Aybüke Türk Haber "Habere Bozkutça Bakış"
Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde ve Adana Valiliği himayesinde gerçekleştirilen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Şehir Koordinasyon Toplantısı’nda, kentin plastik atık yönetimindeki mevcut durumu, yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri kapsamlı şekilde ele alındı.
Sıfır Atık Hareketi kapsamında yürütülen istişare sürecinin Adana ayağında; kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sanayi ve ticaret odaları, organize sanayi bölgeleri, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcileri bir araya geldi.
PLASTİK ATIK YÖNETİMİNDE ORTAK AKIL VURGUSU
Toplantıda plastik atık sorununun tek bir kurum veya sektörün çabasıyla çözülemeyeceği vurgulandı. Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Adana’daki buluşmada mevcut durumun yanı sıra ihtiyaçların ve çözüm önerilerinin değerlendirildiğini belirtti.
Ağırbaş, yalnızca denizlerdeki plastik atıkların temizlenmesinin yeterli olmayacağını, karadan denize ulaşan kirliliğin de kaynağında önlenmesi gerektiğini ifade etti.
Adana’nın ardından Mersin, Muğla ve Antalya’da da şehir koordinasyon toplantıları yapılması planlanıyor. Bu toplantılardan elde edilecek değerlendirmelerin, 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’na aktarılması hedefleniyor. Çalıştaya 17 bakanlık, 40’tan fazla genel müdürlük, yerel yönetimler, akademi, sivil toplum kuruluşları ve ilgili paydaşların katılması planlanıyor.
PLASTİK KİRLİLİĞİ VE İKLİM KRİZİ BİRLİKTE ELE ALINACAK
Toplantıda plastik kirliliğinin iklim krizinden ayrı değerlendirilemeyeceğine dikkat çekildi. Plastik atıkların azaltılması, kaynakların daha verimli kullanılması ve döngüsel ekonominin geliştirilmesinin iklim eyleminin de önemli bir parçası olduğu belirtildi.
Sıfır Atık Hareketi’nin, atıkların azaltılmasının ötesinde kaynakların korunması, sürdürülebilir üretim ve tüketim ile döngüsel ekonomiyi kapsayan geniş bir dönüşüm anlayışına dönüştüğü ifade edildi.
ADANA’DA 159 HABERSİZ DENETİM YAPILDI
Adana Valisi Mustafa Yavuz, plastik ve mikroplastik kirliliğinin çok yönlü bir konu olduğunu belirterek, özellikle 2026 yaz döneminde Akdeniz Bölgesi’nde tespit edilen mikroplastik kirliliği nedeniyle atık geri kazanım tesislerine yönelik habersiz denetimlerin artırıldığını açıkladı.
Valilik koordinasyonunda 27 Temmuz-15 Ağustos 2026 tarihleri arasında 159 denetim gerçekleştirildi. Denetimlerin temel amacı; çevre kirliliğini kaynağında önlemek, işletmelerin mevzuata uyumunu sağlamak ve geri dönüşüm süreçlerinin daha izlenebilir hale getirilmesi olarak belirtildi.
KAYIT DIŞI FAALİYETLERE KARŞI DENETİM ARTACAK
Toplantıda atık yönetimi altyapısının güçlendirilmesi, atıkların kaynağında ayrıştırılması ve geri dönüşüm uygulamalarının geliştirilmesi de gündeme geldi.
Geri dönüşüm tesislerinde çevresel tedbirlerin eksiksiz uygulanması, lisanslı ve modern tesislerin desteklenmesi, atık tesislerinin uygun alanlarda toplu şekilde faaliyet gösterebilmesi ve kayıt dışı faaliyetlerle mücadele edilmesi gerektiği değerlendirildi. İzinsiz veya ruhsatsız işletmelerin etkin biçimde denetlenmesi konusunda ortak irade ortaya konuldu.
ADANA İÇİN İL EYLEM PLANI HAZIRLANIYOR
Toplantıda yerel yönetimler tarafından atık getirme merkezlerinin kurulması, sanayi ve üniversiteler arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi ve geri dönüşüm alanındaki AR-GE çalışmalarının artırılması önerileri öne çıktı.
Kirliliğin yalnızca kanallardaki atıkları temizleyerek çözülemeyeceği, asıl hedefin plastik atıkların su kaynaklarına ulaşmadan kaynağında önlenmesi olduğu vurgulandı.
Bu doğrultuda atıklar, su arıtma tesisleri, kanallar, geri dönüşüm tesisleri ve mikroplastik kirliliğiyle mücadeleyi kapsayacak Adana İl Eylem Planı için hazırlık çalışmalarının sürdüğü bildirildi. Toplantıda ortaya çıkan sorun ve çözüm önerilerinin de plana dahil edilmesi planlanıyor.
ADANA’NIN PLASTİK DÖNGÜSÜ MASAYA YATIRILDI
Toplantıda Adana’nın plastik döngüsündeki mevcut durum ayrıntılı şekilde değerlendirildi. Plastik atıkların kaynağında azaltılması, ayrı toplama sistemlerinin geliştirilmesi, geri dönüşüm ve yeniden kullanım altyapısının güçlendirilmesi ile atıkların çevreye ve su kaynaklarına ulaşmasının önlenmesi konuları ele alındı.
Adana’nın sanayi, tarım ve ticaret kapasitesi ile Akdeniz Havzası’na bağlantısı nedeniyle plastik döngüsünde önemli bir konumda bulunduğu belirtildi. Plastik atık yönetiminin yalnızca toplama ve bertaraf faaliyetlerinden ibaret olmadığına dikkat çekildi.
DENİZ VE KIYILARIN KORUNMASI ÖNCELİKLİ GÜNDEM
Toplantının önemli başlıklarından biri de plastik atıkların karasal kaynaklardan su yollarına ve denizlere ulaşmasının engellenmesi oldu.
Plastik kirliliğinin yalnızca kentlerin atık yönetimiyle sınırlı olmadığı; nehirler, kıyılar ve deniz ekosistemleriyle doğrudan bağlantılı bölgesel ve küresel bir sorun olduğu değerlendirildi.
Adana’da kıyı ve deniz alanlarının plastik kirliliğinden korunmasına yönelik çalışmaların geliştirilmesi, yerel uygulamalar arasındaki koordinasyonun artırılması ve başarılı uygulamaların yaygınlaştırılması yönündeki öneriler de toplantıda ele alındı.
ADANA’NIN ÖNERİLERİ İSTANBUL’DAKİ ÇALIŞTAYA TAŞINACAK
Adana’daki toplantıda ortaya çıkan görüş, ihtiyaç ve çözüm önerileri kayıt altına alınarak 31 Ağustos-1 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek Türkiye Plastik Döngüsü Ortak Akıl Platformu – Plastik Döngüsünde Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı’na aktarılacak.
Çalıştayda plastik üretimi ve tasarımı, sürdürülebilir tüketim, atık yönetimi, geri kazanım, mikroplastikler, insan sağlığı, finansman, yönetişim ve uluslararası iş birliği gibi başlıkların ele alınması planlanıyor. Deniz kıyısındaki illerin valilerinin katılımıyla özel bir Valiler Oturumu da gerçekleştirilecek.
Süreç sonunda hazırlanması planlanan Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu ile plastik atıkların azaltılması, geri dönüşüm ve yeniden kullanımın yaygınlaştırılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve Türkiye’nin kıyı ve denizlerinin plastik kirliliğinden korunmasına yönelik politika önerileri ile stratejik yol haritasının ortaya konulması amaçlanıyor.
