Aybüke Türk Haber "Habere Bozkutça Bakış"
Türk belgeselci ve içerik üreticisi Ruhi Çenet’in ABD’de yaşayan Hasidik Yahudilerin yaşamını konu aldığı son çalışması, yayımlanmasının ardından geniş yankı uyandırdı. Belgeselde topluluğun günlük yaşamı, dini kuralları ve modern dünyayla ilişkisi ele alınırken, ABD’deki kamu desteklerine ilişkin tartışmalar da gündeme geldi.
Belgeselin ardından yaşanan tartışmaların gölgesinde ABD Başkanı Donald Trump’ın farklı bölgelerden gelen Hasidik hahamları Beyaz Saray’da ağırlaması da dikkat çekti.
Ruhi Çenet’in New York belgeseli milyonlarca kez izlendi
Türkiye’nin tanınan içerik üreticilerinden Ruhi Çenet, son belgeselinde New York’ta yaşayan Hasidik Yahudi topluluklarının hayatını mercek altına aldı.
Yaklaşık 40 dakika süren belgeselde, Hasidik Yahudilerin dini kuralları, aile yaşamları ve günlük hayatları izleyicilere aktarıldı. Çalışma kısa sürede yoğun ilgi gördü ve 39 milyon izlenmeye ulaştı.
Belgeselde topluluğun modern yaşamdan uzak durduğu, bazı üyelerin akıllı telefon ve televizyon kullanmadığı ve internet ile bazı teknolojilere dini gerekçelerle mesafeli yaklaştığı anlatıldı.
Kamu destekleri de tartışmanın konusu oldu
Belgeselin ardından ABD’deki Hasidik toplulukların kamu kaynaklarından aldığı öne sürülen destekler de tartışılmaya başlandı.
Popüler internet yayıncısı Asmongold da yaptığı değerlendirmelerde, ABD’de toplanan vergilerin sosyal yardım mekanizmaları üzerinden farklı topluluklara aktarılmasına dikkat çekti.
Haberde yer alan iddialara göre, kalabalık aile yapısına sahip bazı Hasidik aileler çeşitli devlet desteklerinden yararlanıyor. Bu desteklerin bazı ailelerde yıllık 75 bin ila 100 bin dolar seviyesine ulaşabildiği öne sürülüyor.
Bu durum, bazı Amerikalılar tarafından eleştirilirken, eleştirilerin odağında kamu kaynaklarının dağılımı ve siyasi tercihlerin bu topluluk üzerindeki etkisi bulunuyor.
Hasidik toplulukların siyasi etkisi tartışılıyor
Hasidik Yahudilerin seçimlerde cemaat liderlerinin yönlendirmeleri doğrultusunda toplu şekilde oy kullandığı yönündeki iddialar da tartışmanın bir başka başlığını oluşturdu.
Bazı Amerikalılar, siyasetçilerin bu seçmen grubunun desteğini kazanabilmek amacıyla topluluğa yönelik politikalar geliştirdiğini savunuyor.
Trump, Hasidik hahamları Oval Ofis’te ağırladı
Tartışmalar sürerken ABD Başkanı Donald Trump, ülkenin farklı bölgelerinden gelen önde gelen Hasidik Yahudi dini liderlerini Beyaz Saray’ın Oval Ofis bölümünde kabul etti.
Yahudi takvimindeki Roş Aşana öncesinde gerçekleştirilen görüşmenin, Beyaz Saray tarafından 1979’dan bu yana bu düzeyde gerçekleştirilen ilk buluşma olduğu belirtildi.
Yaklaşık 47 yıl sonra gerçekleştiği belirtilen görüşme, katılımcılar nedeniyle de dikkat çekti.
Satmar liderleri de görüşmede yer aldı
Görüşmenin öne çıkan unsurlarından biri, Satmar Hasidik cemaatinin liderleri Aaron Teitelbaum ve Zalman Leib Teitelbaum’un da heyette bulunması oldu.
Satmar hareketi, dini gerekçelerle Siyonizm’e karşı duruşuyla biliniyor. Hareket, Mesih’in gelişinden önce bağımsız bir Yahudi devletinin kurulmasını dini açıdan uygun görmüyor.
Bu nedenle Satmar liderlerinin Trump ile Oval Ofis’teki görüşmeye katılması, İsrail yanlısı bazı Cumhuriyetçi çevrelerde tepkiye neden oldu.
Laura Loomer’dan Trump’a eleştiri
Trump’a yakın muhafazakar aktivist Laura Loomer da görüşmeye tepki gösteren isimler arasında yer aldı.
Loomer, Beyaz Saray’ın Siyonizm karşıtı olarak nitelendirdiği hahamlara platform sunduğunu savunarak bu görüşmenin Trump’a destek veren Cumhuriyetçi Yahudiler arasında rahatsızlık oluşturabileceğini ileri sürdü.
Ruhi Çenet’in belgeseliyle başlayan tartışmaların, Trump’ın Hasidik dini liderlerle gerçekleştirdiği görüşmenin ardından ABD’de farklı siyasi ve toplumsal başlıklar üzerinden devam ettiği görüldü.
