İsrail için alarm zilleri: CIA raporunda “iç savaş” ve çöküş uyarısı

İsrail’de savaşların, ekonomik baskıların ve derinleşen toplumsal ayrışmanın yarattığı kriz büyüyor. İsrail basınında yer alan ABD kaynaklı bir rapora göre, ülkenin mevcut tablo nedeniyle iç savaş veya siyasi çöküş riskiyle karşı karşıya olduğu değerlendirildi.

İsrail’de yayın yapan Maariv gazetesinin, Drop Site News’in haberine dayandırdığı bilgilere göre, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) tarafından hazırlandığı belirtilen gizli raporda İsrail’in iç ve dış politikadaki kırılganlığı ele alındı.

Savaşlar İsrail’in içindeki fay hatlarını derinleştirdi

Raporda, İsrail’in Gazze, Lübnan ve İran’la yaşadığı uzun süreli çatışmaların yalnızca bölgesel güvenlik sorunlarına yol açmadığı, aynı zamanda ülke içerisindeki siyasi, ekonomik ve toplumsal gerilimleri de büyüttüğü değerlendirmesi yapıldı.

Siyasi kutuplaşma, artan ekonomik yük, yükselen savunma harcamaları ve zorunlu askerlik konusunda yaşanan anlaşmazlıkların İsrail toplumundaki ayrışmayı daha da belirgin hale getirdiği belirtildi.

Üç yıla yayılan çatışmaların ardından görevden dönen askerlerin bir bölümünde ağır psikolojik travmalar görülmesinin de ülkedeki krizi derinleştiren unsurlar arasında bulunduğu aktarıldı.

Zorunlu askerlik tartışması toplumu bölüyor

İsrail’deki en önemli iç kriz başlıklarından biri ise Haredi olarak tanımlanan ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlik hizmetinden muaf tutulması.

Rapora göre bu uygulama, özellikle seküler kesim ile dindar topluluklar arasındaki gerilimi artırıyor. Zorunlu askerlik yükünün toplum içerisinde eşit paylaşılmadığı yönündeki tepkilerin giderek büyümesi, İsrail siyasetindeki en hassas başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik İsrailli yerleşimci şiddetinin tırmanması da raporda ülkenin iç istikrarını tehdit eden unsurlar arasında gösteriliyor.

Netanyahu üzerindeki siyasi baskı büyüyor

CIA’ya atfedilen değerlendirmede, İsrail’deki krizin önemli başlıklarından biri de Başbakan Binyamin Netanyahu’nun siyasi geleceği olarak ele alındı.

Netanyahu liderliğindeki hükümetin politikaları, İsrail içinde uzun süredir yoğun tartışmalara neden oluyor. Ülkede iktidar ile muhalefet arasındaki mücadele sertleşirken, seçim sürecinin de mevcut siyasi gerilimleri daha fazla artırabileceği değerlendiriliyor.

İsrail’de 27 Ekim’de yapılması planlanan seçimler öncesinde kamuoyu araştırmalarında muhalefet bloğunun önde olduğu, ancak hükümet kurabilmek için gerekli çoğunluğa ulaşamadığı belirtiliyor.

Bu tablo, seçim sonrasında da siyasi belirsizliğin devam edebileceği endişesini güçlendiriyor.

Ekonomik yük ve askeri harcamalar alarm veriyor

İsrail’in uzun süreli savaş politikası ekonomide de ağır bir maliyet oluşturuyor.

Raporda, artan askeri harcamalar ve ekonomik baskının ülkenin iç dengelerini zorladığı ifade edildi. Uzayan çatışmaların kamu maliyesi üzerindeki yükü artırmasının yanı sıra toplumun farklı kesimleri üzerindeki ekonomik baskıyı da büyüttüğü değerlendirildi.

Savaşlardan dönen askerlerin yaşadığı psikolojik sorunlar ile ekonomik maliyetlerin aynı dönemde ortaya çıkması, İsrail açısından birbirini besleyen yeni kriz alanları oluşturuyor.

İsrail için uluslararası yalnızlaşma uyarısı

Raporda İsrail’in yalnızca içeride değil, uluslararası alanda da daha fazla baskıyla karşı karşıya kaldığı değerlendirmesi yer aldı.

ABD’deki İsrail desteğinin zayıflaması ve Tel Aviv’in uluslararası alanda giderek daha fazla eleştirilmesi, ülkenin dış politikadaki hareket alanını daraltan unsurlar arasında gösterildi.

İsrail’in uluslararası kamuoyundaki konumunun giderek zayıflaması ve “yarı parya devlet” konumuna sürüklenme ihtimali, ülkenin iç siyasi dengeleri açısından da risk olarak değerlendirildi.

İsrail’i aynı anda birden fazla kriz sıkıştırıyor

CIA’ya atfedilen rapordaki değerlendirmeler, İsrail’in tek bir krizle değil, birbirini besleyen çok sayıda sorunla karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.

Gazze, Lübnan ve İran’la yaşanan savaşların yarattığı güvenlik ve ekonomik maliyet; seküler ve Haredi kesimler arasındaki askerlik tartışması; siyasi kutuplaşma; Netanyahu merkezli iktidar mücadelesi; Batı Şeria’daki yerleşimci şiddeti ve uluslararası baskı aynı anda ülkenin gündeminde bulunuyor.

Raporda bu krizlerin birikmesinin, İsrail’i iç savaş veya siyasi çöküş gibi ağır senaryolarla karşı karşıya bırakabileceği uyarısının yapıldığı aktarılıyor.

Netanyahu, Aralık 2022’den bu yana İsrail tarihindeki en sağcı hükümet olarak nitelendirilen koalisyonun başında bulunuyor.

Başbakan hakkında İsrail’de hapis cezası gerektiren yolsuzluk suçlamaları nedeniyle devam eden davalar bulunurken, Netanyahu ayrıca Gazze’deki savaş nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin 2024 yılında çıkardığı tutuklama emrinin hedefinde bulunuyor.

İsrail’de yaklaşan seçimlerle birlikte siyasi mücadele daha da sertleşirken, ülkenin savaş, ekonomi, askerlik ve toplumsal bölünme başlıklarında yaşadığı krizlerin nasıl sonuçlanacağı kritik önem taşıyor.