Aybüke Türk Haber "Habere Bozkutça Bakış"
Türkiye’nin havacılık ve savunma sanayiindeki önemli projelerinden HÜRKUŞ-2’de kritik aşama tamamlandı. İlk 2 uçak Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim edilerek resmen envantere girdi. 55 uçaklık proje kapsamında yıl sonuna kadar 10 uçağın daha teslim edilmesi, kalan 43 uçağın ise 2028’e kadar Hava Kuvvetleri’ne kazandırılması planlanıyor.
Türk savunma sanayiinde uzun yıllardır sürdürülen havacılık yatırımlarından biri daha önemli bir sonuç verdi.
Türkiye’nin yerli imkanlarla geliştirdiği yeni nesil temel eğitim uçağı HÜRKUŞ-2, test ve değerlendirme sürecinin ardından Türk Hava Kuvvetleri’nin envanterine girdi.
TUSAŞ tesislerinde düzenlenen törenle ilk iki HÜRKUŞ-2 uçağının teslimatı gerçekleştirildi.
Bu gelişmeyle birlikte Türkiye’nin pilot eğitiminde kullanacağı yerli hava platformları açısından yeni bir dönem başlamış oldu.
HÜRKUŞ-2 RESMEN ENVANTERDE
HÜRKUŞ-2’nin envantere girmesi için yürütülen uçuş, aviyonik, yapısal entegrasyon ve diğer test süreçleri tamamlandı.
Toplam 2 bin 256 test noktası için yaklaşık 300 sorti gerçekleştirilirken, geliştirme, sertifikasyon ve kalifikasyon uçuşları da tamamlandı.
Uçak, 9 Eylül 2026’da Tip Sertifikası aldı.
Pilot ve bakım personelinin eğitimlerinin de tamamlanmasının ardından HÜRKUŞ-2 için ilk kabul aşamasına geçildi.
55 UÇAKLIK PROJEDE İLK TESLİMAT
HÜRKUŞ-2 projesi yalnızca ilk iki uçağın teslimatıyla sınırlı kalmayacak.
Toplam 55 uçağın Türk Hava Kuvvetleri’ne kazandırılmasını kapsayan proje kapsamında, 2026 yılı sonuna kadar 10 uçağın daha teslim edilmesi planlanıyor.
Kalan 43 HÜRKUŞ-2’nin ise 2028 yılına kadar teslim edilmesi hedefleniyor.
Böylece Türk Hava Kuvvetleri’nin temel pilotaj eğitiminde kullanılacak yerli uçak filosunun kademeli olarak büyütülmesi amaçlanıyor.
PİLOT EĞİTİMİNDE YENİ ZİNCİR
HÜRKUŞ-2’nin en önemli görevlerinden biri, savaş pilotlarının yetiştirilmesindeki eğitim zincirinin başlangıç aşamasını oluşturmak.
Pilot adayları temel uçuş ve pilotaj becerilerini HÜRKUŞ-2 üzerinde geliştirecek.
Ardından eğitim süreci HÜRJET gibi jet eğitim platformlarıyla devam edecek. Türkiye’nin geliştirdiği KAAN ise bu zincirin savaş uçağı aşamasındaki en önemli platformlarından biri olarak öne çıkıyor.
Böylece temel eğitimden jet eğitimine, oradan da muharip uçak seviyesine uzanan daha bütünleşik bir eğitim altyapısının oluşturulması hedefleniyor.
HÜRKUŞ PROJESİ SADECE BİR UÇAKTAN İBARET DEĞİL
HÜRKUŞ projesinin Türkiye açısından bir diğer kritik tarafı ise uçak geliştirme kabiliyetlerinin oluşturulmasına yaptığı katkı.
TUSAŞ ve yerli sanayi kuruluşları proje boyunca tasarım, üretim, test ve sertifikasyon alanlarında önemli deneyimler kazandı.
Bu altyapı ve teknik birikim, daha sonraki insanlı hava platformlarının geliştirilmesinde de kullanıldı.
Özellikle HÜRJET ve KAAN gibi projelerde ortaya çıkan mühendislik ve üretim kabiliyetlerinin oluşmasında önceki projelerden elde edilen deneyimin önemli bir rolü bulunuyor.
HÜRKUŞ’UN TEMELLERİ 2013’E UZANIYOR
HÜRKUŞ projesinin kurumsal temelleri daha önceki yıllara dayanıyor.
Savunma Sanayii Başkanlığı ile TUSAŞ arasında 26 Aralık 2013’te Yeni Nesil Temel Eğitim Uçağı sözleşmesi imzalandı.
Sonraki sözleşme değişiklikleriyle birlikte proje zaman içerisinde HÜRKUŞ-II programına dönüştü.
HÜRKUŞ-2’nin ilk uçuşu ise 29 Aralık 2024’te gerçekleştirildi.
Sonraki süreçte uçuş eğitimleri, harekat testleri ve değerlendirme faaliyetleri yürütüldü.
1.600 BEYGİRLİK MOTOR
HÜRKUŞ-2, yüksek performanslı bir turboprop eğitim uçağı olarak tasarlandı.
Uçakta Pratt & Whitney Canada PT6A-68T motoru kullanılıyor. Motor yaklaşık 1.600 beygir güç üretiyor.
HÜRKUŞ’un maksimum seyir hızı 533 kilometre/saat seviyesine ulaşırken, uçak yüksek manevra kabiliyeti sağlayacak şekilde tasarlandı.
Platformun dayanabildiği pozitif ve negatif G limitleri ise +7 G ile -3 G arasında bulunuyor.
11 BİN 970 METRE İRTİFAYA ÇIKABİLİYOR
HÜRKUŞ’un performans verileri eğitim görevlerinin yanı sıra uzun süreli uçuşlar açısından da dikkat çekiyor.
Uçak 11 bin 970 metre azami irtifaya çıkabiliyor.
Yaklaşık 1.190 kilometre menzile sahip olan HÜRKUŞ’un havada kalış süresi ise yaklaşık 4 saat 15 dakika olarak belirtiliyor.
Bu özellikler, platformun farklı eğitim senaryolarında uzun süre görev yapabilmesine imkan sağlıyor.
TANDEM KOKPİT DÜZENİ
HÜRKUŞ’un kokpit tasarımında pilot eğitimine doğrudan katkı sağlayacak bir düzen tercih edildi.
Ön ve arka koltuklar tandem, yani arka arkaya yerleştirildi.
Arka koltuk, öndeki pilota göre daha yüksek konumlandırılarak arka koltuktaki pilotun görüş alanının genişletilmesi hedeflendi.
Uçağın uzunluğu 11,17 metre, kanat açıklığı 10,91 metre, yüksekliği ise 3,70 metre olarak veriliyor.
KOKPİTTE DİJİTAL SİSTEMLER
HÜRKUŞ’ta modern askeri havacılığın gerektirdiği dijital aviyonik altyapılar bulunuyor.
Kokpitte Baş Üstü Gösterge Sistemi (HUD), çok işlevli renkli ekranlar ve uçuş yönetim sistemi gibi teknolojiler yer alıyor.
Bu sistemler, pilot adaylarının daha ileri seviyedeki hava platformlarına geçiş öncesinde modern kokpit mimarisine alışmasına katkı sağlıyor.
SİLAHLI VARYANTI DA BULUNUYOR
HÜRKUŞ ailesinin hafif taarruz görevlerine yönelik varyantında ise kanat altında bulunan istasyonlar dikkat çekiyor.
Bu platformlarda CİRİT ve UMTAS gibi yerli mühimmatların yanı sıra çeşitli hassas güdümlü mühimmatların kullanılabilmesine yönelik kabiliyetler bulunuyor.
Bu yönüyle HÜRKUŞ ailesi yalnızca temel eğitim görevleriyle sınırlı bir platform olarak değerlendirilmiyor.
TÜRKİYE’NİN HAVACILIK HEDEFİNDE YENİ BİR HALKA
HÜRKUŞ-2’nin Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesi, Türkiye’nin kendi hava platformlarını geliştirme sürecinde yeni bir aşamayı temsil ediyor.
Temel eğitim uçağından jet eğitim uçağına, oradan milli muharip uçağa uzanan süreçte HÜRKUŞ-2, HÜRJET ve KAAN farklı görev alanlarıyla aynı havacılık ekosisteminin parçalarını oluşturuyor.
İlk iki HÜRKUŞ-2’nin teslim edilmesiyle başlayan süreçte gözler şimdi 2026 sonuna kadar yapılması planlanan 10 ilave teslimata ve 2028’e kadar tamamlanması hedeflenen 55 uçaklık projenin geri kalanına çevrildi.
