Aybüke Türk Haber "Habere Bozkutça Bakış"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan ziyareti kritik bir anlaşmayla sonuçlandı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında “Mekke Ortak Savunma Anlaşması” imzalandı. Anlaşmaya göre üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırı, diğerlerine de yapılmış kabul edilecek.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yoğun diplomasi trafiği kapsamında Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği günübirlik çalışma ziyaretinde önemli temaslarda bulundu.
Erdoğan, Mekke’de Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile bir araya geldi. Görüşmelerin ardından Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında bölgesel güvenlik açısından dikkat çeken ortak savunma anlaşması imzalandı.
Mekke’de kritik zirve
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yanı sıra Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif de Suudi Arabistan’da temaslarda bulundu.
Üç ülkenin liderleri, Mekke’deki Safa Sarayı’nda bir araya gelerek ikili ve bölgesel ilişkilerin yanı sıra güvenlik ve savunma alanındaki iş birliğini ele aldı.
Görüşmelerin en önemli sonucu ise üç ülke arasında imzalanan ortak savunma anlaşması oldu.
“Birine saldırı, hepsine saldırı” ilkesi
“Mekke Ortak Savunma Anlaşması” olarak duyurulan mutabakatın en dikkat çekici maddesi kolektif caydırıcılık konusunda oldu.
Anlaşmaya göre Türkiye, Suudi Arabistan veya Pakistan’dan herhangi birine yönelik gerçekleştirilecek silahlı saldırı, üç ülkeye yönelik bir saldırı olarak değerlendirilecek.
Anlaşmanın, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkı temelinde savunma odaklı bir iş birliği mekanizması oluşturması hedefleniyor.
Üç ülke arasındaki savunma iş birliğinin farklı alanlarda geliştirilmesi ve ortak hareket kabiliyetinin güçlendirilmesi de anlaşmanın temel başlıkları arasında yer alıyor.
Hedef: Bölgesel güvenlik ve istikrar
Anlaşmanın yalnızca askeri iş birliğiyle sınırlı kalması beklenmiyor.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın savunma kapasitelerinin daha koordineli hale getirilmesi, askeri birimler arasındaki birlikte çalışabilirliğin artırılması ve bölgesel güvenliğin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Anlaşmada herhangi bir ülkenin hedef alınmadığı, temel amacın bölgesel barış, güvenlik ve istikrarın desteklenmesi olduğu vurgulanıyor.
“Terörsüz Bölge” hedefi öne çıktı
Üçlü savunma mekanizmasının bölgedeki terör tehditlerine karşı iş birliğini de güçlendirmesi öngörülüyor.
Savunma sanayii, askeri koordinasyon ve operasyonel kabiliyetlerin geliştirilmesiyle birlikte “Terörsüz Bölge” hedefinin desteklenmesi anlaşmanın stratejik boyutlarından biri olarak öne çıkıyor.
Bu kapsamda üç ülke arasında savunma alanındaki tecrübe ve kapasite paylaşımının artırılması hedefleniyor.
NATO’ya alternatif değil, tamamlayıcı yapı
Anlaşmanın Türkiye açısından dikkat çeken bir diğer boyutu ise NATO üyeliğiyle ilgili değerlendirme oldu.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Türkiye’nin NATO üyeliğine veya mevcut diğer bölgesel ortaklıklarına alternatif olmadığı, aksine Türkiye’nin mevcut güvenlik ve savunma yükümlülüklerini tamamlayıcı nitelikte olduğu ifade edildi.
Anlaşmayla küresel deniz ticaret yollarının güvenliğinin artırılması, enerji arzının korunması ve ekonomik istikrarın desteklenmesi de hedefleniyor.
Anadolu’dan Hicaz’a uzanan stratejik hat
Anlaşmanın yalnızca güvenlik boyutuyla değil, tarihi ve insani bağlarıyla da öne çıkarıldığı görüldü.
Anlaşmaya ilişkin bilgi notunda Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki ilişkilerin ortak tarih, değerler ve dayanışma temelinde geliştiğine dikkat çekildi.
“Anadolu’dan Hicaz’a, İslamabad’dan Riyad’a” uzanan iş birliğinin, üç ülkenin zor zamanlarda birbirinin yanında durma iradesini yansıttığı vurgulandı.
Türk askeri otomatik olarak savaşa girmeyecek
Anlaşmayla ilgili önemli ayrıntılardan biri de askeri müdahale konusunda ortaya konulan çerçeve oldu.
Anlaşmaya taraf olunmasının, Türk askerinin herhangi bir bölgesel krizde otomatik olarak görevlendirileceği anlamına gelmediği belirtildi.
Kuvvet kullanımı ve askeri harekat kararlarının Türkiye Cumhuriyeti’nin anayasal düzeni ve ulusal karar alma mekanizmaları doğrultusunda alınmaya devam edeceği kaydedildi.
Üç ülke savunmada yeni döneme giriyor
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasındaki güvenlik ve savunma ilişkilerini daha kurumsal bir zemine taşıma hedefi taşıyor.
Anlaşmayla kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi, savunma iş birliğinin genişletilmesi ve bölgesel güvenlik mekanizmalarının daha etkin hale getirilmesi amaçlanıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Suudi Arabistan ziyareti, bu yönüyle yalnızca diplomatik bir temas olarak değil, Türkiye’nin Körfez ve Güney Asya’daki stratejik ortaklıklarını savunma ekseninde daha ileri bir noktaya taşıyan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
