Aybüke Türk Haber "Habere Bozkutça Bakış"
ANKARA – MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler’in 81’inci Genel Kurulu’nda verdiği mesajlara destek verdi. Bahçeli, Erdoğan’a teşekkür ederken BM Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısının değiştirilmesi, veto sisteminin kaldırılması veya sınırlandırılması ve küresel karar mekanizmalarında temsil adaletinin sağlanması çağrısında bulundu.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 22 Eylül’de Birleşmiş Milletler 81’inci Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmaya ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Bahçeli, Erdoğan’ın BM kürsüsünden Türkiye’nin uluslararası sisteme ilişkin yaklaşımını güçlü biçimde dile getirdiğini belirterek Cumhurbaşkanı’na teşekkür etti. MHP lideri, Erdoğan’ın özellikle “Dünya 5’ten büyüktür” yaklaşımının küresel sistemin yeniden ele alınması gerektiğine yönelik kapsamlı bir çağrı olduğunu ifade etti.
Bahçeli’den Erdoğan’a açık teşekkür
Bahçeli açıklamasında, Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’nda “sessiz milyonların sesi” olduğunu ve Türk milletinin yaklaşımını dünyaya aktardığını belirtti.
MHP lideri, uluslararası sistemin savaşlar, krizler, insani dramlar ve adaletsizlikler karşısında giderek daha fazla sorgulandığını savundu.
Bahçeli’ye göre mevcut BM yapısı, dünyanın değişen siyasi, ekonomik ve jeopolitik gerçeklerini yeterince yansıtmıyor.
Hedefte Güvenlik Konseyi’nin veto sistemi var
Bahçeli’nin açıklamasındaki en dikkat çekici başlıklardan biri Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısı oldu.
MHP lideri, beş daimi üyeye tanınan veto yetkisinin daha adil ve kapsayıcı bir uluslararası düzenin önündeki temel sorunlardan biri olduğunu ifade etti.
Bahçeli, Erdoğan’ın yıllardır dile getirdiği “Dünya 5’ten büyüktür” sözünün yalnızca Türkiye’nin değil, daha geniş temsil ve daha adil bir küresel karar mekanizması arayışının ifadesi olduğunu belirtti.
“Dünya beş ülkenin ağzına bakmaktan kurtulmalı”
Bahçeli, BM reformu konusundaki yaklaşımının yeni olmadığını da hatırlattı.
MHP lideri, 1 Ekim 2024’te TBMM Grup Toplantısı’nda BM ve Güvenlik Konseyi’nin yeniden yapılandırılması gerektiğini söylediğini, ülkelerin eşit katılım ve oy hakkına sahip olacağı alternatif bir dünya düzeni üzerinde çalışmalar yapılmasını savunduğunu aktardı.
Bahçeli ayrıca 30 Nisan 2024 tarihli TBMM Grup Toplantısı’ndaki sözlerine de atıfta bulunarak Güvenlik Konseyi’ndeki veto sisteminin karar alma süreçlerini tıkadığını belirtti.
Filistin ve KKTC mesajı
Bahçeli, Erdoğan’ın BM konuşmasında Filistin meselesine ve Kıbrıs Türk halkının durumuna da dikkat çektiğini belirtti.
MHP lideri, 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin devletinin kurulması yönündeki mesajın yanı sıra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin uluslararası alanda tanınmasına ilişkin çağrıların da Erdoğan’ın konuşmasının önemli başlıkları arasında bulunduğunu ifade etti.
Bahçeli: BM kapsamlı reformdan geçirilmeli
Bahçeli’ye göre BM reformu yalnızca Güvenlik Konseyi’nin üye sayısının değiştirilmesiyle sınırlı kalmamalı.
MHP lideri; Genel Kurulun etkinliği, temsil adaleti, karar alma mekanizmalarının şeffaflığı, hesap verebilirlik ve uluslararası hukukun uygulanmasında eşitlik gibi başlıkların da reform sürecine dahil edilmesi gerektiğini savundu.
Bahçeli, farklı kıtaların, coğrafyaların ve medeniyetlerin küresel karar mekanizmalarında daha fazla söz sahibi olması gerektiğini belirtti.
“Veto imtiyazı kaldırılmalı veya sınırlandırılmalı”
Bahçeli’nin açıklamasında en net ifadelerden biri veto yetkisine ilişkin oldu.
MHP Genel Başkanı, BM reformuna ilişkin yol haritasının merkezinde veto imtiyazının kaldırılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca veto yetkisinin sınırlandırılmasına ilişkin tartışmaların da küresel sistemin geleceği açısından önem taşıdığını belirtti.
Bahçeli, mevcut uluslararası sistemin güç ilişkileri üzerinden şekillenmesinin sürdürülebilir olmadığını savunarak, uluslararası hukukun bütün devletler açısından eşit uygulanması gerektiğini vurguladı.
“Erdoğan’ın mesajları bizi memnun etti”
MHP lideri, Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasının yanı sıra uluslararası sisteme ilişkin değerlendirmelerini içeren makalesine de dikkat çekti.
Bahçeli, küresel krizlerin yalnızca birkaç başkentin iradesine bırakılmasının bugünün dünyasıyla bağdaşmadığını belirten Erdoğan’ın yaklaşımını destekledi.
MHP liderine göre “Dünya 5’ten büyüktür” çağrısı, yalnızca BM Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısına yönelik bir eleştiri değil; dünya nüfusunun, farklı coğrafyaların ve farklı medeniyetlerin küresel karar alma süreçlerinde daha adil temsil edilmesine yönelik bir reform talebi.
MHP’nin BM reformu gündemi
Bahçeli, MHP’nin parti programında ve 2023 seçim beyannamesinde de BM’nin yapısının ve işleyişinin reforme edilmesi gerektiğinin ifade edildiğini hatırlattı.
MHP lideri, savaşların, işgallerin ve insani krizlerin devam ettiği bir dönemde BM’nin mevcut yapısının küresel sorunlara yeterli karşılık veremediği görüşünü yineledi.
Bahçeli’nin açıklamasında, Türkiye’nin uzun süredir dile getirdiği BM reformu yaklaşımı ile Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’ndaki mesajlarının aynı zeminde buluştuğu vurgulandı.
“Birkaç ülkenin iradesine bağımlı olmayan düzen”
Bahçeli açıklamasının sonunda daha geniş bir uluslararası sistem çağrısı yaptı.
MHP lideri, farklı kıtaların, milletlerin ve medeniyetlerin küresel karar süreçlerinde söz sahibi olduğu; uluslararası hukukun bütün ülkeler için eşit işletildiği ve karar mekanizmalarının daha hesap verebilir olduğu bir düzen gerektiğini savundu.
Bahçeli, Erdoğan’ın BM kürsüsünden bu yaklaşımı güçlü biçimde gündeme taşımasını önemli bulduğunu belirterek, Türkiye’nin daha adil ve kapsayıcı bir uluslararası düzen yönündeki iradesini desteklediklerini ifade etti.
