sürüldü. Açıklamada, İran’ın ABD’yi kendi sunduğu 10 maddelik planı kabul etmeye zorladığı ve bunun “tarihi bir zafer” olarak değerlendirildiği ifade edildi. Bu söylem, Tahran’ın müzakere masasına güçlü bir pozisyonda oturduğu mesajını vermeyi amaçlıyor.

İranlı yetkililer, ABD’nin İran’ın temel taleplerini kabul ettiğini iddia etti. Bu talepler arasında Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün İran’da olması, ülkenin nükleer zenginleştirme faaliyetlerini sürdürme hakkının tanınması ve uzun süredir uygulanan tüm yaptırımların kaldırılması gibi kritik başlıklar yer alıyor. Bu unsurlar, İran’ın uluslararası alandaki en önemli tartışma konularını oluşturduğu için açıklama oldukça dikkat çekici bulundu.

Açıklamada ayrıca, müzakere sürecinin nasıl ilerleyeceğine dair detaylara da yer verildi. İran lideri olarak öne çıkan Mücteba Hamaney ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nin onayıyla, görüşmelerin Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılmasına karar verildiği belirtildi. Bu müzakerelerin en fazla 15 gün içerisinde tamamlanmasının hedeflendiği, böylece sahada elde edildiği öne sürülen askeri başarının siyasi bir anlaşmayla resmileştirilmesinin amaçlandığı ifade edildi.

İran tarafı, ABD’den gelen tüm alternatif planların reddedildiğini özellikle vurguladı. Bunun yerine Tahran yönetiminin hazırladığı 10 maddelik teklifin müzakerelerin temelini oluşturacağı belirtildi. Söz konusu plan, yalnızca askeri unsurları değil, ekonomik ve diplomatik düzenlemeleri de kapsayan geniş bir çerçeve sunuyor.

İran’ın sunduğu maddeler arasında Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde ve kontrollü şekilde gerçekleştirilmesi öne çıkıyor. Bunun yanı sıra “direniş ekseni” olarak tanımlanan bölgesel müttefiklere yönelik operasyonların tamamen sona erdirilmesi talep ediliyor. ABD’nin bölgedeki tüm askeri üs ve konuşlanmalarını kaldırması da planın en dikkat çekici maddelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Ekonomik boyutta ise İran, savaş nedeniyle oluşan zararların tazmin edilmesini ve ülkeye yönelik tüm birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılmasını istiyor. Ayrıca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının da sona erdirilmesi talep ediliyor. İran’ın yurt dışındaki dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması da planın önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Tahran yönetimi, bu maddelerin yalnızca sözlü bir mutabakat olarak kalmaması gerektiğini, bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla resmiyet kazanmasını talep ediyor. Bu durum, İran’ın anlaşmayı uluslararası hukuk zeminine oturtma isteğini açıkça ortaya koyuyor.

Öte yandan İran, müzakerelere temkinli yaklaştığını da açıkça dile getirdi. Yapılan açıklamada, ABD tarafına karşı “tam bir güvensizlik” içinde olunacağı belirtilirken, sahadaki askeri hazırlığın sürdüğü mesajı verildi. İranlı yetkililer, herhangi bir ihlal ya da saldırı durumunda hızlı ve sert bir karşılık verileceğini vurguladı.

Müzakerelerin 10 Nisan’da İslamabad’da başlaması planlanıyor. Tarafların anlaşması durumunda bu sürenin uzatılabileceği ifade edilse de İran, sürecin mümkün olan en kısa sürede tamamlanmasını hedefliyor. Bu yaklaşım, hem sahadaki gerilimin yeniden tırmanmasını önleme hem de mevcut avantajı diplomatik kazanıma dönüştürme isteğiyle açıklanıyor.

Genel tabloya bakıldığında, İran’ın açıklamaları sürecin oldukça kırılgan olduğunu gösteriyor. Ateşkes her ne kadar çatışmaları geçici olarak durdurmuş olsa da taraflar arasındaki derin güvensizlik ve yüksek talepler, müzakerelerin zorlu geçeceğine işaret ediyor. Önümüzdeki 15 günlük süreç, sadece bu çatışmanın değil, bölgedeki güç dengelerinin de nasıl şekilleneceğini belirleyecek kritik bir dönem olarak değerlendiriliyor.

TBMM’de düzenlenen toplantıya katılan Erdoğan, partililer tarafından coşkuyla karşılandı. Konuşmasında hem bölgesel gelişmeleri hem de Türkiye’nin izlediği politikayı ele aldı.

Orta Doğu’da süren çatışmaların bir an önce sona ermesi gerektiğini belirten Erdoğan, özellikle İsrail’in politikalarının gerilimi tırmandırdığını ifade etti. Savaşın uzamasının yanı sıra, enerji, ulaştırma ve altyapıya yönelik karşılıklı saldırıların bölgesel iç çatışmaları tetikleyebileceğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin bu süreçte dengeli ve rasyonel bir politika izlediğini belirterek, ilgili kurumların yoğun diplomasi trafiği yürüttüğünü dile getirdi. Bu kapsamda, Dışişleri Bakanlığı’nın farklı ülkelerle temaslarını sürdürdüğünü ve uluslararası toplantılarda Türkiye’nin endişelerini dile getirdiğini aktardı.

Türkiye’nin temel önceliğinin bölgede akan kanın durması ve sorunların diplomasi yoluyla çözülmesi olduğunu vurgulayan Erdoğan, ülkenin bu konuda ilkeli bir duruş sergilediğini ifade etti. Türkiye’nin, çatışmalar karşısında insanlığın sesi olmayı sürdürdüğünü belirten Erdoğan, dost ve kardeş ülkelerde yaşanan acıların son bulmasını temenni etti.

Konuşmasında savaşın ekonomik etkilerine de değinen Erdoğan, yaşanan gelişmelerin küresel düzeyde ciddi yük oluşturduğunu söyledi. İsrail’i çatışmaların başlıca sorumlusu olarak nitelendiren Erdoğan, savaşın devam etmesine yönelik her adımın gerilimi daha da artırdığını ifade etti.

İran ile yaşanan gerilimin küresel barışa katkı sağlamadığını belirten Cumhurbaşkanı, çözümün diyalog ve diplomasi olduğunu vurguladı. Erdoğan, daha fazla can kaybı yaşanmadan barışın hâkim olduğu bir sürecin tesis edilmesi gerektiğini belirterek Türkiye’nin bu yöndeki çabalarını sürdüreceğini ifade etti.

Amerikan medyasına telefonla değerlendirmelerde bulunan Trump, İran’a yönelik operasyonların büyük ölçüde hedeflerine ulaştığını ifade etti. Bölgede uzun süre kalmayı planlamadıklarını dile getiren Trump, İran’ın kalan askeri kapasitesine karşı bazı adımların hâlâ atılması gerektiğini söyledi.

Hürmüz Boğazı’nın haftalardır kapalı olduğuna dikkat çeken Trump, bu durumun çözümünde yalnızca ABD’nin değil diğer ülkelerin de sorumluluk alması gerektiğini savundu. ABD’nin bölgeden çekilmesiyle birlikte boğazın kendiliğinden açılacağını iddia eden Trump, önceliklerinin İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek olduğunu vurguladı.

Trump ayrıca, müttefik ülkelerin çok uluslu bir deniz gücü oluşturma konusunda isteksiz davrandığını belirterek bu durumu eleştirdi.

İran’daki İsfahan kenti yakınlarında gerçekleşen hava saldırılarına da değinen Trump, hedefe dair ayrıntı vermedi. Ancak saldırının etkisinin büyük olduğunu ifade ederek, yakın zamanda daha fazla bilginin ortaya çıkacağını dile getirdi.

ABD Başkanı, operasyonların sadece askeri hedeflerle sınırlı kalmadığını ileri sürerek İran’daki siyasi yapının da etkilendiğini iddia etti. Trump, “Nükleer kapasitelerini ortadan kaldırıyoruz ve rejim değişikliği sağladık. Artık daha makul bir yapı ile karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.

Öte yandan, ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Başkan Yardımcısı James David Vance’in yer aldığı heyetin yeni bir diplomatik görev üstlenip üstlenmeyeceği sorusuna Trump yanıt vermekten kaçındı. Stratejik konular hakkında detay paylaşmayacağını belirtti.

MHP Lideri Devlet Bahçeli, partisinin grup toplantısında konuştu. Sözlerine ABD-İsrail ve İran arasında süren çatışmalarla başlayan Bahçeli, akabinde sözü Terörsüz Türkiye’ye getirdi.  Bir kez daha Terörsüz Türkiye’nin önemine dikkati çeken Bahçeli, yasal düzenlemeleri de gündemine aldı. Terörsüz Türkiye milli birlik ve kardeşlik projesidir. Gerekli yasal düzenlemeler için uygun iklim oluşmuştur.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE’YE DAİR

Kimse yanlış hesap yapmasın, tahriklere meyil etmesin, terörsüz Türkiye’yi sabote etmeye kalkmasın. Kardeşlik yeşerirken bölücü emellere heves edilmesin.” diyen Bahçeli, açıklamasında şöyle dedi:

“Değerli milletvekilleri, milli birlik ve beraberliğin tesisi ortak değerler ve geçmiş üzerinde inşa edilen bir millet anlayışıyla ve müşterek bir gelecek yürüyüşüyle mümkün olabilecektir. Aramızdaki sevgi ve muhabbeti diri tutarak, kardeşlik bağlarımızı güçlendirerek ortak gelecek hedefiyle vatanımız üzerinde ay yıldızlı bayrağımızın gölgesinde bir ve beraber olduğumuz müddetçe aşamayacağımız hiçbir engel, üstesinden gelemeyeceğimiz hiçbir zorluk yoktur. Birlik ve beraberliğimiz vatan sevgisinde tezahür etmekte, bağımsızlığımızın sembolü ay yıldızlı al bayrağımız dalgalandığı her yerde vücut bulmaktadır. ‘Korkma’ diye başlayan İstiklal Marşımız ise zulme ve zalime geçit vermemektedir.

“TOPLUMSAL MUTABAKAT ZEMİNİ ORTAYA ÇIKMIŞTIR”

Terörsüz Türkiye süreci, Türkiye’de huzur ve barış ortamını kalıcı kılarken aynı zamanda bölgesel istikrara da katkı sağlamayı hedeflemektedir.Terörsüz Türkiye, milli birlik ve kardeşlik projesidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kurulan ve önemli bir görev ifade eden Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu çalışmalarını tamamlamış, ortak komisyon raporu kabul edilmiş ve bir toplumsal mutabakat zemini ortaya çıkmıştır.”

“İÇERİSİNE GİRDİĞİMİZ BU YÜZYIL SAVAŞLARLA İLERLİYOR”

Bir yanda tarifsiz zenginlik ve doyumsuzluğun yarattığı sapkınlık, diğer yanda açlıktan ölen çocuklar ve sefaletin gölgesinde var olma mücadelesi veren masumlar bulunmaktadır.

Her ne kadar 21. yüzyılın demokrasinin yaygınlaşması, hukukun üstünlüğünün hakim kılınması, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması ve insanlığın ortak refahı ile mutluluğu açısından fırsatlar sunması beklense de ikinci çeyreğine girdiğimiz bu yüzyıl, uluslararası terörizm, göç, etnik çatışmalar, iç karışıklıklar, savaşlar, uluslararası hukuka aykırı çifte standartlar, açlık ve yoksulluk, zengin ülkeler ile fakir ülkeler arasında büyüyen uçurum ve çevresel felaketler gibi sorunlarla ilerlemektedir.

“AKTÖRLER DEĞİŞİYOR, AMAÇLAR DEĞİŞMİYOR”

Emperyalist güçler, insani duyarlılıkları ve uluslararası kuralları yok sayarak ya da ortadan kaldırarak kendi imtiyaz ağlarını genişletme çabası içindedir.

Teknolojik ve ekonomik hakimiyetin sağladığı üstünlükle hedef alınan ülkelerde etnik ve dini unsurlar, istikrarsızlaştırmanın en önemli araçları ya da iş birliği aktörleri olarak kullanılmaktadır. Maalesef bu gelişmeler, Müslüman coğrafyaların adeta kaderi haline gelmiştir.

Bölgemizde yaratılan nobranlığın, barbarlığın ve emperyalist heves ile emellerin önemli sebeplerinden biri de bundan yüz yıl önce kurgulanan, haritaların emperyalist masalarda çizildiği ve mazlum halkların sömürgeci canilere meze yapılmak istendiği Sykes-Picot düzeninin revize edilerek yeniden bölgemizde ve dünyada hakim kılınması arzusudur.

Aktörler ve araçlar değişse de taraflar ve emeller hiç değişmemektedir. Bir tarafta bugünün sömürgecileri ve emperyalistler, diğer tarafta mazlumlar ve mahzunlar bulunmaktadır.

Yeniden kurgulanan Sykes-Picot düzeninde ideolojik saplantıların ve teolojik sapkınlıkların iktidar olduğu İsrail’in İslam topraklarını işgal ve sömürme planı vardır.

Etnik, dini ve mezhepsel olarak binbir parçaya bölünmüş, istikrarsız, güvensiz, marjinalize edilmiş ve terörize edilmiş gruplarla çatışma ve kaosun egemen olduğu bir bölge hedeflenmektedir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) bir Hadis-i Şeriflerinde “Öyle insanlar vardır ki adeta hayrın anahtarları, şerrin kilitleri gibidir” buyurmuşlardır.

Öyleleri de vardır ki şerrin anahtarları, hayrın kilitleri gibidir. Bugün yaşadığımız Siyonist barbarlık, ABD ve İsrail ortak yapımı hukuksuzluğun, zulmün ve kötülüğün adeta şerrin anahtarıdır.

İsrail, Gazze başta olmak üzere İran ve Lübnan üzerinde izlediği saldırgan politikalarla bölgeyi adeta cehenneme çevirmiş ve huzur umudunun sönmesine neden olmuştur.

Açıkça görülmektedir ki İsrail, hem bölgenin hem de dünyanın huzur ve istikrarı için ciddi bir tehlike ve tehdittir. ABD’nin Orta Doğu politikasının İsrail tarafından esir alındığı algısı Batı ve Amerika halkında büyük tepkiye ve öfkeye neden olmaktadır.

İsrail’in katliam politikaları, Yahudilerin dünya genelinde nasıl algılanacağına dair oldukça kötü ve köklü bir değişimin zeminini hazırlamıştır.

“DEĞİŞMESİ GEREKEN REJİM İSRAİL’DEDİR”

Daha önce de ifade edildiği gibi dünya Yahudilerinin İsrail’in bu halinin sürdürülemez olduğunu ve Yahudiliğe zarar verdiğini görmesi ve bunu insanlığa ilan etmesi gerekmektedir. Bize göre İsrail antisemitizmi üreten yeni bir araç haline gelmiştir ve bu sapkınlıktan arındırılması dünya Yahudiliği için de oldukça önemli ve kaçınılmazdır.

Artık İsrail’in Netanyahu’ya mahkum ve mecbur olmadığının, Netanyahu’nun politika ve yaklaşımlarının Yahudiliği temsil etmediğinin yüksek sesle haykırılması zamanı gelmiştir. Orta Doğu’da bir rejim değişecekse bu İsrail olmalıdır.

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Trump’ın kendi ülkesi dahil birçok ülkedeki savaş karşıtı protestoları dikkate alarak Netanyahu’yu ve İsrail’i sınırlandırması zorunluluk halini almıştır. “Savaşları bitireceğim” diyerek iktidara gelen Trump, bu savaşla kapanmayacak bir yara ve tamiri zor bir yıkım meydana getirmiştir.

“SAHTE ZAFER İLANIYLA SAVAŞI BİTİRMEYE ÇALIŞIYORLAR”

Trump, 340 milyonluk Amerika Birleşik Devletleri’ni 10 milyonluk İsrail’in kan emici Başbakanı Netanyahu’nun kuyruğuna takmış ve tüm bölgeyi felakete sürüklemiştir. Şimdi de savaşı sahte bir zafer ilanıyla bitirmenin arayışı içindedir.

Böyle bir Amerika’nın büyük Amerika olamayacağı açıktır. Böyle bir Amerika’nın dünya barışı, düzeni, istikrarı ve refahı vadetmediği ortadadır. Ortaya çıkan bu çarpık düzenin sahiplerinin yaşattıklarını bir gün mutlaka kendilerinin de yaşayacakları beklenen bir durumdur.

“ZAMAN İRAN HALKININ YANINDA DURMA ZAMANIDIR”

Tüm bu cüretkar ve hesapsız saldırılar sürerken Türkiye olarak ayağımızı sağlam Anadolu’ya bastığımızı, gözümüzün ve kulağımızın ise Tebriz’de, Urumiye’de, Hemedan’da, Kerkük’te, Musul’da ve Erbil’de olduğunu dost, düşman bilmelidir.

Bizim için sadece bir komşu değil, din ve dil kardeşlerimizin ülkesidir. Tuğrul Bey’in Selçuklusu, Uzun Hasan’ın Akkoyunlusu, Nadir Şah’ın Afşarlısı, Şah İsmail’in Safevisi, İran bizim için Halaç’tır, Türkmen’dir, Kaşkay’dır.

Türk’üyle, Fars’ıyla, Kürt’üyle ve Arap’ıyla kardeştir. Zaman, geçmişte yapılan yanlışlıkları, komşuluk ve kardeşlik hukukuna uymayan davranışları ve kendi içindeki hak mahrumiyetlerini bir kenara bırakıp bu ahlaksız saldırı karşısında haktan ve hukuktan yana olmak ve Siyonist zalimliğe karşı İran halkının yanında durma zamanıdır.

“TÜRK MİLLETİ HER ZAMAN ZALİME KARŞI MAZLUMUN YANINDA OLMUŞTUR”

Çocukları öldüren, Gazze’yi on binlerce bombayla ve füzeyle yok eden, Kudüs’te mukaddeslere el süren, Lübnan’ı tarumar eden ve İslam ülkelerini birbirine düşüren bu şer ve fesat ittifakının karşısında durmak için insan olmak yeterlidir. Kaldı ki Türk milleti her zaman zalime karşı mazlumun yanında olmuştur. Savaşın uzamaması ve bir an önce ateşkesin sağlanması şüphesiz ki dünyanın geleceği için acil bir ihtiyaçtır.

Ancak üzülerek ifade etmek gerekir ki savaşın yaygınlaşması petrol, doğalgaz ve bunların türev ürünleriyle gıda fiyatlarında artışa, Körfez’deki Arap coğrafyasından göçe, Lübnan’da geri döndürülemez bir yıkıma ve mahvolmaya, Kızıldeniz’de çatışmaya ve Babülmendep Boğazı’nın kapanmasına, Irak’ın yeni bir belirsizlik ve çatışma sürecine girmesine, İsrail’in tüm dünyadaki Yahudilerin hayatını riske atmasına ve Yahudi karşıtlığının yükselmesine ve radikalizmin köklerinin güçlenmesine sebep olacaktır.

Bunun için diyorum ki dünya haksız ve hukuksuz saldırganlığın bedelinin ödenmediği bir yer olarak kalmamalıdır. Bebek, çocuk, kadın ve yaşlı demeden yapılan katliamların cezasız kaldığı bir dünya olmamalıdır.

Dünya, rafinerilerin, gaz yataklarının, petrol üretim sahalarının ve elektrik santrallerinin vurulup çevre felaketlerine yol açanların serbestçe dolaşabildiği bir yere dönüşmemelidir. İnsan hak ve hürriyetlerine, emeğe, alın terine, gözyaşına, adalet ve eşitlik arayışına sırt çevirenlerin insafına asla terk edilmemelidir.

“DÜNYA, TÜRKİYE’NİN ÇABALARINA SES VERMELİ”

Dünya, Türkiye’nin samimiyetle yürüttüğü diplomatik çabalara ses vermeli ve savaşa karşı ortak bir tavır geliştirme basiretini göstermelidir. Dünyanın mazlum ülkeleri ve yardım eli bekleyen insanlık umut aramaktadır. Bu nedenle Milliyetçi Hareket Partisi ve Cumhur İttifakı olarak milletimizin huzur ve refahını, sağlam ve egemenlik haklarımızı koruma sorumluluğumuzla birlikte İslam toplumlarına, Türk dünyasına ve bütün insanlığa adalet, ahlak ve akıl üçgeninde şekillenecek, ihmal edemeyeceğimiz sorumluluklarımız vardır.”

Küresel Gelişmeler Fiyatları Tetikliyor

ABD, İsrail ve İran arasında yükselen tansiyonun küresel enerji piyasalarını etkilemesi, akaryakıt fiyatlarına da doğrudan yansıyor. Uluslararası petrol fiyatlarındaki yükseliş ve döviz kurundaki hareketlilik, özellikle motorin fiyatlarını yukarı yönlü baskılamaya devam ediyor.

Mart ayı boyunca peş peşe gelen zam ve indirimlerle dalgalı bir seyir izleyen motorin fiyatları, kısa süreliğine 80 TL seviyesini aşmış, ardından sınırlı geri çekilmeler yaşanmıştı.

2,52 TL’lik Artış Bekleniyor

Sektör temsilcilerinin değerlendirmelerine göre, 1 Nisan itibarıyla motorine 2,52 TL zam yapılması öngörülüyor. Ancak nihai fiyat düzenlemesinin yetkili kurumların onayıyla netleşeceği belirtiliyor.

Benzin Fiyatlarında Değişiklik Yok

Mevcut bilgilere göre benzin grubunda ise herhangi bir fiyat değişikliği beklenmiyor.

Zam Sonrası Tahmini Motorin Fiyatları

Yeni artışın ardından motorin fiyatlarının bazı büyük şehirlerde şu seviyelere çıkması bekleniyor:

• İstanbul: 77,39 TL
• Ankara: 78,52 TL
• İzmir: 78,79 TL
• Doğu illeri: 80,24 TL

Bu artışla birlikte özellikle Doğu Anadolu bölgesinde motorin fiyatlarının yeniden 80 TL’nin üzerine çıkacağı öngörülüyor.

Fiyatlar Rekor Seviyeye Yaklaşıyor

Halihazırda İstanbul Avrupa Yakası’nda motorin fiyatı yaklaşık 74,87 TL, Ankara’da 76 TL ve İzmir’de 76,27 TL civarında bulunuyor. Beklenen zamla birlikte fiyatların yeniden rekor seviyelere yaklaşması bekleniyor.

Küresel Etkiler: Enerji ve Tedarik Zinciri Baskı Altında

İran’ın, ABD ve İsrail ile yaşanan gerilimin ardından Körfez’deki Amerikan üslerine yönelik saldırılar gerçekleştirmesi ve aynı süreçte Hürmüz Boğazı’nı kapatma hamlesi, dünya genelinde ekonomik dalgalanmalara yol açtı. Bu gelişmelerin etkisiyle özellikle Brent petrol fiyatlarında hızlı bir yükseliş gözlendi.

Enerji arzındaki aksaklıklar kısa sürede küresel çapta hissedildi. Birçok ülkede akaryakıt fiyatları art arda zamlanırken, lojistik ve sevkiyat süreçlerinde ciddi gecikmeler yaşanmaya başladı.

Yakıt Krizi ve Gıda Güvenliği Riski

Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim yalnızca enerji piyasasını değil, aynı zamanda tarım sektörünü de etkiledi. Bölgedeki sevkiyat sorunları nedeniyle gübre tedarik zincirinde aksamalar meydana geldi. FAO, bu gelişmelerin küresel gıda güvenliği açısından “sistematik bir şok” yaratabileceği uyarısında bulundu.

ABD’den NATO’ya Çağrı

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için NATO ülkelerine çağrıda bulundu. Ancak bu çağrıya rağmen somut bir uluslararası müdahale henüz gerçekleşmedi.

Trump ayrıca, enerji akışının engellenmesi durumunda İran’ın petrol altyapısına yönelik yeni saldırıların gündeme gelebileceğini belirterek sert bir uyarıda bulundu.

İran’ın Tutumu: “Sadece Düşmanlara Kapalı”

İranlı yetkililer ise Boğaz’ın tamamen kapatılmadığını, yalnızca ABD ve İsrail ile bağlantılı gemilere yönelik kısıtlama uygulandığını ifade etti. Yasaklı gemilerin geçiş girişiminde bulunması halinde askeri müdahale yapılacağı da vurgulandı.

Yeni Düzenleme: Geçiş Ücretleri Geliyor

Son gelişmeye göre İran Parlamentosu, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret alınmasını öngören yasa teklifini kabul etti. Bu kararın, uluslararası deniz ticareti ve enerji maliyetleri üzerinde ek baskı oluşturması bekleniyor.

28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik geniş çaplı hava operasyonlarıyla başlayan çatışmalar bir ayı geride bırakırken, bölgede tansiyon yüksek seyretmeye devam ediyor. Bu süreçte karşılıklı saldırılar sürerken, Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin aksaması ve petrol fiyatlarındaki yükseliş küresel etkiler yarattı.

4’lü Dışişleri Bakanları Toplantısı

Diplomatik çözüm arayışları kapsamında düzenlenen toplantıya Türkiye’nin yanı sıra Suudi Arabistan ve Mısır da katıldı. İki gün sürecek görüşmelerde, bölgesel gerilimin düşürülmesi, ateşkes ihtimali ve taraflar arasında doğrudan diyalog kurulması ele alınıyor.

Toplantıya ayrıca Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty da katıldı.

15 Maddelik Barış Teklifi

Bölgedeki çatışmaların daha geniş bir alana yayılmasını önlemek amacıyla Pakistan, arabuluculuk rolünü güçlendirdi. Bu kapsamda ABD’nin İran’a ilettiği; nükleer programın sınırlandırılması, füze kapasitesinin kısıtlanması ve bölgedeki vekil unsurlara desteğin kesilmesini içeren 15 maddelik teklif Tahran’a iletildi.

Şahbaz Şerif’in, Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmede de diplomatik çabalar ele alınırken, İran’ın arabuluculuk girişimlerine olumlu yaklaştığı ifade edildi.

Hürmüz Boğazı İçin Konsorsiyum İhtimali

Diplomatik kaynaklara göre, Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı üzerinden enerji akışını güvence altına almak amacıyla bir konsorsiyum kurabileceği de gündemde. Bu girişimin, gemi trafiğinin güvenliğini sağlayarak gerilimi azaltabilecek bir adım olabileceği değerlendiriliyor.

Türkiye’nin Aktif Diplomasi Trafiği

Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde Türkiye, savaşın başından bu yana ateşkes ve diplomasi çağrılarını sürdürüyor. Erdoğan, çatışmaların büyümeden durdurulması gerektiğini vurgularken, Türkiye’nin barış sürecine katkı sunmaya hazır olduğunu ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın; ABD, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile yaptığı görüşmelerde de diplomasi ve müzakere vurgusu öne çıktı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Türkiye’nin tüm taraflarla temas halinde olduğunu belirterek, bölgesel istikrarın korunmasının önemine dikkat çekti.

 Barış İçin Kritik Süreç

Savaşın 30. gününe girilirken sahada çatışmalar sürse de diplomatik kanalların açık kalması umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin daha önce farklı krizlerde üstlendiği arabuluculuk rolü, bu süreçte de dikkat çekiyor.

Uzmanlara göre, Pakistan öncülüğünde yürütülen bu çok taraflı görüşmeler, ateşkesin sağlanması açısından kritik bir fırsat olabilir. Artan insani ve ekonomik maliyetler, tarafları diplomasiye yönelten en önemli etkenler arasında gösteriliyor.

Saldırı sonrası bölgede büyük bir yangın çıktı. Endüstriyel tesislerin bulunduğu alandan yükselen yoğun siyah dumanlar gökyüzünü kaplarken, olay yerine sevk edilen ekipler yangını kontrol altına almak için çalışma başlattı.

28 Şubat’tan bu yana ABD ve İsrail’in Tahran, İsfahan gibi kritik noktalara düzenlediği hava operasyonlarıyla başlayan çatışma süreci, İran’ın balistik füze ve insansız hava araçlarıyla verdiği karşılıklarla devam ediyor. İran, bu kapsamda İsrail içindeki hedeflerin yanı sıra bölgedeki ABD üslerini ve Körfez hattındaki noktaları da hedef alıyor.

Endüstriyel Bölgede Yangın ve Hasar

Son saldırıda vurulan sanayi tesislerinde yangın çıktığı ve alevlerin geniş bir alana yayıldığı bildirildi. Görüntülerde çalışanların bölgeden tahliye edildiği ve acil müdahale ekiplerinin yoğun çaba sarf ettiği görüldü.

İlk belirlemelere göre olayda can kaybı ya da yaralanma rapor edilmedi; ancak tesislerde ciddi maddi hasar meydana geldiği ifade ediliyor. İsrail hava savunma sistemlerinin bazı füzeleri etkisiz hale getirdiği, ancak bazı mühimmatın hedefe ulaşarak yangına neden olduğu belirtildi.

Kimyasal Risk Endişesi

Saldırının gerçekleştiği bölgede, özellikle Negev Çölü çevresindeki kimyasal tesislere yönelik doğrudan ya da yakın isabetlerin olduğu bildirildi. Bu durum, olası kimyasal sızıntı riskini gündeme getirdi.

Uzmanlar, bu tür tesislerde meydana gelen patlama ve yangınların toksik gazların havaya karışmasına yol açabileceğini belirtiyor. Özellikle fosfor veya fosfat bazlı maddelerin açığa çıkması halinde solunum yolu hastalıkları, cilt tahrişleri ve uzun vadeli çevresel kirlilik gibi risklerin oluşabileceği ifade ediliyor.

Yetkililer tarafından şu ana kadar büyük çaplı bir kimyasal sızıntı ya da kitlesel zehirlenme vakası doğrulanmadı. Ancak bazı yerel raporlarda, yoğun duman nedeniyle kısa süreli tahliye önlemlerinin alındığı bilgisi paylaşıldı.

 Diplomatik Girişimler Sürüyor

Çatışmalar sahada tüm şiddetiyle devam ederken diplomatik çözüm arayışları da sürüyor. Bu kapsamda Pakistan’da düzenlenen dörtlü dışişleri bakanları toplantısında, bölgedeki krizin azaltılmasına yönelik adımlar ele alınıyor.

Uzmanlar, savaşın uzaması halinde özellikle sanayi ve kimyasal tesislere yönelik saldırıların hem çevre hem de halk sağlığı üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceği uyarısında bulunuyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tırmanan kriz, özellikle enerji taşımacılığı açısından kritik olan bölgede tanker trafiğini yavaşlattı. Bu gelişmeler, küresel jet yakıtı fiyatlarının kısa sürede ciddi şekilde artmasına neden oldu.

Verilere göre ABD’de jet yakıtı fiyatı kısa bir zaman diliminde iki kattan fazla yükseldi. Argus ABD Jet Yakıt Endeksi’ne göre galon fiyatı 27 Mart itibarıyla yaklaşık 2,17 dolardan 4,57 dolara çıktı. Bu artış, havayolu şirketlerinin maliyetlerini doğrudan yukarı çekiyor.

Uzmanlar, mevcut fiyat seviyelerinin devam etmesi halinde şirketlerin yakıt stoklarının birkaç hafta içinde kritik seviyelere inebileceğini belirtiyor. Bu durumun, uçuşlarda azalmaya ve bilet fiyatlarında artışa neden olabileceği ifade ediliyor.

United Airlines CEO’su Scott Kirby, artan yakıt maliyetleri nedeniyle kısa vadede uçuş kapasitesini yaklaşık yüzde 5 azaltmayı planladıklarını açıkladı. Kirby, mevcut fiyatların sürmesi halinde şirketin yıllık maliyetlerinin 11 milyar dolar artabileceğini dile getirdi.

Benzer şekilde Delta Air Lines CEO’su Ed Bastian da yalnızca mart ayında yakıt giderlerindeki artışın şirkete 400 milyon dolara kadar ek yük getirdiğini ve bu artışın bilet fiyatlarına yansımaya başladığını söyledi.

Arz Krizi Endişesi

Orta Doğu, küresel jet yakıtı tedarikinde kritik bir konumda bulunuyor. Bölgeden günlük yaklaşık 1,1 milyon varil ihracat yapılırken, bu miktar dünya tüketiminin yüzde 15 ila 17’sine karşılık geliyor.

Ancak Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar, bu arzın küresel pazarlara ulaşmasını zorlaştırıyor. Tanker trafiğindeki yavaşlama, enerji piyasalarında belirsizliği artırırken havacılık sektöründe maliyet baskısını derinleştiriyor.

Analistler, yaşanan gelişmelerin yalnızca ABD ile sınırlı kalmayacağını, küresel ölçekte uçak bileti fiyatlarının yükselmesine ve seyahat planlarının yeniden gözden geçirilmesine neden olabileceğini belirtiyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu sularında görev yapan ve dünyanın en büyük uçak gemisi olarak bilinen USS Gerald R. Ford’un bölgeden çekilme nedenine dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Trump, geminin İran tarafından gerçekleştirilen yoğun saldırılar sonucunda hasar gördüğünü ve bu sebeple geri çekilmek zorunda kaldığını ifade etti.

Toplantıya, Savunma Bakanı Yisrael Katz, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir başta olmak üzere önemli güvenlik isimleri katıldı.

Görüşmede, İsrail ordusunun operasyonları ile birlikte iç istihbarat birimi Şin-Bet (Şabak) ve polis teşkilatının yürüttüğü faaliyetlerin kapsamlı şekilde ele alındığı ifade edildi. Toplantıya ilişkin bazı fotoğraflar da kamuoyuyla paylaşıldı.

Öte yandan, son günlerde sosyal medyada yayılan “Netanyahu’nun öldüğü” yönündeki iddialar gündem olmuştu. Bu söylentilere yanıt veren Netanyahu, bir kafede çekilmiş görüntülü mesaj paylaşarak iddiaları tiye aldı. Paylaştığı videoda elini göstererek esprili bir şekilde tepki verdi.

Söz konusu görüntülerin gerçek olup olmadığı da tartışma konusu olurken, bazı kullanıcılar videonun yapay zekâ ile üretilmiş olabileceğini öne sürdü.

İlerleyen süreçte Netanyahu’nun, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee ile bir araya geldiği ve görüşme sonrası ikili arasında gerçekleşen kısa sohbetin görüntülerinin de paylaşıldığı aktarıldı.

Bakanlık açıklamasına göre, İran’dan fırlatıldığı değerlendirilen üç balistik füze Türkiye’ye doğru yöneldi. İlk füze, Türk hava sahasına ulaşmadan Doğu Akdeniz’de görev yapan NATO unsurları tarafından etkisiz hale getirildi. Füzenin parçalarının Hatay’ın Dörtyol ilçesine düştüğü, olayda herhangi bir can kaybının yaşanmadığı bildirildi.

İkinci füze Türkiye hava sahasına girdikten sonra Gaziantep üzerinde NATO savunma sistemleri tarafından imha edildi. Üçüncü füze ise Adana’daki İncirlik Hava Üssü çevresinde etkisiz hale getirildi. Patlama seslerinin duyulduğu bölgede herhangi bir yaralanma ya da hasar oluşmadığı açıklandı.

Yaşanan gelişmelerin ardından İran tarafı, söz konusu füzelerin kendilerine ait olmadığını öne sürerken, Türkiye olayın aydınlatılması için diplomatik temaslarını sürdürüyor.

MSB, hava sahasının güvenliğini artırmak amacıyla ilave tedbirlerin devreye alındığını belirtti. Daha önce Malatya’daki radar üssünün korunması için konuşlandırılan Patriot hava savunma sistemine ek olarak, Adana’da bulunan mevcut sisteme ikinci bir Patriot bataryasının daha yerleştirileceği duyuruldu. Yeni sistemin NATO’nun Almanya’daki Ramstein Üssü üzerinden görevlendirildiği ifade edildi.

Öte yandan MSB Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, son bir haftada 6 PKK mensubunun teslim olduğunu açıkladı. Operasyon bölgelerinde sığınak ve mühimmat imha çalışmalarının sürdüğünü belirten Aktürk, Suriye’de tespit edilerek imha edilen tünel uzunluğunun 767 kilometreye ulaştığını kaydetti.

Hudut güvenliği kapsamında ise son bir haftada 139 kişinin yakalandığı, yılbaşından bu yana yakalanan kişi sayısının 1417’ye ulaştığı bildirildi. Aynı dönemde yasa dışı geçişi engellenen kişi sayısının ise 15 bin 979 olduğu ifade edildi.

Bakanlık ayrıca, İsrail’in bölgedeki askeri faaliyetlerinin istikrarsızlığı artırdığına dikkat çekerek, Gazze ve Batı Şeria’daki gelişmelere ilişkin uluslararası topluma çağrıda bulundu. Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji arzı açısından önemine de vurgu yapılarak, bölgede gerilimin düşürülmesi gerektiği belirtildi.

Açıklamada, Türkiye’nin yerli savunma projeleri kapsamında geliştirilen “Süper Şimşek” hava araçlarının da envantere alındığı bilgisi paylaşıldı.

AK PARTİ İFTAR PROGRAMINDA KONUŞTU

AK Parti Kongre Merkezi’nde düzenlenen AK Parti Önceki Dönem Milletvekilleri ve MYK üyeleriyle gerçekleştirilen iftar programına katılan Erdoğan, burada hem iç hem de dış gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Ramazan ayının manevi atmosferine değinen Erdoğan, birlik ve dayanışma vurgusu yaparak davete katılanlara teşekkür etti ve Ramazan ayının İslam dünyasına hayırlar getirmesini temenni etti.

“TÜRKİYE BARIŞ VE DİPLOMASİDEN YANA”

Konuşmasında Orta Doğu’da devam eden çatışmalara değinen Erdoğan, Türkiye’nin her zaman barıştan yana bir politika izlediğini belirtti.

Erdoğan, “Türkiye her zaman savaşın değil, barışın tarafındadır. Çatışmanın değil diplomasinin yanında yer alır. Kaos ve kargaşa yerine huzur ve istikrarı savunur” ifadelerini kullandı.

Bölgede çatışmaların sona ermesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, Türkiye’nin ateşkesin sağlanması ve tarafların yeniden müzakere sürecine dönmesi için yoğun diplomatik çaba gösterdiğini söyledi.

ORTA DOĞU’DA GERİLİM ARTIYOR

Erdoğan konuşmasında Orta Doğu’daki gerilimin son dönemde daha da arttığına dikkat çekti. İsrail’in Gazze’deki saldırılarını sürdürdüğünü ve bölgedeki askeri hareketliliğin genişlediğini ifade eden Erdoğan, çatışmaların bölgeyi daha büyük bir felakete sürükleme riski taşıdığını belirtti.

“ATEŞKES VE MÜZAKERE İÇİN ÇALIŞIYORUZ”

Türkiye’nin bölgede daha fazla can kaybı yaşanmaması için çaba gösterdiğini dile getiren Erdoğan, şu mesajı verdi:

“Artık bölgemizde gözyaşları dinsin, çatışmalar sona ersin ve sükun hakim olsun istiyoruz. Eller tetikten çekilsin, ateşkes sağlansın ve taraflar yeniden müzakere masasına dönsün diye yoğun bir diplomasi yürütüyoruz.”

Erdoğan ayrıca Türkiye’nin geçmişte yaşanan krizlerde olduğu gibi bu süreçten de birlik ve dayanışma içinde çıkacağına inandığını söyledi.

Bölgede ABD ve İsrail ile İran arasında yaşanan çatışmaların 12’nci gününe girilirken, tarafların karşılıklı saldırıları sürüyor. Askeri hareketlilik devam ederken liderlerden gelen açıklamalar da dikkat çekiyor.

SAVAŞIN BİTMESİ İÇİN 3 ŞART

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif ile gerçekleştirdiği telefon görüşmelerine değinen Pezeşkiyan, İran’ın bölgede barış ve istikrardan yana olduğunu vurguladı.

Pezeşkiyan, ABD ve İsrail ile yaşanan çatışmanın sona ermesi için üç temel şart sundu. Buna göre İran Cumhurbaşkanı, ülkesinin “meşru haklarının tanınması, uğranılan zarar için tazminat ödenmesi ve yeniden saldırı olmayacağına dair güçlü bir uluslararası güvence verilmesi” gerektiğini ifade etti.

GERİLİM KÜRESEL ENERJİ PİYASASINI ETKİLEDİ

Bölgedeki çatışmalar sadece askeri boyutta kalmadı; küresel enerji piyasaları da gelişmelerden doğrudan etkilendi. Artan güvenlik riskleri özellikle deniz ticaretinde ciddi aksamalara yol açtı.

İran Devrim Muhafızları’nın 3 Mart’ta Strait of Hormuz geçişlerini kapatmasının ardından dünya enerji piyasalarında dalgalanma yaşandı. Petrol sevkiyatlarının aksamasıyla birlikte Brent Crude Oil fiyatı varil başına 100 doların üzerine çıktı. Bu gelişme, küresel ölçekte enerji krizine dair endişeleri de artırdı.

Bu gelişme İran siyasetinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilirken, kararın ardından uluslararası basında farklı iddialar gündeme geldi.

“ÖLDÜ” İDDİALARI ORTAYA ATILDI

Batı basınında yer alan bazı haberlerde, yeni lider olarak seçilen Mücteba Hamaney’in saldırılar sırasında hayatını kaybetmiş olabileceği öne sürüldü. Ancak İranlı yetkililer bu iddiaları kesin bir dille reddetti.

Tahran yönetimi, Mücteba Hamaney’in hayatta olduğunu ve güvenliğinin sağlandığını duyurdu.

YÜKSEK GÜVENLİKLİ BİR NOKTADA BULUNUYOR

The New York Times gazetesine konuşan üç İranlı yetkili, Mücteba Hamaney’in şu anda yüksek güvenlik önlemleri altında bir yerde tutulduğunu ve iletişiminin sınırlı olduğunu aktardı.

Yetkililere göre bu tedbirler güvenlik gerekçesiyle alındı. Hamaney’in herhangi bir mesaj yayımlaması ya da görüntü vermesi durumunda bulunduğu yerin tespit edilerek yeni bir saldırının hedefi olabileceği değerlendiriliyor.

YARALANDIĞI İDDİASI GÜNDEME GELDİ

Aynı kaynaklar, saldırıların ilk gününde Mücteba Hamaney’in yaralanmış olabileceğine dair bilgilerin hükümet içindeki üst düzey isimler tarafından iletildiğini öne sürdü.

İsrailli iki askeri yetkili de kendi istihbaratlarının, Hamaney’in 28 Şubat’taki saldırılarda bacaklarından yaralandığını gösterdiğini iddia etti. Ancak yaralanmanın nasıl gerçekleştiği ya da ne kadar ciddi olduğu konusunda kesin bir bilgi bulunmuyor.

TRUMP’TAN SERT MESAJ

ABD Başkanı Donald Trump da daha önce Mücteba Hamaney’in İran’ın yeni lideri olma ihtimaline ilişkin açıklamalarda bulunmuştu.

Trump, Hamaney’in liderliğinin kabul edilemez olduğunu belirterek, “Hamaney’in politikalarını sürdürecek ve birkaç yıl içinde ABD’yi yeniden bir savaşa sürükleyebilecek bir İran lideri istemiyorum” ifadelerini kullanmıştı.

Türkiye, bölgede barış ve istikrarın korunması için diplomatik girişimlerini sürdürürken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde yürütülen diplomasi trafiği devam ediyor.

BAKANLAR MECLİS’İ BİLGİLENDİRDİ

Barış diplomasisi kapsamında temaslarını sürdüren Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, TBMM Genel Kurulu’nda milletvekillerine bölgedeki gelişmeler hakkında bilgi verdi.

Bakanların bilgilendirmesinde özellikle son günlerde İran’dan Türkiye yönüne gelen ve etkisiz hale getirilen balistik füze olayının da gündeme gelmesi bekleniyor.

GENEL KURUL NUMAN KURTULMUŞ BAŞKANLIĞINDA TOPLANDI

Genel Kurul, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında toplandı. Kurtulmuş, oturumun açılışında yaptığı konuşmada yürütmenin, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına ilişkin gündem dışı söz talebinde bulunduğunu bildirdi.

Kurtulmuş, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in gündem dışı konuşma yapacağını belirtti. Bu kapsamda her iki bakana 30’ar dakika söz verildi. Ardından siyasi parti gruplarına 20’şer dakika, grubu bulunmayan partilerden iki milletvekiline ise 5’er dakika konuşma süresi tanındı.

MECLİS’TE KAPALI OTURUMA GEÇİLDİ

Gündem dışı konuşmalar başlamadan önce AK Parti’nin görüşmelerin kapalı yapılmasına yönelik önergesi oylamaya sunuldu ve kabul edildi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, kapalı oturum nedeniyle salonda bulunma yetkisi olmayan dinleyicilerin ve görevlilerin dışarı çıkmasını istedi. Salonun boşaltılmasının ardından birleşime kısa bir ara verildi.

Aranın ardından sadece yeminli stenograflar ve görevli personelin bulunduğu ortamda Genel Kurul kapalı oturuma geçti. Bu süreçte Meclis’teki basın büroları ile kulisler de boşaltıldı.

KAPALI OTURUMA KATILAN İSİMLER

Kapalı oturuma AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala ve DSP Genel Başkanı Önder Aksakal da katıldı.

Meclis’te yapılan bu kapalı oturumda, Türkiye’nin güvenlik durumu ve Orta Doğu’daki gelişmelerin tüm yönleriyle ele alındığı belirtiliyor.

Orta Doğu’da müzakere girişimleriyle başlayan süreç, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik geniş çaplı saldırılarıyla sıcak çatışmaya dönüştü. İran’ın karşılık vermesiyle tırmanan savaşta binlerce kişinin hayatını kaybettiği belirtilirken, çatışmaların 11’inci gününde önemli mesajlar verildi.

“İRAN İLE GÖRÜŞEBİLİRİM”

Trump, yaptığı açıklamada İran ile diyalog ihtimalinin bulunduğunu ifade ederek “İran ile görüşebilirim” dedi. Bu sözler, savaşın devam ettiği bir dönemde barış ihtimaline dair yeni bir tartışma başlattı.

“MÜMKÜN AMA ŞARTLARA BAĞLI”

ABD basın kuruluşu Fox News’e konuşan Trump, İran tarafının görüşme konusunda istekli olduğunu duyduğunu söyledi. Trump, olası görüşmeye ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“İranlıların konuşmak istediğini duyuyorum. Bu mümkün ancak bazı şartlara bağlı. Aslında konuşmak zorunda değiliz ama yine de bu ihtimal var.”

İRAN’IN YENİ LİDERİNE TEPKİ

Trump, İran’daki liderlik sürecini de yakından takip ettiklerini belirtti. ABD ve İsrail saldırılarında hayatını kaybettiği bildirilen İran’ın dini lideri Ali Khamenei’nin ardından, oğlu Mojtaba Khamenei’nin ülkenin yeni lideri olma ihtimaline değinen Trump, bu gelişmeden memnun olmadığını dile getirdi.

Trump, Mücteba Hamaney’in lider seçilmesini “büyük bir hata” olarak nitelendirirken, “Orada kalıp kalamayacağını göreceğiz.” ifadelerini kullandı.

“SAVAŞ NEREDEYSE TAMAMLANDI”

Trump, kısa süre sonra CBS News’e yaptığı açıklamada ise çatışmaların son aşamaya yaklaştığını iddia etti. İran’ın askeri kapasitesinin ciddi şekilde zayıflatıldığını savunan Trump, İran’ın donanmasının, iletişim sistemlerinin ve hava kuvvetlerinin büyük ölçüde devre dışı bırakıldığını söyledi.

Trump ayrıca füze sistemleri, insansız hava araçları ve üretim tesisleri dahil çok sayıda hedefin saldırılarla imha edildiğini ileri sürdü.

PETROL FİYATLARI DALGALANIYOR

Çatışmaların etkisi küresel enerji piyasalarında da hissediliyor. Brent petrolün varil fiyatı uluslararası piyasalarda 114 doların üzerine çıktıktan sonra Trump’ın savaşın seyrine ilişkin açıklamaları sonrası 86 dolar seviyesine kadar geriledi.

Petrol fiyatlarının yükselmesini beklediğini belirten Trump, fiyatların kısmen yapay şekilde artırıldığını savundu. Trump, “Petrol fiyatlarının yükseleceğini biliyordum ve yükseldi. Ancak muhtemelen düşündüğüm kadar yüksek olmadı.” değerlendirmesinde bulundu.