Aybüke Türk Haber "Habere Bozkutça Bakış"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanghay İşbirliği Teşkilatı Zirvesi kapsamında gerçekleştirdiği temasların ardından Türkiye’nin dış politika ve güvenlik gündemine ilişkin önemli mesajlar verdi. Erdoğan, S-400’lerin üçüncü bir ülkeye devri iddiası, F-35 programı, Rusya-Ukrayna savaşı, Terörsüz Türkiye süreci, Suriye ve Yunanistan’la ilişkiler hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Teşkilatı Zirvesi’ne katılan Erdoğan, ziyaretinin ardından Türkiye’ye dönüş yolunda gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Zirvede “şeref konuğu” olarak yer aldığını belirten Erdoğan, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov başta olmak üzere çeşitli liderlerle gerçekleştirdiği görüşmelerin yanı sıra Türkiye’nin teşkilatla ilişkilerine ilişkin de mesajlar verdi.
S-400 ve F-35 konusunda dikkat çeken açıklama
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, Türkiye’nin Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye devredilebileceğine ilişkin gündem de soruldu.
Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmede ikili ilişkiler kapsamındaki tüm başlıkların ele alındığını belirterek Türkiye’nin geçmişte F-35 programına ortak olduğunu hatırlattı.
Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil olması yönündeki görüşmelerin sürdüğünü belirten Erdoğan, ABD’deki sürecin tamamlanmasıyla S-400 kaynaklı meselenin geride kalabileceği mesajını verdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca Türkiye’nin savunma sanayisinde kendi projelerinden vazgeçmeyeceğini vurguladı. Erdoğan, KAAN projesinin yanı sıra yerli hava savunma sistemlerinin geliştirilmesine devam edileceğini belirterek Türkiye’nin farklı seçeneklerini artırdığını ifade etti.
Putin ile görüşmesinin detaylarını anlattı
Erdoğan, Putin’le görüşmesinin oldukça samimi ve verimli geçtiğini söyledi.
Rusya-Ukrayna savaşının da görüşmenin önemli başlıklarından biri olduğunu belirten Erdoğan, Moskova ile Kiev arasındaki çatışmaların bir an önce sona ermesinin hem Türkiye’nin hem de Putin’in beklentisi olduğunu ifade etti.
Türkiye’nin savaşın sona ermesi için diplomatik girişimlerini sürdürmeye hazır olduğunu kaydeden Erdoğan, “Savaşın değil, barışın kazanacağı” değerlendirmesinde bulundu.
Erdoğan ayrıca Rusya ile Türkiye arasındaki enerji, ticaret, turizm ve yatırım ilişkilerine dikkat çekti. Türkiye’nin milyonlarca Rus turisti ağırladığını belirten Cumhurbaşkanı, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin önemine vurgu yaptı.
Şanghay İşbirliği Teşkilatı için “360 derece” mesajı
Erdoğan, Şanghay İşbirliği Teşkilatı’nın Asya-Pasifik ile Orta Doğu’yu buluşturan önemli yapılardan biri olduğunu belirtti.
Teşkilatın geniş ekonomik ve demografik kapasitesine dikkat çeken Erdoğan, Türkiye’nin üye ülkelerle yıllık ticaret hacminin 150 milyar dolara yaklaştığını söyledi.
Türkiye’nin “Yeniden Asya” girişimi doğrultusunda bölge ülkeleriyle ilişkilerini geliştirdiğini belirten Erdoğan, Şanghay İşbirliği Teşkilatı ile ilişkilerin daha ileri seviyeye taşınabileceğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı, Türkiye’nin olası üyelik perspektifinin Batı’dan kopuş anlamına gelmediğini de vurgulayarak Ankara’nın hem Doğu hem Batı ile ilişkilerini geliştirmeye devam edeceğini söyledi.
Mekke İttifakı için yeni adımlar
Erdoğan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında oluşturulan Mekke İttifakı kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin de bilgi verdi.
İstanbul’da gerçekleştirilen toplantıda siyasi ve askeri konuların ele alındığını belirten Erdoğan; savunma sanayisi, askeri eğitim, standardizasyon ve operasyonel iş birliği gibi başlıkların gündemde olduğunu söyledi.
İttifakın bölgede güvenlik ve istikrar amacı taşıdığını belirten Erdoğan, üç ülkenin iş birliğini güçlendirerek sürdüreceğini ifade etti.
“Terörsüz Türkiye” sürecinde takvim açıklaması
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin soruya da yanıt verdi.
Sürecin belirli bir takvimden ziyade ulaşılması gereken bir hedef olarak görülmesi gerektiğini belirten Erdoğan, devletin kendi yol haritası ve planlamasının bulunduğunu söyledi.
Meclis’teki mutabakatın önemine dikkat çeken Erdoğan, sürecin ilgili kurumların koordinasyonunda ilerlediğini belirtti.
Örgütün silah bırakması ve tasfiye sürecinin yasal düzenlemelerin uygulanması açısından önem taşıdığını ifade eden Erdoğan, gerekli tespit ve teyit mekanizmalarının belli olduğunu söyledi.
Erdoğan ayrıca toplumsal bütünleşmeyi zedeleyecek, geçmişteki fay hatlarını yeniden harekete geçirecek söylemlerden kaçınılması gerektiğini vurguladı.
YPG-PYD’nin fesih kararı hakkında konuştu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, YPG-PYD’nin fesih ve entegrasyon sürecine ilişkin gelişmeleri de değerlendirdi.
Söz konusu gelişmeden Suriye halkı adına memnuniyet duyduğunu belirten Erdoğan, alınan kararların sahada uygulanmasının Türkiye tarafından yakından takip edildiğini söyledi.
Suriye’nin tüm unsurlarıyla birlik ve bütünlük içinde olmasını istediklerini ifade eden Erdoğan, Türkiye’nin Suriye’nin yeniden imarı ve kalkınması konusunda destek vermeye devam edeceğini kaydetti.
Erdoğan, Suriye’nin terör örgütlerinin faaliyet gösterdiği bir alan haline gelmemesi gerektiğini belirterek bölgedeki istikrarın Türkiye açısından doğrudan önem taşıdığını dile getirdi.
Karadeniz’deki gemiler için güvenlik mesajı
Karadeniz’de ticari gemilerin hedef alınmasına ilişkin de konuşan Erdoğan, yalnızca Türk bayraklı veya Türk şirketlerinin işlettiği gemilerin değil, bölgedeki tüm sivil deniz taşımacılığının güvenliğinin önemli olduğunu söyledi.
Karadeniz’de ticari taşımacılığın güvenliğini kalıcı hale getirecek bir mekanizmaya ihtiyaç bulunduğunu belirten Erdoğan, tahıl krizinin yeniden büyümeden gerekli girişimlerin yapılması gerektiğini ifade etti.
Yunanistan’a: “Kimsenin toprağında gözümüz yok”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yunanistan’ın gayriaskeri statüdeki adaları silahlandırdığı yönündeki gelişmeler konusunda da sert mesajlar verdi.
Türkiye’nin Yunanistan’la iyi komşuluk ilişkilerinden yana olduğunu belirten Erdoğan, Ankara’nın yapıcı tutum sergilediğini ancak bunun bir zafiyet olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin başka ülkelerin topraklarında gözü olmadığını vurgulayan Erdoğan, uluslararası anlaşmalara uyulması gerektiğini belirtti.
Yunanistan’ın adaların silahlandırılması konusunda attığı adımlardan vazgeçmesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, Türkiye’nin bölgede barış, güvenlik ve istikrar için çalışmayı sürdüreceğini kaydetti.
Erdoğan’ın açıklamalarında öne çıkan başlıklar
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dönüş yolunda yaptığı açıklamalarda şu başlıklar öne çıktı:
S-400: Üçüncü ülkeye devir iddiası ve ABD ile yürütülen süreç.
F-35: Türkiye’nin programa yeniden dahil olmasına yönelik görüşmeler.
KAAN: Yerli savaş uçağı projesinden vazgeçilmeyeceği mesajı.
Rusya-Ukrayna savaşı: Putin’in de savaşın sona ermesini istediği değerlendirmesi.
Şanghay İşbirliği Teşkilatı: Türkiye’nin Doğu ve Batı ile ilişkilerini birlikte geliştirme yaklaşımı.
Terörsüz Türkiye: Sürecin bir takvimden çok hedef olarak ele alınması.
Suriye: YPG-PYD’nin fesih ve entegrasyon sürecinin takip edildiği mesajı.
Karadeniz: Sivil deniz taşımacılığının güvenliğinin sağlanması çağrısı.
Yunanistan: Gayriaskeri statüdeki adaların silahlandırılmasına tepki.
